preces
BWL
he sought be every entreaty to be left behind in Gaul
prĕces, v. prex.
precēs, um, f., s. prex.
prĕcēs, um, f. (v. sing. prex ), prières, supplications, instances : omnibus precibus te oro et obtestor ut Cic. Att. 9, 11 a, 3, je te prie, je te conjure de toutes mes forces de ; omnibus precibus petere ut Cæs. G. 5, 6, 3, prier instamment de || vœux, souhaits [de nouvelle année] : Ov. F. 1, 177 || prières aux dieux : Cic. Planc. 97 ; Clu. 201 || imprécations ; omnibus precibus detestari aliquem Cæs. G. 6, 31, 5, charger qqn de toute sorte dʼimprécations.
- 1. smeekbede, verzoek; ➤ omnibus precibus petere ut op alle mogelijke manieren; cum magna prece ad alqm scribere; fatigare alqm precibus; alcis preces repudiare;
- 2. gebed; ➤ in cassum mittere preces tevergeefs bidden;
- 3. (Catull.) voorspraak;
- 4. verwensing, vloek; ➤ omnibus precibus alqm detestari; preces diras fundere;
- 5. (Ov.) wens.
Precatura, Exactio sub nomine precationis,
Questa. Charta Hugonis Castellani Gandensis ann. 1265 :
Et præterea occasione dicti feodi a dicto
Quinto et ejus hæredibus nullum penitus servitium, et nullam exactionem, Preces,
tallias, nec aliquod subsidium pro contrahendo matrimonio senioris filii vel filiæ
nostræ... exigere poterimus.
Statuta ac consuetudines dictæ ecclesiæ
(Brivatensis) servabit tam editas quam edendas et specialiter
Preces. Statuta MSS. Johannis dom. Commerciaci, ann. 1336 : Item retenons
sur lesdits habitans l'ost et la chevauchie et la Priere des nouvelz seigneurs et de
chevallerie, et de leur mariaiges et du voyage d'oultre-mer. Vide
Precaria 2. et Roga. Corvatæ, quæ a tenentibus quasi precario exigebantur. Vetus Liber MS. ex Biblotheca Regis Angliæ :
In quibusdam locis datur firma ad Natale
Domini, et firma Paschalis, et firma Precum ad congerendas segetes. Regestum
Abbat. Welbekensis in Anglia fol. 108 : Hoc donum..... quietum ab omni exactione et
servitio seculari, quæ mihi pertinent, excepto quod singulis annis, pro eadem terra, 5.
solidos mihi dabunt, similiter tres Preces de una caruca, et tres Preces in Autumno,
prima videlicet cum uno homine, secunda cum duobus hominibus : tertia vero die cum tot
hominibus, quot in eadem terra cotidie metentes inventi fuerint. Vetus Charta
apud Somnerum in Tractatu de Gavelkindpag. 19 :
Arant Preces semel ad
conredium Curiæ. Alia ibidem pag. 20 : In villa de Ickham sunt 16.
Cotarii, quorum quilibet habet 5. acras, et hæ sunt eorum consuetudines : ducunt
brasium,... quilibet tres Preces, id est quando rogantur per servientem Curiæ, debent
facere, sive aliud facere quod expedit domino per 3. dies, et si noluerint facere,
possunt artari, etc.
Garinus
de Cingeleis tenet in vavassoriam circa 20. acras.... et facit Preces bis in
anno. Perperam precespro pisces editum in Charta ann. 1209. apud Menag. in Hist. Sabol. pag. 365.
Corvatæquæ a tenentibus prævia submonitione exigebantur, nostris
Proiere, eadem acceptione. Charta Petri de Chambliaco ann. 1307. in Reg. 44. Chartoph. reg. ch. 87 :
Item les journées de charues, des charretes et herches, que l'en appelle
Prieres. Alia ann. 1319. in Reg. 59. ch. 243 : Item les Prieres des
bestes à deus saisons de l'an. Alia ann. 1339. in Reg. 72. ch. 39 : Item
diz Proieres trois foiz l'an et deux de herce, valent quatre livres, douze
soulz. Pecunia ergo interdum redimebantur ejusmodi corvatæ. Vide infra Rogatum 3.
Corvatisseu iis qui
corvatasfaciunt præesse. Charta ann. 1249. in Tabul. B. M. de Bono-Nuntio Rotomag. :
Dereliqui...... totum illud jus quod ratione
serjantariæ meæ de Oumeio a dictis viris religiosis hereditarie reclamabam seu reclamare
Vide supra
Precatio 3.precesse offerre dicebant, de qua formula exstant aliquot Diplomata Henrici III. Regis Anglor. apud Prynneum in Libertatibus Angl. tom. 2. pag. 922 :
Rex B. Archiepiscopo Cantuar. sal. Cum progenitores nostri Reges Angliæ
Episcopatus regni Angliæ libere consuevissent conferre, ac postea gratis concessissent,
quod Cathedrales et Conventuales Ecclesiæ liberas haberent electiones, salvis tamen
eisdem progenitoribus nostris, et eorum hæredibus Precibus suis justis et honestis de
viris prudentibus et idoneis ibidem præficiendis, etc. Infra : Et quia si
præsens negotium, quod ita nobis cordi est, ad vota monachorum procederet, tanta nobis
et hæredibus nostris immineret exhæredatio, et regiæ dignitatis offensa, quod omnes
Ecclesiæ Cathedrales, in quibus Religiosi potestatem obtinent eligendi, nobis invitis et
Precibus nostris et hæredum nostrorum penitus exclusis, abjectis etiam et recusatis
nobilioribus et peritioribus Clericis, qui ad Pontificalem dignitatem provehi solent, et
quorum consilio et industria ardua regni et Ecclesiæ negotia tractari saluberius
consueverunt, ex seipsis exemplo consimili sibi Episcopum assumerent, etc. Has
vero preces, imperiosaset
armatasvocat alicubi Matth. Paris, qui et illud Poëtæ adducit :
...... Stricto supplicat ense potens.
Cum itaque nobis tam de jure, quam de antiqua et
approbata consuetudine a divis Romanorum Imperatoribus et Regibus prædecessoribus
nostris hactenus observata competat, quod ex Coronationis nostræ solenniis ad Romanorum
regnum, quæ in nobis nutu divino dudum sunt completa, in quolibet Monasterio in Imperio
constituto unam tantum personam, virtute Primariarum Precum nostrarum ad beneficium
Ecclesiasticum facere possimus promoveri, etc. Alia Venceslai Imper. ann. 1376.
ad Rupertum Comitem Palatinum Rheni : Concedimus per præsentes, quod in omnes
Primarias Preces ratione nostræ Coronationis in Romanorum Regem, hodie videlicet die 6.
mensis Julii Aquisgrani divina favente clementia solenniter susceptæ, per civitatem et
diœcesim Spirensem et Wormatiensem tam de jure ab antiqua consuetudine divis Romanorum
Regibus nostris antecessoribus et nobis competentem porrigere valeas et debeas, in
singulis tam Cathedralibus quam Collegiatis et Conventualibus Ecclesiis et Monasteriis
utriusque sexus, tam secularium, quam regularium personarum, nec non ad Prælatos, et
alias personas Ecclesiasticas quascumque, etiamsi Pontificali vel alia præfulgeant Gobelinus Persona in Cosmodr. æt. 6. cap. 94 : Postquam Joannes
depositus fuit de Papatu, Rex dedit gratias ad beneficia expectativas, eo sub colore,
quod ipse de consuetudine antiqua haberet Primarias Preces in qualibet collatione
beneficiorum ad Ecclesiasticas personas spectante. Prostat liber in Germania
editus de ejusmodi Primariis Precibus. Oblatipræbendam monachalem assignandi.
Collecta. Capitul. Childerici III. incerti anni cap. 9 :
De regula collectarum. Nullus in Precibus nisi ad Patrem
dirigat orationem, etc. Eadem habentur lib. 7. Capitul. cap. 418. Vide
Collecta 8.Item ejusdem
(Innocentii) ut nomina publice non recitentur ante Precem
Sacerdotalem. Adde lib. 1. cap. 52. et lib. 5. cap. 83. Capitul. Ubi verba Epist.
Innocentii PP. I. ad Decentium Eugubinum num. 5. apud Coustant. pag. 857. spectantur, quæ
hujusmodi sunt : De nominibus vero recitandis, antequam Precem sacerdos faciat,
atque eorum oblationes, quorum nomina recitanda sunt, sua oratione commendet, quam
superfluum sit, et ipse pro tua prudentia recognoscis, ut cujus hostiam necdum Deo
offeras, ejus ante nomen insinues, quamvis illi incognitum sit nihil. Prius ergo
oblationes sunt commendandæ, ac tunc eorum nomina, quorum sunt, edicenda ; ut inter
sacra mysteria nominentur, non inter alia, quæ ante præmittimus, ut ipsis mysteriis viam
futuris precibus aperiamus. Haud obscurum est per precem sacerdotalemhic significari eam Missæ partem quæ
Canondicitur. Invaluit nihilominus exinde in Galliis et Hispaniis usus quem in laudata Epistola improbat Innocentius, ut ex antiquo Ordine Gallicano et Mozarabum Missali colligitur : qui usus ut in Galliis aboleretur cautum est citatis Regum nostrorum Capitularibus.
Præcipientes ulterius et addentes ut nulli de dictis capellanis, clericis
et familia Preces a modo per se, vel per alium apud Abbates et Priores de Ordine
porrigant vel effundant, pro monachis faciendis, aut pro aliis gratiis optinendis....
Inhibentes omnibus Abbatibus, Prioribus.... ne hujusmodi Preces
exaudiant.preces see
- (prex).