diabolus

dĭăbŏlus, i, m., = διάβολος,

• a devil, Tert. Anim. 35; Vulg. 3 Reg. 21, 13.—Esp., the devil, Tert. adv. Marc. 2, 10; Vulg. 1 Johan. 3, 8 al. et saep. With long a, in Paul. Nol. 26, 528.

diabolus, ī, m. (διάβολος, der Verleumder, Lästerer), der Teufel, Eccl. – Nbf. ziabolus, Itala (Taurin.) Matth. 13, 39: Nbf. zabolus, Lact. de mort. pers. 16. § 5 u. 10. Commod. instr. 2, 16, 7. Augustin. de civ. dei 15, 23, 1.

diabolus (dya-) [LL < διάβολος] 1 devil, the Devil, Satan; b (in role of tempter); c (w. ref. to demonic possession); d (in physical manifestation); e (invoked in curse); f (pl.). exhibentur membra arma iniquitatis peccato ac ~o, quae oportuerat ‥ exhiberi arma justitiae Deo‥. auscultantur ‥ non Dei laudes ‥, sed propriae, ‥ ita ut vas Dei ‥ vertatur in zabuli organum Gildas EB 34; ubi nuper expulsa ~i tyrannide Christus jam regnare coeperat Bede HE IV 14 p. 233; non est Deus quem colis sed ~us Alcuin WillP I 11; quomodo ‥ bellum virile gessit cum zabulo Byrht. V. Osw. 457; ne miseri tristem zabuli trudantur in aedem (Vers.) Herm. Arch. prol; in cujus potestate est infernus aut ~us? Anselm (CurD) II 54; sit homo ~i! G. Ric. I 84 (v. discrete 2); est aquilo zabulus, est Sanctus Spiritus auster [cf. Cant. iv 16] H. Avr. Hugh 940; [Lucifer] ad yma ruit ‥, propter quod dyabolus, i. ‘deorsum fluens’, a sanctis est dictus Bart. Angl. II 19; immanitatem satellitum ~i Ad. Marsh Ep. 226; s1256 (v. damnare 3c); ego ‥ non comedi neque bibi ‥ propter quod lex Dei deprimi debeat, lexque ~i exaltari (Juramentum) Fleta 51; Lucifer ‥ factus est ex angelo ~us [ME: deovel] AncrR 12; istud Ricardus [I] rex Anglie referre solebat, asserens non esse mirandum si de tali genere procedentes mutuo sese infestent, tanquam de ~o venientes et ad ~um ituri Higd. VII 21 pp. 32–4; homo ‥ potest vendere animam suam ~o Wycl. Apost. 38.  b c597 suggestio fit per ~um, delectatio per carnem, consensus per spiritum (Lit. Papae) Bede HE I 27 p. 61; invida pestis / corda ducis zabuli praestrinxit, hospitis apti Frith. 939; 995 (12c) instigante humani generis perversissimo temptatore ~o CD 692; c1160 multiformes laqueos zabuli precavere Osb. Clar. Ep. 41; O. Cheriton Par. 67 (v. cucumerarium a); s1265 agente zabulo pacis inimico et zizanniam superseminante [cf. Matth. xiii 25] Flor. Hist. III 2; sicut lutum figuli factus sum a Deo / et per fraudem zabuli subjectus ab eo Peckham Def. Mend. 26; c1370 ‘~sed Satan antiquus’, id est ~us, ‘~semper amicus bellorum’; ‥ notandum est quod ~us semper excitat homines ad bella, quia ‥ ~us est amicus bellorum (J. Bridl.) Pol. Poems I 203.  c si homo vexatus est a diabulo et nescit aliquid nisi ubique discurrere et occidit semetipsum Theod. Pen. II 10. 1; Bede HE III 11 (v. arripere 2a); majoribus tormentis possessum corpus ~us agitare Osb. Mir. Dunst. 19 p. 148; notandum ‥ his nostris diebus energumenam fuisse a ~o possessam Gir. IK I 12; Ockham Pol. I 164 (v. exorcismus a).  d Osb. V. Dunst. 21 (v. deprehendere 3a); s1100 multis ‥ Normannis ~us in horribili specie se ‥ ostendens plura cum eis de rege ‥ locutus est Fl. Worc. II 46 (cf. W. Malm. GR IV 331); s1138 quomodo zabulus ‥ in puerili forma monachus sit factus J. Worc. 46 rub.; 1225 pre timore quern habuit cum solus esset in gaola de ~o, qui ei apparuit in forma ‥ ni[gri mo]nachi scabiosi CurR XII 1055; quidam pictor ~um cum cornibus et acutis dentibus ita turpem et orribilem ut potuit depincxit‥. ~us vero iratus accedens ad pictorem quesivit ‥ cur ipsum turpiter ‥ depinxisset O. Cheriton Par. 73; 1337 convenit ‥ quod ‥ Johannes vendidit ‥ Roberto ~um ligatum in quodam ligamine pro iij d. et uno ob.; et super hoc ‥ Robertus tradidit Johanni quemdam obolum in earles[earnest money], per quod proprietas dicti ~i commoratur in persona ‥ Roberti, ad habendam deliberacionem dicti ~i infra quartum diem proximum sequentem (CourtR Hatfield, Yorks) MS Transcr. Surrey RO; s1513 in ‥ similitudine †eavis [l. canis] nigerimi aperuit [sic] ~us in Essex Reg. Butley 31.  e †845 (13c) sciat se in aeterna dampnatione dampnandum cum diabulo et angelis ejus CS 450; de episcopo qui sacerdotem animam parochiani sui ~o commendantem pro xx s. de debita ‥ pena laxavit Gir. GE II 27 p. 303; s1252 (v. commendare 4b); cum porcus ‥ diverteretur, iratus homo clamavit: “œ~us te habeat!” Latin Stories 70.  f coram illo ‥ duo zabuli humano habitu se obtulerunt Felix Guthl. 30; quam grave malum sit ‥ pati tormentum aeternum in societate ~orum Anselm (Ep. 297) IV 217; papa ‥ a multis ~is assidue est temptatus Wycl. Chr. & Antichr. 677. 2 devil (as term of abuse). O.: “œcum qua domina, ~e? ” N.: “œcerte, immo tu ~e, cum domina mea formosa Biblide” Map NC IV 16 f. 58v; “œtu”, inquid, “œfili sordide meretricis, tu latro, tu traditor, tu ~e!” Devizes 40 (cf. ib.: iste Judeus ~us est); NLA II 218 (v. corrigia 1a). 3 (w. morsus) devil’s-bit scabious (Succisa pratensis). gracia Dei similis est ypericon in foliis, sed major, quidam dicunt quod est herba que dicitur morsus ~i SB 23; morsus ~i principalem habet radicem incisam et similis est denti leonis; valet contra tercianam; G. †recopre[v. l. recopee]; A. deve[le]sbite Alph. 120.

dĭăbŏlus, ī, m. (διάβολος), le diable, lʼesprit de mensonge : Tert. Anim. 35.

*diabolus, i. m.
妄證者。魔鬼。

Suggest a Translation
See an image