meritum

mĕrĭtum, i, n., v. mereo fin. B. 1.

meritum, ī, n. (mereo), I) der Verdienst, Lohn, nil suave meritum est, Ter. Phorm. 305. – euphem. wie unser Lohn = Strafe, delictorum, Tert. apol. 21: meritum reportare, Apul. met. 8, 28 in.: merita invenire, Sall. hist. fr. 1, 48 (51), 16. – II) das Verdienst, d.i. jede Handlung, wodurch man sich Ansprüche auf Dank od. Belohnung erwirbt, A) im allg.: ingens m., Sen. u.a., ingentia merita, Liv. u.a.: pro cuiusque merito, Liv.: pro singulari eorum merito, Cic.: ex merito, Tac.: magnitudo tuorum erga me meritorum, Cic.: meritum ingens in alqm, Curt.: ob merita eius erga rem publicam, Inscr.: merito tuo feci, Cic. – B) insbes.: 1) das Verdienst, die Wohltat, Großmut (großmütige Tat) gegen jmd., magna eius in me, non dico officia, sed merita sunt, Cic.: dare et recipere merita, Cic.: quasi remunerans meritum, Liv. – 2) die Schuld, a) das Verschulden, die Verschuldung, merito populi Romani, Caes.: non meo quidem mehercules merito, Vatin. in Cic. ep.: nullo meo merito, Cic.: nullo meo in se merito, ohne etwas gegen ihn verschuldet zu haben, Liv.: quod ob meritum, Liv. – b) das Vergehen, Verbrechen, meriti sui in Harpago oblitus, Iustin. 1, 6, 8. – 3) übtr., a) das Verdienst, d.i. der Wert, die Wichtigkeit, die Bedeutung, quo sit merito quaeque notata dies, Ov.: loci, Mart.: agri, mellis, Pallad. – b) die Beschaffenheit, morborum, Fulg. myth. 3, 8.

mĕrĭtum, (8) ī, n. (mereo), ¶ 1 gain, salaire : Tert. Apol. 21 ; Apul. M. 8, 28 ¶ 2 service [bon ou mauvais, mais le plus souvent bon], conduite à lʼégard de qqn, v. mereo : meriti sui in Harpagum oblitus Just. 1, 6, 8, oubliant sa conduite [criminelle] à lʼégard dʼHarpage ; Bruti præstantissimum meritum in rem publicam Cic. Phil. 5, 36, le service si éminent rendu par Brutus à lʼÉtat, cf. Cic. Phil. 3, 14 ; Cat. 3, 15 ; alicujus in rem publicam merita Cic. Phil. 14, 31, services rendus par qqn à lʼÉtat, cf. Fam. 1, 1, 1 ; merita dare et recipere Cic. Læl. 26, rendre et recevoir des services ¶ 3 acte (conduite) qui mérite, qui justifie qqch. : a) [en mauv. part] : nullo meo merito Cic. Sest. 39, sans que jʼaie rien fait pour cela ; eo gravius ferre quo minus merito populi Romani res accidissent Cæs. G. 1, 14, 1, il en était dʼautant plus fâché que le peuple romain était moins responsable de ce qui était arrivé, cf. Liv. 40, 15, 10 ; 25, 6, 4 ; b) [en bonne part] : meritum tuomst Ter. Phorm. 1051, tu lʼas bien mérité ; merito tuo feci Cic. Att. 5, 11, 6, tu as bien mérité ce que jʼai fait ; Pisonem merito ejus amo plurimum Cic. Fam. 14, 2, 2, jʼai la plus grande affection pour Pison et il la mérite bien, cf. Cæs. G. 5, 4, 3 || meritissumo ejus quæ volet faciemus Pl. As. 737, nous lui donnerons satisfaction comme il lʼa si bien mérité || [poét.] quo sit merito quæque notata dies Ov. F. 1, 7, [tu verras] quel acte a valu à chaque jour dʼêtre noté dans le calendrier ¶ 4 [décad.] valeur, mérite : Dig.

meritum, ī n (mereo)

1. verdienste, loon, (pejor.) verdiende loon;
2. verdienstelijke daad, verdienste; ➤ pro (ex) -o naar verdienste;
3. weldaad, dienst (jegens: erga; in m. acc.);
4. schuld, vergrijp; ➤ non meo -o, nullo meo -o buiten mijn schuld;
5. (poët.) (v. zaken) waarde, gewicht.

meritum , i. n.
功恩惠。罪。工錢。— fuit delictorum 此爲罪之罰。Pro merito 照功。

Suggest a Translation
See an image

, Proventus, Profits. Schol. Juvenal. Sat. 5. de Calpurnio Pisone : Post consulatum materna hæreditate ditatus, magnificentissimus vixit, Meritis sublevare inopes ex utroque ordine solitus. Passio SS. Nicandri et Marciani : Maximus Præses dixit : Merita dignitatis nostræ ut quid non accipitis ? Sanctus Nicander respondit : Merita dignitatis vestræ ideo non accipimus, quia pecunia impiorum contagium est viris Dominum colere institutis. Charta Dagoberti Regis Franc. apud Doubletum pag. 674 : Villam cui nomen est.... cum omni integritate vel Merito. Et alia Pipini Regis apud eumdem pag. 699 : Hoc est foresta nostra, cognominante Æqualina, cum omni Merito et soliditate sua, quidquid ab ipsa silva aspicere vel pertinere videtur. Charta ann. 654. apud Miræum tom. 1. pag. 7 : Cum omni Merito suo vel adjacentiis, seu aspicientiis ipsius villæ. Formulæ veteres Pithœi MSS. cap. 96 : Cum..... adjacentiis, appenditiis, et omni Merito et termino suo ibidem aspiciente. Cap. 101 : Unde accepimus a vobis pro ipsa vinea, sicut inter nos bene complacuit atque aptificavit, hoc est, in argento et in alio Merito solidos tantos, etc. Vide Chartas Chlodovei III. Reg. Franc. in Actis SS. Ord. S. Bened. tom. 4. pag. 617. et Chilperici apud Meurissium pag. 146. Formulam 27. ex Baluzianis, etc. , in Formul. 62. inter Lindenbrogianas. , Terræ proventus. Charta ann. 1251. in Bibl. Colbert. tit. de Episcopatu Carcas. : Dominationes et dominium et cætera terræ Merita, bona et jura, etc. Charta Mali Gaulini Comitis Impuriarum ann. 1319. in Camera Comput. Paris. qua vendit Sancio Regi Majoricarum castrum de Rupe : Et taschas, agraria, quartos, quintos, et alia terræ Merita, et directa ac utilia dominia, etc. Occurrit in aliis Chartis Petri, Jacobi Regis Arag. filii, Comitis Impuriarum et Rippacurciæ ann. 1336. , Annona militibus præstanda, in l. 16. jubemus. C. de erogat. milit. annon. lib. 12. tit. 38. , Damnum. Pactum inter Gregorium VII. PP. et Principem Beneventanum lib. 1. post Ep. 18 : Vel si per se aut per suppositam personam... studuerit qualicunque modo aut ingenio reddendi malum Meritum aut damnitatem cuilibet, etc. , Crimen, delictum. Vita S. Gurthierni in Chartular. Quemperleg. : Quadam autem die quidam venator ad illum locum venit, et videns juvenem sedentem et orantem sine intermissione super petram, interrogavit eum et dixit : cur hic, fili, habitas ? et respondit juvenis : Meritum meum mihi fecit ; et juravit illi nulli se dicturum. Qui juvenis sororis suæ filium occiderat, atque eam ob rem pœnitentiam agebat. , Pretium. Lex Wisigothor. lib. 8. tit. 4. § 13 : Alium ejusdem Meriti domino reformare cogatur. Adde lib. 9. tit. 1. § 6. Legem Bajwar. tit. 8. cap. 18. § 2. tit. 14. cap. 1. etc.

, Donum, quod in venditionibus cessionibusve iis, qui venditionem aut cessionem gratam habebant, concedebatur, seu munus ultra pretium rei venditæ datum ; quod Launechilde dictum fuisse observatum est in hac voce. Charta ann. 1109. apud Lamium in Delic. erudit. inter not. ad Hodoepor. Charit. part. 3. pag. 1120 : Pro qua mea venditione et traditione recepi Meritum ab Gherardo abbate et rectore supra scriptæ ecclesiæ, unum par pellium in præfinito. Alia ann. 1198. ibid. pag. 1193 : Pro qua donatione ego Symeon profiteor me recepisse Meritum seu launelchild a supradicto patre tuo Sardo, anulum aureum in præfinito. Pactum inter Gerard. comit. et Atton. archiep. Pisan. ann. 1120. apud Murator. tom. 3. Antiq. Ital. med. ævi col. 1138 : Unde præfatus vicedominus fecit ei Meritum spatam unam. Charta ann. 1129. ibid. col. 1146 : Unde ipse Rogerius archiepiscopus fecit ei Meritum anulum aureum, ut magis omni tempore prædicta finis et transactio atque refutatio firma et stabilis permaneat atque persistat.

, Corpus alicujus sancti, vel illius pars quælibet, ejusdem reliquiæ. Hist. translat. S. Baudelii inter Probat. tom. 1. Hist. Nem. pag. 4. col. 2 : Cernebatur ferri geminas sanctorum fredas, quarum alia habebat Merita S. Baudelii martyris, altera vero Pauli et Amantii confessorum Omnipotentis. Inventar. S. Capellæ Paris. ex Reg. sign. Noster Cam. Comput. fol. 196. v° : Le Merita d'une des onze mille Vierges, et le repositoire et le pié. Porro extant in S. Capella duæ sacrarum reliquiarum thecæ, in quarum una mentum S. Ursulæ ; in altera, ad modum capitis efficta, ejusdem sanctæ os capitis asservatur.

, Pœnam, quam meretur, infligere. Charta ann. 1310. tom. 4. Cod. Ital. diplom. col. 1609 : Omnes bucos plateæ fecimus præparari et armatis gentibus custodiri, ut si ipsi venirent, obviaremus eisdem viriliter, et suum Meritum traderemus.

, Ratio, argumentum. Instr. ann. 1385. tom. 5. Cod. diplom. Polon. pag. 81. col. 2 : Prædictarum causarum Meritis longa deliberatione pensatis, etc.

, Ipsa merces, aut præmium, quod pro merito datur, Ital. Ricompensa, Gall. Prix, paiement. Stat. Bonon. ann. 1250-67. tom. III. pag. 539 : Item ordinaverunt et providerunt predicti, quod dominus Meçovillanus bonzagni et dominus Rovixius merçarius, qui prefuerunt officio bladi... pro Merito laboris eorum, quem... sustinuerunt in dicto officio... quilibet eorum habeat... quindecim libras bononinorum. Fr.

meritum ī, n

P. n. of mero, a merit, service, kindness, benefit, favor: pro merito ab illo tibi referri gratia, T.: nobis ob merita sua carus, S.: pro singulari eorum merito: merito tuo feci, as you deserved: ex merito, Ta.: recordatio ingentium meritorum, L.: meritis pro talibus, V.: magna in me.—Demerit, blame, fault, offence: merito hoc meo videtur factum?T.: a me nullo meo merito alienus, by no fault of mine: nullo meo in se merito, no offence against him, L.: Leniter, ex merito quicquid patiare, ferendum est, O.—Merit, worth, value, importance: quo sit merito quaeque notata dies, O.: sume superbiam Quaesitam meritis, H.

`/` `s`	Search
`←` `→`	Previous / next dictionary
`1` – `9`	Go to dictionary 1–9
`j` `k`	Next / previous word in the word wheel
`m`	Switch between Logeion and Morpho
`b`	Save or unsave this word
`Shift` `B`	Saved and recent words
`l`	Look up the selected word
`Esc`	Close suggestions or a panel
`?`	This list

Menu

Word wheel

Frieze-Dennison Vergil

Saved

Recent

Keyboard shortcuts