civilitas
Could not find civilitatis in Logeion dictionaries.
civilitatis feminine genitive singular of civilitas
cīvīlĭtas, ātis, f. [civilis].
- (Acc. to civilis, I. B.) The art of government, politics, only three times in Quint. as transl. of the Gr. πολιτική, 2, 15, 25; 2, 15, 33; 2, 17, 14. —
- II (Acc. to civilis, II.) Courteousness, politeness, affability (post-Aug. and rare), Suet. Aug. 51; id. Claud. 35; Eutr. 7, 21; Lampr. Alex. Sev. 20.
cīvīlitās, ātis, f. (1. civilis), I) v. civilis no. I = a) der Stand eines Bürgers, der Bürgerstand, Eutr. 9, 28. Vulg. act. apost. 22, 28. – b) übtr., Popularität = Leutseligkeit, Herablassung, Höflichkeit, das leutselige, gewinnende Benehmen, auch die Schonung eines Höhern gegen die Untergebenen, Vell. 1, 111, 4 Halm. Suet. Aug. 51, 1 u. Claud. 35, 1. Capit. Anton. Pius 6, 4 u. 11, 8. Lampr. Alex. Sev. 20, 3. Eutr. 8, 4: civ. morum, Eutr. 9, 17. – II) v. civilis no. II = ἡ πολιτική, die Staatskunst, Quint. 2, 15, 25. Amm. 30, 4, 3.
nemo dat quod non habet; sed nec testes nec judices civiles habent jus ~atis ad bonum quod judicant; ergo non dant jus illi pro quo judicant
ipsos ‥ civitatum predictarum ‥ cives, incolas et inhabitatores, habita de ipsorum ~ate et incolatu informacione, ad difficiliores ‥ probaciones gravaminum suorum ‥ non ‥ compellent
oportet omnem ~atem cessare ante finale judicium [(cf. ]I Cor. xv 24
[Trajanus ] tante fortitudinis et ~atis fuit ut Romani imperii fines ‥ longe lateque diffunderet
virtus simul bellica et modesta viri ‥ ~as
si benignior, si civilior creditur potentatus, ‥ recte gestorum nil nisi benignitati aut ~ati potentis adscribitur
nichil istorum luxus jam habet notam, sed est ~atis insigne quicquid incentivum est gule
publica coquina ‥ civitati plurimum expediens et ad ~atem pertinens
cīvīlĭtās, (15) ātis, f. (civilis), ¶ 1 qualité de citoyen : Vulg. Act. 22, 28 ¶ 2 sociabilité, courtoisie, bonté : clementiæ civilitatisque ejus multa documenta sunt Suet. Aug. 51, 1, il y a bien des preuves de sa clémence et de sa courtoisie ¶ 3 la politique [trad. de ἡ πολιτική de Platon] : Quint. 2, 15, 25.
- 1. het gedrag v.e. gewoon burger;
- 2. bestuur over burgers, politiek;
- 3. (Vulg.) burgerrecht.
Ego multa summa Civilitatem hanc
consecutus sum. Venericus Vercellens. de Unitate Ecclesiæ conservanda :
Quæ (Roma) cum sit libera, facit etiam ut sint liberi,
quotquot sunt sub Civilitate sua. Occurrit præterea in Charta
Rogerii Regis Siciliæ pro Messanensibus apud Bonfilium Constantium parte 1. Histor. Sicil.
lib. 4. pag. 199. Vide Vitam S. Lupicini Abbat. Jurensis num. 7.Et quod dictum est supra,... se
extendat etiam in oriundis extra civitatem, qui vigore alicujus legis, reformationis aut
auctoritatis cujuslibet, beneficium Civilitatis seu cittadinantiæ civitatis Florentiæ
consecuti fuerint. Legitur etiam in Stat. Cadubrii cap. 72. et Genuens. lib. 3.
cap. 16. pag. 83.Ut qui ad Natale S. Cypriani religiosissime venerant
peragendum, mercimoniisque suis faciem Civilitatis ornare, egentes turpiter inanesque
discederent. Chronica Pisana ann. 1177 : Et ad tantam penuriam
Civilitatem coegit, ut canes et gattos... comederent. Ita apud Marsil. Patavin.
in Defensore pacis 1. part. cap. 1.Civilitatem quam πολιτικὴν vocat Plato.Civibusimposita. Offensionum condonatio rebellibus Carcassonæ incolis indulta a Carolo Francorum Rege ann. 1383. tom. 1. Anecdot. Marten. col. 1593 :
Nec per Civilitatem posse criminalitatem hujusmodi satisfieri bono
modo ; ad ipsius nihilominus relevamen populi, præsentem nostram intendentes gratiam
ampliare cum benigni prosecutione favoris, de et pro Civilitate prædicta contenti sumus,
quod octingentis millibus franchis auri, quam summam Consules, Communitates et alii
habitatores præfati, una cum Communitatibus, habitatoribus et incolis Senescalliarum
Tholosæ, Bellicadri et Nemausi... solvere tenebuntur. VideCause citoiene, qui n'est mie de crime, in Concil. Petri de Font. cap. 23. pag. 135. art. 9. Charta Ludov. VI. reg. Franc. ann. 1120. inter Instr. tom. 8. Gall. Christ. col. 321 :
Caput ipsum
monasterium Tironense ac ejus abba, conventus et ceteri ministri et religiosi, necnon
eorum familiares, subditi et homines quicumque præsentes et futuri (de)
quibusvis forisfacto, ressorto, appellatione, deffectu justitiæ, realitate,
personalitate et quacumque Civilitate et jurisdictione temporali et quibuscumque aliis
dominiis et superioritatibus post ipsius monasterii Tironensis curiam, coram magnis
præsidentialibus nostris Parisius vel alibi, ubi nostra præcellens et suprema regalis
curia residebit, immediate et solummodo habeant et teneantur respondere... In omni regni
nostri dispersione constitutos coram ipsis præsidentialibus vel aliis, si maluerint,
justitiariis regiis, tam in reali quam in personali, et sive in Civili, sive in
criminali, ipsi abba, conventus, monasterium, ministri et religiosi præmissi evocare et
trahere possint. Neque aliter intelligenda est Charta ann. 1383. supra
laudata.