aspiro
aspiro, to breathe at, blow upon
Frieze-Dennison Vergil
Could not find adspirans in Logeion dictionaries.
adspirans present active participle masculine nominative singular, present active participle feminine vocative singular, present active participle masculine vocative singular, present active participle neuter accusative singular, present active participle feminine nominative singular, present active participle neuter nominative singular, present active participle neuter vocative singular of aspiro
- I Neutr.
- A To breathe or blow upon; constr. with ad, the dat., or absol.: ad quae (granaria) nulla aura umida ex propinquis locis adspiret, Varr. R. R. 1, 57: ut ne ad eum frigus adspiret, Cels. 2, 17: pulmones se contrahunt adspirantes, exhaling, Cic. N. D. 2, 55, 136: Lenius aspirans aură, Cat. 68, 64: amaracus illum Floribus et dulci adspirans complectitur umbrā, Verg. A. 1, 694: adspirant aurae in noctem, rise at or toward night, id. ib. 7, 8: si minuma adspirat aura, Plin. 13, 22, 43, § 124: tibia adspirat choro, accompanies, Hor. A. P. 204 al.—
- 2 Trop.: alicui, to be favorable to, to favor, assist (the figure taken from a fair breeze): aspira mihi, Tib. 2, 1, 35: quibus aspirabat Amor, id. 2, 3, 71: adspirat primo fortuna labori, Verg. A. 2, 385: adspirate canenti, id. ib. 9, 525: di, coeptis adspirate meis, Ov. M. 1, 3.—Also absol.: magno se praedicat auxilio fuisse, quia paululum in rebus difficillimis aspiravit, Auct. ad Her. 4, 34 (cf. afflo).—
- B To aspire to a person or thing, to desire to reach or obtain, i.e. to approach, come near (esp. with the access. idea of striving to attain to); constr. with ad, in with acc., the dat., a local adv., or absol. (class.; freq. in Cic.): qui prope ad ostium adspiraverint, Lucil. ap. Non. p. 4, 142: quid enim quisquam ad meam pecuniam me invito aspirat? quid accedit? Cic. Verr. 2, 1, 54 fin.; so id. Div. in Caecil. 5 fin.: tu ad eum Ciceronem numquam aspirasti, id. Pis. 5 fin.; so id. Fam. 7, 10: omnes aditus tuos interclusi, ut ad me adspirare non posses, id. Tusc. 5, 9, 27: aspirare in curiam, id. Verr. 2, 2, 31: in campum, id. Sull. 18, 52: ne non modo intrare, verum etiam adspicere aut aspirare possim, id. Caecin. 14; Col. 8, 14, 9: nec equis adspirat Achillis, Verg. A. 12, 352: sed non incendia Colchis adspirare sinit, Val. Fl. 7, 584.— Trop.: sed haec ad eam laudem, quam volumus, aspirare non possunt, arrive at, attain to, Cic. Or. 41, 140: bellicā laude aspirare ad Africanum nemo potest, id. Brut. 21, 84: haec etiam in equuleum coniciuntur, quo vita non adspirat beata, id. Tusc. 5, 5, 13; Gell. 14, 3, 10.—
- C In gram., to give the h sound, to aspirate (cf. aspiratio, II. B.): consonantibus, Quint. 1, 5, 20: Graeci aspirare solent, id. 1, 4, 14; Nigid. ap. Gell. 13, 6, 3.—
- II Act.
- A To breathe or blow upon, to infuse, instil; lit. and trop. (poet. or in post-Aug. prose): Juno ventos adspirat eunti, sends favoring winds, Verg. A. 5, 607: adspiravit auram quandam salutis fortuna, Amm.19, 6: dictis divinum amorem, Verg. A. 8, 373: novam pectoribus fidem, Claud. Fesc. 14, 16: nobis tantum ingenii aspiret, Quint. 4, prooem. § 5.— *
- B To breathe or blow upon; trop. of the sea, to wash: insula adspiratur freto Gallico, is washed, Sol. 22.
I intr. ¶ 1 [au pr.] souffler vers : ad quæ (granaria) nulla aura umida ex propinquis locis adspiret Varro R. 1, 57, 1, [greniers disposés] pour que nʼy parvienne aucun souffle humide venu des alentours ; adspirant auræ in noctem Virg. En. 7, 8, une brise légère souffle aux approches de la nuit ; pulmones se contrahunt adspirantes Cic. Nat. 2, 136, les poumons se contractent en soufflant vers lʼextérieur (en expirant) || [poét.] tibia adspirare choris erat utilis Hor. P. 204, la flûte suffisait à donner le ton aux chœurs || [poét.] amaracus aspirans Virg. En. 1, 694, la marjolaine exhalant son parfum ¶ 2 [poét.] avoir un souffle favorable, favoriser : adspirat primo fortuna labori Virg. En. 2, 385, la fortune caresse (seconde) nos premiers efforts, cf. En. 9, 523 ; Tib. 2, 3, 71 ; Ov. M. 1, 3 ; Val. Max. 7, 4, 4 ; Sen. Ben. 3, 2, 2 ; Curt. 4, 14, 19 ¶ 3 [fig.] diriger son souffle vers, faire effort vers, aspirer à, approcher de : ad Cæsarem ceteri non propter superbiam ejus, sed propter occupationem adspirare non possunt Cic. Fam. 7, 10, 1, les autres ne peuvent prétendre approcher de César, non pas à cause de sa fierté, mais à cause de ses occupations, cf. Pis. 11 ; Tusc. 5, 27 ; quo Carthaginiensium gloriosissimæ classes numquam aspirare potuerunt Cic. Verr. 2, 5, 97, endroit où les flottes si glorieuses de Carthage nʼont jamais pu prétendre avoir accès, cf. Tusc. 5, 13 ; Att. 2, 24, 3 ; quando adspirabit in curiam Cic. Verr. 2, 2, 76, quand prétendra-t-il assister aux séances du sénat ? || ex bellica laude aspirare ad Africanum nemo potest Cic. Br. 84, sous le rapport des talents guerriers, personne ne peut songer à atteindre lʼAfricain ; ad eam laudem quam volumus aspirare non possunt Cic. Or. 140, on ne saurait aspirer à la gloire que nous ambitionnons || avec le dat. [poét.] : nec equis adspirat Achillis Virg. En. 12, 352, et il cesse dʼaspirer aux coursiers dʼAchille ; muris aspirare veto Sil. 6, 605, je défends quʼon aspire à sʼapprocher des murs.
II tr. ¶ 1 faire souffler : ventos aspirat eunti Virg. En. 5, 607, elle fait souffler les vents pour aider sa course ¶ 2 [fig.] inspirer : dictis divinum aspirat amorem Virg. En. 8, 373, elle pénètre ses paroles dʼun souffle dʼamour divin, cf. Quint. 4, pr. 5.
III intr. et tr., [en gramm.] aspirer, faire lʼaspiration : consonantibus non aspirant Quint. 1, 5, 20, ils ne font pas lʼaspiration sur (ils nʼaspirent pas) les consonnes ; huic nomini « heluo » aspiratur P. Fest. 99, 10, sur ce mot heluo on fait lʼaspiration ; rusticus fit sermo si adspires perperam Nigid. d. Gell. 13, 6, 3, on a un parler grossier, si on fait les aspirations de travers || r in Græcis aspiratur Prisc. Gramm. 1, 40, r est aspiré chez les Grecs.
- 1. ademen, waaien (naar); ➤ aspirant aurae in noctem tegen de avond waait een gunstige wind;
- 2. uitademen [pulmones aspirantes];
- 3. (postklass.) (gramm. t.t.) aan een klank een h toevoegen, met aspiratie uitspreken; II. tr. (poët.; postklass.)
- 1. doen waaien naar; ➤ Iuno ventos aspirat eunti;
- 2. toedienen, ingeven [divinum amorem dictis];
- 3. (v. muziekinstrumenten) begeleiden; ➤ tibia aspirat choris;
- 4. (metaf.) gunstig zijn voor, helpen, ondersteunen; ➤ aspirante fortuna; vos, Calliope, aspirate canenti (Verg.) help de zanger; Iuppiter ducum nostrorum consiliis aspiravit; aspirat primo fortuna labori; coeptis ~;
- 5. streven naar, proberen te bereiken, proberen te naderen [ad successionem; bellica laude ad Africanum; in curiam; equis Achillis begeren].
吹。助。順。出喉音。仰。圖。 Ne ad eum frigus aspiret 恐冷氣觸之。Aspirat fortuna labori 福隨勞苦。— ad consulatum 仰望總官。— in curiam 仰作議事廳。— ad Ciceronem 圖效西塞羅。— ingenium ei 助其才能。
Suggest a Translation
See an image
- ad + spiro, to breathe at, blow upon: adspirant aurae in noctem, freshen, V.: pulmones aspirantes, exhaling. — Poet.: ventos eunti, sends favorable breezes, V.: dictis amorem, imparts, V.: amaracus illum Floribus adspirans complectitur, breathing(odors) on him, V.: adspirare et adesse choris, accompany, H.— Fig., to strive for, seek to reach, aspire to, draw near: bellicā laude ad Africanum, to rival. ad alienam causam, to meddle: ad eum: in curiam: equis Achilles, V.—To favor, help(poet.): adspirat fortuna labori, V.: coeptis meis, O.