ancilla

ancilla, ae, f. dim. [ancula], a maidservant, handmaid, female slave (com. used as fem. of servus, instead of serva).

I Lit., Liv. Andron. ap. Non. p. 153 (Trag. Rel. p. 3 Rib.): Am. Quis me tenet? Br. Tua Bromia ancilla, Plaut. Am. 5, 1, 25 (1077): ecqua ancilla est illi? id. Mil. 3, 1, 199 (794): Servos, ancillas amove, atque audin? id. Trin. 3, 3, 70 (798) et saep.: ancilla aere empta, Ter. Phorm. 510; so id. And. 461; 838; id. Heaut. 130; 893 et saep.: ancillarum beneficio emitti, Cic. Har. Resp. 42: ducebat ancillarum greges, id. Mil. 55: hunc servi ancillaeque amant, id. Verr. 2, 3, 4: cum ancillarum puerorumque comitatu, id. Mil. 10 al.: occultat se in tugurio mulieris ancillae, Sall. J. 12, 5; Hor. C. 2, 4, 1; id. S. 1, 2, 63; 1, 2, 117; 2, 3, 215; id. Ep. 1, 18, 72: nec (liberi) ancillis aut nutricibus delegantur, Tac. G. 20; id. Or. 29: ancilla dominā validior, id. A. 14, 63.—
II Trop.: terrā usus mortalium semper ancillā, Plin. 2, 63, 63, § 155.—As a term of reproach, of one servilely devoted to any thing: Fufidius ancilla turpis, Sall. H. 1, 15, p. 218 Gerl.

ancilla, ae, f. (Demin. v. ancula), die Magd, die Hausarbeiten verrichtet, die Dienerin, Zofe, Sklavin (Ggstz. servus, puer, s. Lorenz Plaut. mil. 787, u. Ggstz. libera [eine Freie], Ambros. de fide 3. § 28), Komik., Cic. u.a.: fidissima, Petr.: ostiaria, Eccl.: ancilla, quae ministra (διάκονος, ἡ) dicitur, v. der Diakonissin bei den Christen, Plin. ep.: attrib., mulier ancilla, Sall. Iug. 12, 5. – übtr., terra usus mortalium semper ancilla, zu den Bedürfnissen der Menschen stets dienstfertig, Plin. 2, 155. – u. verächtl. von einem, der durch knechtische Dienstfertigkeit gegen jmd. sich erniedrigt, Fufidius, ancilla turpis, dieser schmutzige Leibeigene, Sall. hist. fr. 1, 41 (1, 45), 21: Gallus Antipater, ancilla honorum, Treb. Poll. Claud. 5, 4.

ancilla [CL] 1 female slave or serf. b maidservant. c (w. Dei or sim.) nun. d maiden. si quis liber ~am in matrimonio acciperit, non habet licentiam dimittere eam Theod. Pen. II xiii 5; 716 ut ~am quandam, quam in potestate communiter possederunt, pro anima ejus manu mitteret Bonif. Ep. 10 p. 13; omnes ‥ unda baptismatis abluit, inter quos servos et ~as ducentos Bede HE IV 13; ibi quidam miles habens viij inter servos et ~as DB I 6; cum a libero ducitur ~a putante se ducere liberam Neckam NR II 179. b 12‥ (14c) garcionem prioris et ~am infirmorum Cart. Chester 299; 1269 quia ~a sua saltavit parcum domini CBaron 79; 1275 in liberacione j †anelle [MS: ~e] lactantis oves Ac. Stratton 65; 1307 ad sectam Sabine ansille Gaol Del. 39/2 r. 1d.; 1333 ~a aule Hal. Durh. 13; 1355 xxiiij fratribus et sororibus in firmar’, cum stipendio ~e Ac. Durh. 208. c c720 (v. abbatissa); eam monasterii partem qua ancellarum Dei caterva a virorum erat secreta contubernio Bede HE IV 7; verae Christi ~ae ‥ Mahtildi Æthelw. prol.; 1240 ex fidelium devotione aliqua ~e Christi beneficia percipiunt FormA 60. d misit ‥ Maximianum ‥ ut ipse ~am illam Britannicam cum regno possideret Eul. Hist. II 269. 2 (fig.) minister, subordinate. ut sit virginitas regina castitas domina, jugalitas ~a Aldh. VirgP 19; te mihi cuncta debere nemo negabit, cujus animam in corde tuo tenes ~am tue Map NC III 2 p. 117; Deus artifex et ~a natura R. Bury Phil. prol. 5; 1346 hec lex ancilla [sc. Salica] merito privatur amicis Pol. Poems I 33.

ancilla, (9) æ (dim. de ancula ), f. , servante, esclave : Cic. Mil. 55, etc.

ancilla, ae f slavin, dienares.

ancilla , ae. f.
奴婢。侍女。

Suggest a Translation
See an image

, ab Ancillos, Græce, sustentaculum. Ancon enim Græce, Latine cubitus. Papias MS. Bituric.

, Mulier serva, apud Plautum et alios non semel. Aimoinus lib. 3. de Miracul. S. Benedicti cap. 20 : Siquidem eam sanaverit, habet ipsam Ancillam in sempiternum. Vetus Charta apud Joan. Roberti in Vita S. Huberti pag. 292 : Me cum mea tota sobole tradidi per liberam manum beatæ Gertrudi in Ancillam... tradidi autem me sub hac lege indissolubili, ut tam ipsa, quam tota progenies mea et posteritas, 16. Kal. April. singulis annis pro capitali censu ad capitale Virginis altare unum denarium persolvamus, pro mortua manu tantumdem. Ancele, in Charta vernacula ann. 1221. apud Duchesnium in Prob. Hist. Guinensis pag. 240. In Cod. MS. Irminonis Abbatis San-German. fol. 61. col. 2 (** ap. Guerard. pag. 121) : Iste sunt Ancille : Frotlina, Alda, Ansegundis, Framberta. Iste pascunt pastas et faciunt drappos, si lanificium eis datur. , in Lege Ripuar. tit. 58. § 9. 14. quæ ad Regem, aut ad Ecclesiam pertinet. Adde Leg. Wisig. lib. 3. tit. 2. § 3. et Legem Salic. tit. 27. , in Legib. Luithprandi Regis Longob. tit. 19. § 1. tit. 21. § 3. et in Lege Longob. lib. 2. tit. 9. § 3. Liuthpr. 24. (4, 6), ubi respicit edictum Rothar. cap. 222, qui in curtem regem ducere et inter pensiles ancillas constituere jussit. eadem quæ , vel de genecio, id est, Ἐκ γυναικείου, et muliebri famulatu, in Lege Alam. tit. 80. Vide Gynæceum. , in Lege Alaman. tit. 80. § 1. ea forte quæ libera est, sed stipendio famulatum impendit, præestque rei vestiariæ, vel vestibus conficiendis. , opponitur Ancillæ Dei, in Legibus Luithprandi Regis Longob. tit. 69. § 3, Liuthpr. 94. (6, 41) in Lege vero Longobardorum lib. 1. tit. 31. § 2. Roth. 194. Ancillæ Romanæ. Unde conficitur, gentilem ancillam eam esse, quæ origine barbara est. Huic opinioni favet editor Italus ad locum Rotharis supra laudatum ; mihi videtur ancilla gentilis, cujus dominus est gentilis i. e. e gente Longobardorum ; quod patet ex Liuthpr. cap. 94 : Si aliquis eam (quæ vestem religiosam induit) adulteravit... componat domino ejus sol. 40. qui anterius edictum (Roth. 194) de gentili ancilla adulterata 20. sol. continet, ut componatur. De Dei quidem ancilla justum est ut compositio duplicetur. , quæ ad pensum et fusum famulantur. Lex Longobard. lib. 2. tit. 9. § 2 Rothar. 222. Vide Ancilla palatii. : Si servus liberam mulierem aut puellam ausus fuerit sibi conjugio sociare... tunc liceat Gastaldio Regis aut Actori, aut Sculdasio, ipsam in curtem Regis ducere, et intra Pensiles Ancillas constituere. Vide Gynæceum. , Monachæ, Devotæ : uti Monachi, Servi Dei appellati. Concilium romanum ann. 721 : Si quis Monacham, quam Dei Ancillam appellamus, in conjugium duxerit, anathema sit. Zacharias PP. Epist. ad Pipinum cap. 5 : De Monachis, id est, Ancillis Dei, etc. Gregor. M. lib. 6. Epist. 23 : Ancillas Dei, quas vos Græca lingua Monastrias dicitis. Vide lib. 3. Epist. 9. Possidium in Vita M. Augustini cap. 26. Concilium Liptinense can. 7. Suession. ann. 744. can. 3. Gennadium de Script. Eccl. in Eutropio, etc. Vetus Epitaphium in Monasterio S. Victoris Massil. descriptum a R. P. D. Joanne Mabillonio tom. 4. Vit. MS. Ordin. S. Benedicti pag. 539 : Per hic requiesset in passe Eusebia religiosa magna Ancela Domini, etc. Vide quæ Schmidtius notavit ad Petri Alphonsi Disciplinam Clericalem, pag. 137. , Monasteriales, in Synodo a S. Bonifacio congregata can. 15.

, Titulus, quem, cæteris omissis, Aldegardis sibi asserit, in Chartul. Celsinian. ch. 82 : Notum sit omnibus sanctæ Dei ecclesiæ curam administrantibus,... necnon et terræ cunctis inclitis, quia ego Aldegardis Ancilla ancillarum Dei humillima, etc. , Monetæ loco habitæ sunt et computatæ, apud Hibernenses præsertim : quibus in mulctis 4. Ancillæ v. g. idem est ac 4. ancillarum pretium. Fragmentum Canonum Synodorum Hibernensium apud Marten. tom. 4. Anecd. col. 6. B : Sanguis Episcopi vel excelsi Principis vel scribæ, quæ ad terram effunditur, si collirio indiguerit, eum qui effuderit sapientes crucifigi judicant, vel vij. Ancillas reddat... Et pro ejus livoris vel vulneris admiratione in conventu, vel in qualibet multitudine usque ad tertium annum, aut eo amplius, si non indulgeat, pretium Ancillæ is qui commisit reddat. Si vero sanguis Episcopi ad terram non perveniat, nec collyrio indigeat, manus percutientis abscindatur, aut dimidium viij. Ancillarum reddat, si de industria : si autem non de industria, pretium Ancillæ tribuat. Qui vero Episcopum sine effusione sanguinis percusserit, vel commotaverit, dimidium vij. Ancillarum pretium reddat... Sanguis Presbyteri qui ad terram effunditur donec collyrium suffert, manus interfectoris abscindatur, vel dimidium vij. Ancillarum reddat, si de industria ; si autem non de industria, Ancillæ pretio sanetur. Si ad terram non perveniat, percussor Ancillam reddat ; si in specie ejus, tertiam partem de argento retribuat. Percussio ejus Ancillæ pretio restituatur, motatio ejus, ut prædiximus, sanetur. Patricius dicit : Omnis qui ausus fuerit ea quæ sunt Regis, vel Episcopi, aut Scribæ furari, aut rapere, aut aliquid in eos committere, parvipendens despicere, vij. Ancillarum pretium reddat, aut vij. annis pœniteat cum Episcopo vel scriba. Et col. 13. D : Si quis in rixa manum vel oculum pedemque hominis maculaverit, Ancillam sive servum redditurum cognoscat.

ancilla ae, f dim.

ancula, a female attendant, a maid-servant, handmaid: aere empta, T.: ancillarum comitatus: mulier ancilla, S.

ANCILLA

ANCILLA[SERVUS]

Ancilla

See servus.

`/` `s`	Search
`←` `→`	Previous / next dictionary
`1` – `9`	Go to dictionary 1–9
`j` `k`	Next / previous word in the word wheel
`m`	Switch between Logeion and Morpho
`b`	Save or unsave this word
`Shift` `B`	Saved and recent words
`l`	Look up the selected word
`Esc`	Close suggestions or a panel
`?`	This list

Menu

Word wheel

Saved

Recent

Keyboard shortcuts