Skip to content Skip to search
About Report a problem (opens in a new tab)

liber

liber, free

liber2, child

liber4, book; bark

BWL

Homeri libros antea confusos disposuit
he arranged the books of Homer, which were previously jumbled
omni metu liberi locuti sumus
free from all fear, we spoke

Frieze-Dennison Vergil

līber, era, erum: adj. (rel. to libet), acting at pleasure; free, unrestrained, 12.74; freeborn, w. abl., set free, loosed from, loose, 11.493; w. gen., 10.154; (adv.), līberē, freely.
liber , brī, m.: the rind; inner bark of a tree.
līber, ĕra, ĕrum (old form, loebesum et loebertatem antiqui dicebant liberum et libertatem. Ita Graeci λοιβὴν et λείβειν, Paul. ex Fest. p. 121 Müll.; cf. 2. Liber), adj. [Gr. root λιφ-, λίπτω, to desire; cf. Sanscr. lub-dhas, desirous; Lat. libet, libido], that acts according to his own will and pleasure, is his own master; free, unrestricted, unrestrained, unimpeded, unshackled; independent, frank, open, bold (opp. servus, servilis).
  • I In gen.; constr. absol., with ab, the abl., and poet. also with gen.
          • α Absol.: dictum est ab eruditissimis viris, nisi sapientem liberum esse neminem. Quid est enim libertas? Potestas vivendi ut velis, Cic. Par. 5, 1, 33: an ille mihi liber, cui mulier imperat, cui leges imponit, praescribit, jubet, vetat? etc., id. ib. 5, 2, 36: ad scribendi licentiam liber, id. N. D. 1, 44, 123: agri immunes ac liberi, Cic. Verr. 2, 2, 69, § 166: integro animo ac libero causam defendere, unprejudiced, unbiased, id. Sull. 31, 86: liberi ad causas solutique veniebant, not under obligations, not bribed, id. Verr. 2, 2, 78 § 192; cf.: libera lingua, Plaut. Cist. 1, 2, 9 (128): cor liberum, id. Ep. 1, 2, 43 (146): vocem liberam mittere adversus aliquem, Liv. 35, 32, 6: libera verba animi proferre, Juv. 4, 90: judicium audientium relinquere integrum ac liberum, Cic. Div. 2, 72, 150: aliquid respuere ingenuo liberoque fastidio, id. Brut. 67, 236: libero tempore, cum soluta nobis est eligendi optio, id. Fin. 1, 10, 33: tibi uni vexatio direptioque sociorum impunita fuit ac libera, id. Cat. 1, 7, 18: pars quaestionum vaga et libera et late patens, id. de Or. 2, 16, 67: liberum arbitrium eis populo Romano permittente, Liv. 31, 11 fin.; cf. id. 37, 1, 5: mandata, full powers, unlimited authority, id. 37, 56; 38, 8: fenus, unlimited, id. 35, 7: custodia, free custody (i. e. confinement to a house or to a town), id. 24, 45; Vell. 1, 11, 1; v. custodia, II.: legatio, v. legatio: suffragia, the right of voting freely, Juv. 8, 211: locus, free from intruders, undisturbed, secure, Plaut. Poen. 1, 1, 49 (177); 3, 2, 25 (602); id. Cas. 3, 2, 4 (534): aedes, a free house, free dwelling (assigned to the use of ambassadors of friendly nations during their stay in Rome), Liv. 30, 17 fin.; 35, 23; 42, 6: lectulus, i.e. not shared with a wife, Cic. Att. 14, 13, 5: toga (poet. for virilis toga), a man's (prop. of one who is his own master), Ov. F. 3, 771: vestis, id. ib. 3, 777: libera omnia sibi servare, to reserve to one's self full liberty, Plin. Ep. 1, 5.—Comp.: hoc liberiores et solutiores sumus, quod, etc., Cic. Ac. 2 (Luc.), 3, 8: est finitimus oratori poëta, numeris astrictior paulo, verborum licentia liberior, id. de Or. 1, 16, 70: liberiores litterae, id. Att. 1, 13, 1: amicitia remissior esse debet et liberior et dulcior, freer, more unrestrained, more cheerful, id. Lael. 18 fin.: paulo liberior sententia, Quint. 4, 2, 121: liberior in utramque partem disputatio, id. 7, 2, 14: fusiores liberioresque numeri, id. 9, 4, 130: officia liberiora plenioraque, id. 6, 1, 9: (flumina) campo recepta Liberioris aquae, freer, less impeded, Ov. M. 1, 41; cf.: (Tiberinus) campo liberiore natat, freer, opener, id. F. 4, 292: liberiore frui caelo, freer, opener, id. M. 15, 301.—Sup.: liberrimum hominum genus, comici veteres tradunt, etc., the frankest, most free-spoken, Quint. 12, 2, 22; cf.: liberrime Lolli, most frank, most ingenuous, Hor. Ep. 1, 18, 1: indignatio, id. Epod. 4, 10.—
          • β Free or exempt from, void of; with ab: Mamertini vacui, expertes, soluti ac liberi fuerunt ab omni sumptu, molestia, munere, Cic. Verr. 2, 4, 10, § 23; cf.: (consul) solutus a cupiditatibus, liber a delictis, id. Agr. 1, 9, 27: ab observando homine perverso liber, id. Att. 1, 13, 2: liber a tali irrisione Socrates, liber Aristo Chius, id. Ac. 2 (Luc.), 39, 123: ab omni animi perturbatione liber, id. Off. 1, 20, 67; id. N. D. 2, 21, 55: loca abdita et ab arbitris libera, id. Att. 15, 16, B: libera a ferro crura, Ov. P. 1, 6, 32: animus liber a partibus rei publicae, Sall. C. 4.—
          • γ With abl.: animus omni liber curā et angore, free from, without, Cic. Fin. 1, 15: animus religione, Liv. 2, 36: animus cogitationibus aliis, Quint. 11, 2, 35: mens omnibus vitiis, id. 12, 1, 4; cf.: liberis odio et gratia mentibus, id. 5, 11, 37: omni liber metu, Liv. 7, 34: liber invidia, Quint. 12, 11, 7: equus carcere, Ov. Am. 2, 9, 20.—
          • δ With gen. (poet.): liber laborum, Hor. A. P. 212: fati gens Lydia, Verg. A. 10, 154: curarum, Luc. 4, 384. —Comp.: liberior campi, having a wider space, Stat. S. 4, 2, 24.—
          • ε Liberum est, with subject-clause: quam (opinionem) sequi magis probantibus liberum est, it is free, permitted, allowable, Quint. 6, 3, 112; Plin. Ep. 1, 8: dies eligere certos liberum erat, Plin. 30, 2, 6, § 16.—So in abl. absol.: libero, quid firmaret mutaretve, Tac. A. 3, 60.
  • II In partic.
    • A Free, in a social point of view, not a slave (opp. servus; also to ingenuus): neque vendendam censes quae libera est, Ter. Ad. 194; cf. id. ib. 182: dis habeo gratiam quom aliquot affuerunt liberae, because slaves were not permitted to testify, id. And. 771; opp. ingenuus, free-born: quid ea? ingenuan' an festucā facta e servā liberast? Plaut. Mil. 1, 1, 14 (14): in jure civili, qui est matre liberā, liber est, Cic. N. D. 3, 18, 45; id. Caecin. 36, 96: si neque censu, neque vindictā, nec testamento liber factus est (servus), non est liber, id. Top. 2, 10: quae (assentatio) non modo amico, sed ne libero quidem digna est, of a freeman, id. Lael. 24, 89; Quint. 11, 1, 43: liberorum hominum alii ingenui sunt, alii libertini, Gai. Inst. 1, 10; cf. sqq.: ex ancilla et libero jure gentium servus nascitur, id. ib. 1, 82; cf. § 85; Paul. Sent. 2, 24, 1 sqq.—
    • B Free, in a political point of view; said both of a people not under monarchical rule and of one not in subjection to another people, Cic. Rep. 1, 32, 48; cf.: ut ex nimia potentia principum oritur interitus principum, sic hunc nimis liberum populum libertas ipsa servitute afficit, id. ib. 1, 44, 68: liber populus, id. ib. 3, 34, 46: (Demaratus) vir liber ac fortis, democratic, republican, fond of liberty, id. ib. 2, 19, 34: civitates liberae atque immunes, free from service, Liv. 37, 55: provinciae civitatesque liberae, Suet. Vesp. 8: libera ac foederata oppida, id. Calig. 3: Roma patrem patriae Ciceronem libera dixit, Juv. 8, 244.—
    • C In a bad sense, esp. with reference to sensual pleasure, unbridled, unchecked, unrestrained, licentious: quam liber harum rerum multarum siet (Juppiter), Plaut. Am. prol. 105: adulescens imprudens et liber, Ter. Eun. 430; cf.: sit adulescentia liberior, somewhat freer, Cic. Cael. 18, 42: amores soluti et liberi, id. Rep. 4, 4, 4: consuetudo peccandi, id. Verr. 2, 3, 76, § 177.—Hence, adv.: lībĕrē, freely, unrestrictedly, without let or hinderance; frankly, openly, boldly: qui nihil dicit, nihil facit, nihil cogitat denique, nisi libenter ac libere, Cic. Par. 5, 1, 34: animus somno relaxatus solute movetur et libere, id. Div. 2, 48, 100: respirare, id. Quint. 11, 39: constanter et libere (me gessi), id. Att. 4, 16, 9: consilium dare, id. Lael. 13, 44: aliquid magis accusatorie quam libere dixisse, id. Verr. 2, 2, 72, § 176: omnia libere fingimus et impune, Quint. 6, 1, 43: ut ingredi libere (oratio), non ut licenter videatur errare, Cic. Or. 23, 77.— Comp.: liberius vivendi fuit potestas, Ter. And. 50: loqui, Cic. Planc. 13, 33: fortius liberiusque defendere, Quint. 12, 1, 21: liberius si Dixero quid, Hor. S. 1, 4, 103: maledicere, id. ib. 2, 8, 37: longius et liberius exseritur digitus, Quint. 11, 3, 92; cf. id. 11, 3, 97: ipsaque tellus Omnia liberius, nullo poscente, ferebat, freely, of itself, spontaneously, Verg. G. 1, 127.
līber, ĕri (gen. plur. liberūm, Att. ap. Cic. Tusc. 3, 9; Turp. ap. Non. 495, 26; Cic. Verr. 2, 1, 15, § 40; 2, 1, 30, § 77; Tac. A. 2, 38; 3, 25 saep.; cf. Cic. Or. 46, 155; but also: liberorum, id. Verr. 2, 1, 30, § 76; 2, 5, 42, § 109), m. [1. liber], a child.
  • I Sing. (post-class. and rare): si quis maximam portionem libero relinquat, Cod. Just. 3, 28, 33; 5, 9, 8 fin.; Quint. Decl. 2, 8.—
  • II Plur., children (freq.; but in class. Lat. only of children with reference to their parents: pueri = children in general, as younger than adulescentes; cf. Krebs, Antibarb. p. 657 sq.).
    • A Lit.: liberorum genus, Enn. ap. Cic. Or. 46, 155 (Trag. v. 347 Vahl.): liberorum sibi quaesendum gratia, id. ap. Fest. p. 258 Müll. (Trag. v. 161 Vahl.): cum conjugibus et liberis, Cic. Att. 8, 2, 3: eum ex C. Fadii filiā liberos habuisse, id. ib. 16, 11, 1: liberos procreare, id. Tusc. 5, 37, 109: suscipere liberos, id. Verr. 2, 3, 69, § 161: per liberos te precor, Hor. Epod. 5, 5: dulces, id. ib. 2, 40: parvuli, Quint. 2, 15, 8; opp. parentes, id. 11, 1, 82; 3, 7, 18; 26; 6, 1, 18; 6, 5 al.: mater quae liberos, quasi oculos (amisit), orba est, Sulp. ap. Paul. ex Fest. p. 182 Müll.: jus trium liberorum, under the emperors, a privilege enjoyed by those who had three legitimate children (it consisted in the permission to fill a public office before one's twenty-fifth year, and in freedom from personal burdens); this privilege was sometimes also bestowed on those who had fewer than three children, or even none at all; also of one child: non est sine liberis, cui vel unus filius unave filia est, Dig. 50, 16, 148; Plaut. Aul. 4, 10, 6 (736); Ter. Hec. 212; id. Heaut. 151; id. And. 891; Cic. Phil. 1, 1, 2; id. de Imp. Pomp. 12, 33; id. Verr. 2, 1, 15, § 40; ib. 30, § 76 Zumpt; cf. also Sulp. ap. Cic. Fam. 4, 5: neque ejus legendam filiam (virginem Vestalem) ... qui liberos tres haberet, Gell. 1, 12, 8: uxores duxerant, ex quibus plerique liberos habebant, Caes. B. C. 3, 110, 2.—Of grandchildren and great-grandchildren: liberorum appellatione nepotes et pronepotes ceterique qui ex his descendunt, continentur, Dig. 50, 16, 220; cf.: liberi usque ad trinepotem, ultra hos posteriores vocantur, ib. 38, 10, 10, § 7: habitus sis in liberum loco, Cic. Verr. 2, 1, 15, § 40.—
      • 2 Esp.
          • α Of sons (opp. daughters): procreavit liberos septem totidemque filias, Hyg. Fab. 9.—
          • β Of children in gen. = pueri: praecepta Chrysippi de liberorum educatione, Quint. 1, 11, 17; cf.: Catus aut de liberis educandis, the title of a book by Varro, v. Gell. 4, 19, 2; Macr. S. 3, 6, 5.—
    • B Transf., of animals, young: liberis orbas oves, Plaut. Capt. 4, 2, 38 (818).—Comically: quaerunt litterae hae sibi liberos: alia aliam scandit, Plaut. Ps. 1, 1, 23 (25).
lĭber, bri, m. [Gr. λέπειν, to peel; λέπος, λεπίς; cf. λοβός], the inner bark or rind of a tree.
  • I Lit.
    • A In gen.: obducuntur libro aut cortice trunci, Cic. N. D. 2, 47, 120: colligatae libris (arundines), Varr. R. R. 1, 8, 4: udoque docent (germen) inolescere libro, Verg. G. 2, 77: natam libro et silvestri subere clausam, id. A. 11, 554; id. E. 10, 67: quam denso fascia libro, Juv. 6, 263.—
    • B Esp., because the ancients used the bark or rind of trees to write upon; usually the thin rind of the Egyptian papyrus, on which the books of the Greeks and Romans were usually written (v. Dict. of Antiq. p. 587 sq.): antea non fuisse chartarum usum. In palmarum foliis primo scriptitatum, dein quarundam arborum libris, Plin. 13, 11, 21, § 69.—Hence,
  • II Transf.
    • A Paper, parchment, or rolls of any substance used to write upon (cf.: charta, membrana): quasi quom in libro scribuntur calamo litterae, Plaut. Ps. 1, 5, 131 (545).—
    • B Most freq. a book, work, treatise: Demetrii liber de concordia, Cic. Att. 8, 12, 6: quas (sententias) hoc libro exposui, id. Lael. 1, 3; cf. id. ib. 1, 5: dixi in eo libro, quem de rebus rusticis scripsi, id. de Sen. 15, 54: libros pervolutare, id. Att. 5, 12, 2: evolvere, id. Tusc. 1, 11, 24: volvere, id. Brut. 87, 298: legere, id. Fam. 6, 6, 8: edere, id. Fat. 1, 1: libri confectio, id. de Sen. 1, 1: tempus ad libros vacuum, id. Rep. 1, 9, 14: cujus (Platonis) in libris, id. ib. 1, 10, 16: in Graecorum libris, id. ib. 2, 11, 21: librum, si malus est, nequeo laudare, Juv. 3, 41: actorum libri, the official gazette, id. 9, 84; cf. 2, 136; and v. Dict. Antiq. s. v. Acta.—
    • C In partic.
      • 1 A division of a work a look: tres libri perfecti sunt de Natura Deorum, Cic. Div. 2, 1, 3: hi tres libri (de Officiis), id. Off. 3, 33, 121: sermo in novem libros distributus, id. Q. Fr. 3, 5, 1: dictum est in libro superiore, id. Off. 2, 13, 43; sicut superiore libro continetur, Quint. 11, 1, 1: versus de libro Ennii annali sexto, id. 6, 3, 86: liber primus, secundus, tertius, etc., id. 8, 1, 2; 10, 2, 20; 11, 1, 4 al. —Sometimes, in this latter case, liber is omitted: in T. Livii primo, Quint. 9, 2, 37: in tertio de Oratore, id. 9, 1, 26: legi tuum nuper quartum de Finibus, Cic. Tusc. 5, 11, 32.—
      • 2 In relig. or pub. law lang., a religious book, scriptures; a statute-book, code: decemviris adire libros jussis, i.e. the Sibylline books, Liv. 34, 55; 21, 62; 25, 12: se cum legeret libros, recordatum esse, etc., Cic. N. D. 2, 4, 11: ut in libris est Etruscorum, id. Div. 2, 23, 50; id. Att. 9, 9, 3: caerimoniarum, rituals, Tac. A. 3, 38.—
    • D A list, catalogue, register, Cic. Verr. 2, 3, 71, § 167.—
    • E A letter, epistle, Nep. Lys. 4, 2; Plin. Ep. 2, 1, 5.—
  • F A rescript, decree (post-Aug.): liber principis severus et tamen moderatus, Plin. Ep. 5, 14, 8.

Saved

Recent

Keyboard shortcuts

/ s Search
← → Previous / next dictionary
1 – 9 Go to dictionary 1–9
j k Next / previous word in the word wheel
m Switch between Logeion and Morpho
b Save or unsave this word
Shift B Saved and recent words
l Look up the selected word
Esc Close suggestions or a panel
? This list