boni
bŏnī, (7) ōrum, m. , v. bonus.
in qua, ut ait Cicero lib. 1. de Offic.
virtutis est splendor maximus, ex qua viri Boni nominantur. Ita passim in
Noticiis judiciorum, quorum formula ejusmodi erat : Ibique residebat in placito N.
Comes, et ibi sedebant de judicibus N. N. ibique residebant cum eis de bonis Hominibus
N. N. Pronuntiationis autem formula fuit : Et nos qui superius N. Comes,
cum memoratis judicibus et Bonis Hominibus...... judicavimus.preud-hommes, nostris) in Usaticis Regni Majoricar. MSS. ex quibus sequentia deprompsimus :
Nos Jacobus Rex Majoricar. statuimus et etiam ordinamus,
quod judices curiarum nostrarum, seu ipsi Curiæ Bajuli et Vicarii, vel etiam locum
nostrum tenentes...... ad ferendas sententias sic procedant : Videlicet quod vocent, vel
vocari faciant, quilibet prout eis incumbet, octo Probos viros idoneos, et sufficientes,
et omni suspicione carentes civitatis Majoric. inter quos 2. sint jurisperiti, si
commode possint haberi, a quibus recipiant juramentum quod bonum, legale,
et justum consilium dabunt dictæ curiæ sive judici secundum bonam suam conscientiam,
servatis consuetudinibus et libertatibus civitatis et insulæ.... et illis
consuetudinibus et usaticis deficientibus, secundum jus commune : et quod teneant
secretum super iis quæ eis in prædicto consilio revelabuntur : et quod per se nec per
alium dictis, seu factis, aut signis non faciant aliquid propter quod impediatur
justitia in prædictos. Quibus peractis partibus, ubi partes fuerint, vel eorum
procuratoribus præsentibus procedere voluerint cum suis advocatis, vel sine, prout
partibus placuerit, negotium super quo ferenda erit sententia, seriatim et plenarie
dictis Probis Hominibus exponatur, rationes etiam et allegationes vel aliter exponantur.
Et consequenter partibus exclusis, dicti judices seu curiæ conferant cum prædictis octo
Probis viris, et consilium eorum requirant, et diligenter audiant et intelligant quod
sibi duxerint consulendum. Ipsi vero judices conferendo eis suam intentionem, exprimant
prius ante datum sibi consilium ab eisdem, et quid secundum jus et rationem sibi visum
fuerit faciendum. Et si omnes concordaverint, ad definitionem negotii procedere non
morentur, sententiam suam in personam judicum seu curiarum proferendo. Si vero octo
Probi viri in unam sententiam concordarent, et judices seu curiæ in aliam, et sic in
suis opinionibus et consiliis essent penitus discordantes, volumus et statuimus, quod
dicti judices seu curiæ iterato cum aliis octo Probis hominibus, ante sententiæ
prolationem, eodem modo et forma consilium habeant et tractatum : quo secundo consilio
habito, non differant dicti judices seu curiæ sententiam promulgare secundum
consuetudines et privilegia civitatis, etc. De Bonisvero
hominibus, vide Marculfum lib. 2. form. 9. Formulas Regales apud Bignonium cap. 8. Capit. Car. M. lib. 1. cap. 140. Sammarthanos in Archiep. Narbon. n. 15. Testamentum Hadoindi Episc. Cenoman. apud Brisson. lib. 7. Formul. etc.
Erbar, pag. 354. Eichhorn. Histor. Jur. German. § 48. Savinii Histor. Jur. Roman. med. tempor. cap. 4. § 70. cap. 5. § 128. 129. cap. 19. § 49.
jurés,
rachimbourgs:
Judicum, vel aliorum Bonorum
hominum (Fontjoncouse, 834. mus. arch. dep. p. 10).
Emendas autem
pro maleficiis seu delictis a Baillivis nostris, nisi in foro judiciario publice de
Bonorum consilio fuerint judicate, vel estimate, quamquam antea fuerint gagiate.
Illi autem Boni, quos tunc temporis
Judicesseu
Homines judicantes,
Amici, ut idem S. Ludovicus præcipit lib. 1. Stabilimentorum cap. 105 :
Appeller Gens
souffisans, qui ne soient de l'une partie ne de l'autre. Vel ut habetur lib. 2.
cap. 15 : Qui ne seront mie de parties.Eligantur quatuor boni
viri super discordia et divisione quæ vertitur inter ipsos, et illos qui se nominant
Bonos homines de Communia, et Richardum, etc.Reversi
sunt Romam cum 20. nobiles et Boni homines in obsidatum.Gilebertus
Bonus homo et Ranulfus in domo comedent, et iii. ob. hominibus suis.Les bonnes gens. Registr. Corb. 21. fol. 68. v°. :
Et se ly
seigneurs le veult recevoir à Wally, les Bonnes gens lui portent.Bonos homines, jam diu est nihilominus, quod apud nos male audit
Boni hominisappellatio, ut discere est ex Lit. remiss. ann. 1392. in Reg. 142. Chartoph. reg. ch. 293 :
Laquelle Jaquete dist audit Lorens en lui
presentant à boire, Tenez, Bon homme, buvez. Lors Ledit Lorens se prinst à courroucier,
Tu as menti comme fausse ribaude, je ne suis pas Bon homme ; car ma femme est plus
prudefemme que tu n'es. Aliæ ann. 1478. in Reg. 205. ch. 92 : Le
suppliant sans penser à aucun mal dist à icellui Belue : ..... Bon homme.... A quoy
respondit icellui Belue telles paroles : Comment Bon homme, suis-je coqu ?Imhoffin Genealogiis viginti illustrium in Italia familiarum.
le Bon hommevocitabatur, acceperunt.
Quam
(fidem Catholicam) expugnare nitebantur quidam qui faciebant se appellari
Boni homines, etc. Concilium Narbonense ann. 1235. cap. 29. De credentibusValdensium :
Si reverentiam fecerint hæreticis, ubi credentes,
orationes ipsorum implorantes, et Bonos homines profitentes, quasi adorant
illos. Acta Concilii Terraconensis ann. 1242 : Suspectus de hæresi potest
dici... qui credit ipsos Inzabatatos esse Bonos homines, etc. Fridericus II.
Imp. de Albigensib. : Hi serpentes qui latenter videntur inserpere, et sub mellis
dulcedine virus evomere. Rogerus Hovedenus in Henr. II : Erant in
Provincia Tolosana quidam hæretici, qui se appellari faciebant Bonos homines.
Reinerus contra Vald. cap. 6. ait illos qui Consolati(Albigensium sectarii) vocantur in Lombardia,
Bonos hominesin Theutonia appellari. Huc etiam spectat responsum Hæretici illius Albigensis, apud Guill. de Podio Laurentii cap. 3. qui rogatus ab Episcopo ubi vellet sepeliri, respondit,
se velle ad Bononios sive Bonosios, hoc
est, hæreticos deportari. Quo vocabulo forte Gallicum, Bonnes gens, expressit ille.
Bonos hominesscilicet hereticos (
t. l'inquisition à Toulouse, an.
mus. arch. dep. p.161).
Hominibus placent, et servi Christi sunt, Boni homines
appellantur. Nam bonitatis illorum testis est et exclusa cupiditas, et inclusa
paupertas. Et mox : Si ab eis quæsieris, cujus ordinis sunt, respondent :
Peccatores sumus. Si ab aliis, Bonos homines esse dicunt. Nam et in
provincia illa, unde originem habent, ubi est caput et sedes eorum, cellulæ ipsorum Bono
homine appellantur. Jo. Brompton. ann. 1170 : Boni homines
Grandimontis. De Grandimontensium Ordine consulendi omnino Joannes Sarisber. lib.
7. Policr. cap. 23. Jacob. de Vitriaco in Hist. Occid. cap. 19. et Jo. Bollandus ad 8.
Febr. Moneta aureain Moneta regia.