alapa
alapa, a box on the ear, blow with the open hand
Could not find alapam in Logeion dictionaries.
alapam feminine accusative singular of alapa
ălăpa, ae, f. [akin to -cello, to smite, as if calapa; cf. κόλαφος],
- a stroke or blow upon the cheek with the open hand, a box on the ear: ducere gravem alapam alicui, to give, Phaedr. 5, 3: ministri eum alipis caedebant, Vulg. Marc. 14, 65; ib. Joan. 18, 22; 19, 3; esp. among actors, for the purpose of exciting a laugh among their auditors, * Juv. 8, 192; * Mart. 5, 61, 11.—When a slave was emancipated, his master gave him an alapa; hence, poet.: multo majoris alapae mecum veneunt, i.e. with me freedom is much more dearly purchased, Phaedr. 2, 5, 25.
alapa, ae, f., der Backenstreich, die Ohrfeige, Iuven, u. Mart.: alapam alci ducere (ziehen) gravem, Phaedr.: alci alapam dare, Vulg.: alapas accipere, Augustin.: alqm alapis caedere, Vulg. – beim Freilassen einem Sklaven vom Herrn gegeben, dah. est sub alapa, man merkt ihm den Freigelassenen noch an, Petr. 38, 9: multo maioris alapae mecum veneunt, bei mir wird die Freiheit viel teurer verkauft, Phaedr. 2, 5, 25. vgl. Gloss. ›alapa, ῥάπισμα, colaphus‹.
~as, flagra ‥ et coronam spineam
populus totus eum ‥ verbis et ~is et sputis ‥ turpiter tractavit(
in dictum Willelmum ‥ insultum fecit et ipsi quandam ~am dedit
cum pugna sua dedit ‥ Antonio ‥ tres allapas super faciem et auriculas de quibus ‥ titubavit
alternant ălăpas Tethis et ventus
ipsi bursa grandi paca bonam ~am, et vacillabit quocunque volueris
ălăpa, (15) æ, f. , soufflet : alapam sibi ducere Phædr. 5, 3, 2, se donner un soufflet || soufflet donné pour affranchir un esclave : Petr. 38, 9 ; Phædr. 2, 5, 25.
- 1. oorvijg; ➤ -am alci ducere verkopen; -as accipere;
- 2. symbolische kaakslag bij de vrijlating v.e. slaaf.
Alapam dare, et aurem torquere in testimonium, in Legibus Ripuar. tit. 60.
§ 1 : Si quis villam... ab alio
comparaverit, et testamentum accipere non potuerit, si mediocris res est,
cum 6. testibus,... si magna cum 12. ad locum traditionis accedat, et sic eis
præsentibus pretium tradat, et possessionem accipiat, et unicuique de parvulis Alapas
donet, et torqueat auriculas, et postmodum testimonium perhibeant. Credo id
actum, aut agi solitum, ut testes postmodum, cum in rei gestæ testimonium advocarentur, in
memoriam revocarent, se eo in loco alapis cæsos, aut auribus vellicatos. Vide Testes per aurem attracti.
Huic rei interfuerunt... Goscelinus Rufus de Formovilla, Hunfridus constructor
ejusdem loci cum filiis suis Rogerio, Roberto, Willelmo, qui etiam a patre ob causam
memoriæ colaphum suscepit. Suscepit etiam aliud colaphum Ricardus de Lillabona, qui
hosam vini comitis Roberti ferebat : qui cum requireret, cur sibi Hunfridus permaximum
colaphum dedisset, respondit, quia tu junior me es, et forte multo vives tempore,
erisque testis hujus rationis, cum res poposcerit. Suscepit etiam tertium colaphum
Hugo filius Waleranni comitis. Ubi observare est junioribus, qui solemni
testes aderant alicui traditioni, ut rei gestæ memores essent, alapas inflictas fuisse
non modo a parentibus, sed et ab antiquioribus quibuscumque præsentibus. Quod tamen
frequentioris usus fuisse vix credam, cum hoc unum fuisse vix credam, cum hoc unum
ejusce moris supersit exemplum, teste Mabillonio tom. 4. Annal. Bened. pag. 393. Vide in
Auris. Si qua vilis et inhonesta persona honestum virum vel mulierem
turpibus conviciis inhonestaverit, liceat alicui probo viro de pace, si supervenerit,
illum objurgare et illum uno aut duobus colafis sine forifacto ab importunitate sua
compescere. Uno aut duobus vel tribus colafis, in Charta commun. Bruer. ann.
1186. ibid. fol. 14. v°. col. 2. Vide infra in Capilli.quos enim manumittebant, eos Alapa
circumagebant, ait vetus Scholiastes Persii Sat. 5. Cujus ritus mentio est apud
Claudianum in 4. Consulatum Honorii, Sidonium in Consulatum Anthemii, et aliquot alios.
Militaris quippe ordo, quo quis donabatur, facultatem dabat utendi armis militaribus,
suique juris Militem efficiebat. Magnum Chron. Belgicum ann. 1247 : Plerique
Milites moderni temporis, patrimoniis intendentes, omissis sumptuosis solennitatibus,
saltem per infractum Colaphum Militarem consequuntur dignitatem. Lambertus
Ardensis : Eidem Comiti in signum Militiæ gladium lateri, et calcaria sui militis
aptavit, et Alapam collo ejus inflixit. Alio loco : Licet enim Militarem
nondum recepisset Alapam, in armis tamen strenuus erat. Et Mox : Et ei
Militarem non repercutiendus dedit Alapam, et Militaribus eum in virum perfectum
dedicavit sacramentis. De ejusmodi Alapis Militaribus agunt passim Scriptores.
Joann. de Illis itaque dictis, Rex
Bohemiæ grandem dedit Ictum in collo tyronis, ita dicens : Ad honorem Dei omnipotentis
te Militem ordino, ac in nostro collegio te gratanter accipio. Historia
Cortusiorum lib. II. cap. 2 : Imperator... sedens in equo fecit (Franciscum
de Carraria) Militem, et cum palma eum percutiens super collum, ait : Esto
bonus Miles, et fidelis Imperii. Ceremoniale Roman. lib. 1. sect. 7. de Milite a
summo Pontifice facto : Tum accipiens illius ensem nudum, ter Militem percutit
plane super spatulas, dicens : Esto Miles pacificus, strenuus, fidelis et Deo
devotus.Militemfecerit, quod de Senescalli Bellicadrensis officio cum Guidone Pestello Milite litiganti, objiceretur, nondum Militare adeptum cingulum, cum Senes callus aut Ballivus, ex Regum edictis, nemo fieri posset, nisi esset Miles :
Oyant qu'on
proposoit contre ledit Signet par le conseil de Pestel, que iceluy Signet n'estoit pas
Chevalier, et Pestel l'estoit, presens tous, luy assis par dessus les Presidens, et au
plus haut, appellé ledit Signet, en disant, que à luy appartenoit bien de faire
Chevaliers, et print d'un de ses gens son espée, et ledit Seignet mis à genoux prés du
Greffier, frappa trois grans coups ledit Roi sur le dos dudit Seignet : puis fit
deschausser l'un de ses esperons dorez, et luy fit chausser par l'un de ses gens, et l'y
ceindre une ceinture où estoit pendu un cousteau long pour espée. Car ainsi avoit-il par
avant recommandé l'avancement de la cause dudit Seignet.Coléesappellant, quod collo infligerentur. Breviloq. :
Alapa est faciei percussio, sicut
colaphus colli. Unde Ebrard. Beth. :
Dic Alapam malæ, colli Colaphumque. Harum auctorem Arturum Britann n quidam faciunt Mythologi. Robertus de Bourronin Hist. Merlini MS. :
Et sachent tout cil. qui ceste ystoire
escoutent, que che fu li premier hom, qui donna Colée à Chevalier nouvel, que che fu li
Rois Artus. L'Ordene de Chevalerie de Hue de TabarieMS. :
Et en après li demanda S'il falloit plus nulle cose : Sire, oil, mais faire ne l'ose. Que chou est dont ? chest li Colée. Pourquoy ne me l'avés donnée ? Et dit la Senefianche, De celuy qul l'a adoubé, A Chevalier et ordonné ; etc.
Huë demande froberge au Pont d'orfin, Regnaut la ceint qui volontiers le fist, Hauce la paume, ens el col le feri, Par un petit, que il ne l'abati. Le Roman de Jordain de BlayeMS. :
Se mes chiers peres vous ceinsit or le brant, Et la Colée vous donnast maintenant. Vetus Ceremoniale MS. de Militari inauguratione : Lors le Prince ou aucun
Seigneur Chevalier, luy donne la Colée, et luy ceint l'espée
dorée. Chron. MS. Bertrandi du Guesclin:
Aussi-tost que l'Anglois, dequoy nous vous parlons, Ot receü Coulée, et de l'honneur le don. Vide præterea Monstrelletum 1. volum. cap. 155. et 3. vol. in Regis Ludovici XI.
coronatione ; Historiam congressus Ludov. XII. Regis Fr. et Ferdinan-di Reg. Aragon. cap.
3. Hoserium in Militib. Ord. S. Spiritus et alios, ex quibus, et hic laudatis Scriptoribus
satis colligitur, errasse Duchesn. in Notis ad Alanum Chart. et lib. 2. Hist. Guin. cap.
6. qui putavit, ejusmodi alapas Militares, manu, non gladio in collum tyronis, impactas.
Vide Joan. Cameniatam de Excidio Thessalonicæ cap. 28.Statuimus ut si quis ex ipsis
(Frisonibus) ... militare voluit, dictus Potestas sibi gladium suum
circumcinget, et dato eidem, sicut consuetudinis est, manu sua colapho, sic militem
faciat, et eidem firmiter injungendo præcipiat, ne deinceps more militum regni Franciæ
armatus incedat, eo quod consideramus, si prædicti Frisones militaverint, secundum
staturam corporum et formam præcipue a Deo et natura ipsis datam, cunctos in orbe
terrarum milites sua fortitudine et audacia præcellerent.Icellui suppliant le fist requerir
et prier qu'il peust avoir paix avecques lui, en lui offrant tendre la joe pour recevoir
deux ou trois buffes, ou en amende, tele que leurs amis diroient. Vide infra
Buffa.Per Alapum, seu
Colaphumservum facere, in Speculo Saxonico lib. 3. art. 32. § 5. Vide Transcornati.
Alapas minari. Papiæ. Gloss. Lat. Gr.
Diffamatus de incontinentia... de quadam, quæ dicitur Aelidis, quam turpiter
Alapavit. Conc. Armenor. ann. 1342. apud Marten. tom. 7. Ampl. Collect. col.
341 : Ideo (Christus) Alapatus a ministro, quasi in Verbo suo alapam
recipiens dicebat, etc. Vide Mox Alaphisare.alapa ae, f
- a box on the ear, blow with the open hand: alapam sibi ducere, Ph.: ridere Mamercorum alapas, mock slaps (on the stage), Iu.— Given in the ceremony of emancipation, hence: multo maioris alapae mecum veneunt, i. e. freedom sells higher, Ph.