Kalendae
Kalendae, the day of proclamation, Calends, first day of the month
Kălendae (Cal-; v. the letter K), ārum, f. [root kal-, cal-; Gr. καλέω; Lat. calāre, clamo; cf. Varr. L. L. 6, § 27 Müll.; prop., the day when the order of days was proclaimed; hence],
- the Calends, the first day of the month: primi dies nominati Kalendae, ab eo quod his diebus calantur ejus mensis nonae a pontificibus, quintanae an septimanae sint futurae, Varr. L. L. l. l.; Macr. S. 1, 15: sed heus tu, ecquid vides Kalendas venire, Antonium non venire? Cic. Att. 2, 2, 3: litteras accepi datas pridie Kalendas Maias, on the last day of April, id. ib. 13, 20, 1.—Interest was due on the first day of each month; hence: tristes Kalendae, Hor. S. 1, 3, 87: celeres, Ov. R. Am. 561.—This reckoning of time was Roman only; hence: Kalendae Ausoniae, Ov. F. 1, 55.—Prov.: ad Kalendas Graecas solvere, i. e. never, August. ap. Suet. Aug. 87.— The Kalends were sacred to Juno, Ov. F. 1, 55; Macr. S. 1, 15; hence the first day of the year, Kalendae Martiae, was celebrated as a festival of married women, the Matronalia: dabat, sicut Saturnalibus viris apophoreta, ita per Kalendas Martias feminis, Suet. Vesp. 19: Martiis caelebs quid agam Kalendis, Hor. C. 3, 8, 1: scis certe, puto, vestra jam venire Saturnalia, Martias Kalendas, Mart. 5, 84, 10; Dig. 24, 1, 31, § 8; hence: femineae Kalendae = Kal. Mart., Juv. 9, 53: Kalendae Sextae, the Calends of June, Ov. F. 6, 181: Kalendae Germanicae, the Calends of September, Inscr. Orell. 4949 (cf.: in memoriam patris Septembrem mensem Germanicum appellavit, Suet. Calig. 15): Kalendae Januariae primae, of next January, Cato R. R. 147 sq.; Inscr. Orell. 3121.—
- II Transf., a month: nec totidem veteres, quot nunc, habuere Kalendas, Ov. F. 3, 99: intra septimas Kalendas, Mart. 1, 100, 6; 10, 75, 7; Dig. 45, 1, 46.
Kalendae, s. Calendae.
Kălendæ, v. calendæ.
Quid
quæso, fecissent (Episcopi) si solum Clerum sicut hodie his observantiis
vacantem vidissent !Festum Hypodiaconorum, quod
vocamus Stultorum, a quibusdam perficitur in Circumcisione, a quibusdam vero in
Epiphania, vel in ejus octavis. Fiunt autem quatuor tripudia post Nativitatem Domini in
Ecclesia, Levitarum scilicet, Sacerdotum, Puerorum, id est, minorum ætate et ordine, et
Hypodiaconorum, qui ordo incertus est. Unde fit, ut ille quandoque annumeretur inter
sacros Ordines, quandoque non, etc. Videtur sane ea Episcoporum, vel potius
Clericorum lascivia a Græcis originem cepisse ; cum in octava Synodo can. 16. ex versione
Anastasii, (nam canon abest in Græca Editione) legamus Sunt nonnullæ Ecclesiæ in quibus usitatum est, ut vel etiam Episcopi et
Archiepiscopi in Cœnobiis cum suis ludant subditis, ita ut etiam sese ad lusum pilæ
demittant. Atque hæc quidem libertas ideo dicta est Decembrica, quod olim apud ethnicos
moris fuerit, et hoc mense servi et ancillæ, et pastores velut quadam libertate
donarentur, fierentque cum dominis suis pari conditione, communia festa agentes post
collectionem messium : quanquam vero magnæ Ecclesiæ, ut est Remensis, hanc ludendi
consuetudinem observent. videtur tamen laudabilius esse, non ludere. Vivebat
Beletus in Ecclesia Ambianensi ann. 1182. ut auctor est Albericus in Chronico MS.Deinde electus per sclafardos
subtollitur et campanilla procedente portatur ad domum episcopalem, ad cujus adventum
januæ domus, absente vel præsente ipso dom. Episcopo, debent totaliter aperiri, ac in
una de fenestris magni tinelli debet deponi, et stans dat ibi iterum benedictionem
versus villam.Episcopus stultus ad Matutinas, Missam majorem et Vesperas
cum suo capellano in episcopali cathedra marmorea decenter ornata debet per hos tres
dies pontificaliter præsidere. Unde in introitu dictarum Horarum debet in vestiario
cappa communi serica indui et ornari una cum mitra et sericis cyrothecis. Capellanus
vero ejus cappa etiam communi serica induatur, portans in capite parvum pulvinar, sive
cussinum loco capelli sive birreti ; et sic ornati præcedentibus ceroferariis more
solito cappis sericis ornati, una cum rege (apparitore) a dicto vestiario
procedentes cum mansuetudine ad dictam cathedram perveniunt episcopalem, ubi una cum
prædicto suo capellano ad ejus pedes sedente, habens semper crossam in manibus,
residebit quamdiu Horæ prædictæ celebrabuntur. Subdiaconus Epistolam cantaturus,
vel Diaconus Evangelium,
De par Mossenhor l'Evesque,
Que Dieus vos donne gran mal al bescle, (jecur)
Avec una plena balasta de pardos
Et dos das de raycha de sot lo mento.
Alia est formula indulgentiarum quæ refertur ibid. fol. 133. sub festo S.
Johannis Evangelistæ, ubi eædem cæremoniæ atque diei præcedentis præscribuntur :
Mossenhor ques ayssi presenz
Vos dona xx. balastas de mal de dens,
E à vos autras donas atressi
Dona ia. coa de rossi.
Ex fideli relatione
quamplurimum didicimus, quod in festo Circoncisionis Dominice, in eadem ecclesia
(Parisiensi) tot consueverunt enormitates et opera flagiciosa committi quod locum
sanctum, in quo gloriosa Virgo gratam sibi mansionem elegit, non solum feditate
verborum, verum etiam sanguinis effusione plerumque contingit inquinari ; et eatenus
adinventio tam pernitiose temeritatis invaluit, ut sacratissima dies, in qua mundi
Redemptor voluit circumcidi, festum fatuorum , nec immerito, generaliter
consueverit appellari. Attendentes igitur quod in hiis diebus calamitatis et luctus,
quos turbatio temporum et terrarum et precipue desolatio terre orientalis graviori
perfudit amaritudine, potius debemus orationibus et lacrymis indulgere, quam hujusmodi
vanitatibus et turpitudinibus inservire... Volentes in statum canonicum revocare quod in
scandalum ecclesie temere noscitur pullulasse, auctoritate prefati legati, adhibita
maturitate consilii, supradictam sollempnitatem ordinavimus in hunc modum : in vigilia
festivitatis, ad vesperas, campane ordinate, sicut in dupplo simplici pulsabuntur.
Cantor faciet matriculam in omnibus ordinate. Rimos, personas, luminaria herciarum, nisi
tantum in rotis ferreis et in penna, si tamen voluerit ille qui capam redditurus est,
fieri prohibemus. Statuimus etiam ne dominus festi cum processione vel cantu ad
ecclesiam adducatur, vel ad domum suam ab ecclesia reducatur. In choro autem induet
capam suam, assistentibus ei duobus canonicis subdiaconis, et tenens baculum cantoris,
antequam incipiantur vespere, incipiet prosam Letemur gaudiis ; qua finita,
episcopus, si presens fuerit, vel decanus, absente episcopo, vel capellanus episcopi,
utroque absente, incipiet vesperas ordinate et sollempniter celebrandas ; hoc addito
quod responsorium et Benedicamus in triplo, vel quadruplo, vel organo
poterunt decantari ; alioquin a quatuor subdiaconis indutis capis sericis responsorium
cantabitur. Complectorium ordinate et sollempniter cantabitur. Pulsato autem uno
classico ante matutinos, sicut in summis sollempnitatibus, matutini ab episcopo, vel
decano, vel capellano incipiantur ordine debito consummandi ; hoc adjecto, quod tercium
et vi. responsorium in organo, vel triplo, vel quadruplo cantabuntur. Cantor
matutinorum responsoria ordinabit. Missa similiter cum ceteris horis ordinate
celebrabitur ab aliquo predictorum ; hoc addito quod epistola cum farsia dicetur a
duobus in capis sericis, et postmodum a subdiacono nichilominus perlegetur. Responsorium
et Alleluia in triplo, vel quadruplo, vel organo, in capis sericis,
cantabuntur, et erunt in missa iiiior procedentes. Vespere
sequentes sicut priores a Letemur gaudiis habebunt initium, et cantabitur
Letabundus , loco hymni. Deposuit quinquies ad plus dicetur
loco suo, et si captus fuerit baculus, finito Te Deum , consummabuntur
vespere ab eo quo fuerunt inchoate. Ultimum similiter completorium ordinate dicetur. Per
totum festum, in omnibus horis, canonici et clerici in A festis vero follorum, ubi baculus accipitur, omnino
abstineatur. Id est baculus Episcopalis. Præterea Concilium Copriniacense ann.
1260. can. 2 : Rursus cum in balleatione, quæ in festo SS. Innocentium in quibusdam
Ecclesiis fieri inolevit, multæ rixæ, contentiones, et turbationes, tam in divinis
Officiis, quam aliis consueverunt provenire, prædictas balleationes ulterius sub
intimatione anathematis fieri prohibemus. Vide Statuta Joannis Archiepisc.
Cantuariensis ann. 1279. In Concilio Rotom. ann. 1445. cap. 11. vetantur 7. Idus Januarii ob. Hugo Clemens Decanus noster et
Sacerdos, (frater Henrici Clementis Franciæ Marescalli) ... Procuravit etiam
salubriter et devote, quod festum B. Joannis Evangelistæ post Nativitatem Domini, quod
prius negligenter et joculariter agebatur, solenniter et devote celebraretur in Ecclesia
nostra, etc.Item una mitra parva cum petris pro Episcopo
puerorum. Infra : Item unus annulus pro Episcopo puerorum, et duo archys,
unus in medio ad modum Crucis cum lapidibus in circumferentiis, etc. Decanorum Kalendæ
rurales, in Concilio Rotomag. ann. 1313. cap. 6.Divini ipsius Officii tempore larvati, monstruosi
vultibus, aut in vestibus mulierum, aut leonum, vel histrionum, choreas ducebant, in
Choro cantilenas inhonestas cantabant, offas pingues supra cornu altaris juxta
celebrantem Missam comedebant, ludum taxillorum ibidem exarabant, thurificabant de fumo
fœtido, ex corio veterum sotularium, et per totam Ecclesiam currebant, saltabant,
etc. Verba sunt citatæ Epistolæ, quam edidit Savaro, et ex eo Gussanvilla. Similia
fere habet Concilium Basileense sess. 21. extr. ubi etiam Ideo per hanc nostram diffinitivam sententiam quam proferimus in hiis scriptis
declarationem, arbitrium et pronuntiationem nostras sedentes pro tribunali, prout supra
continetur, venerabili signo sanctæ Crucis nos munientes dicentes, In nomine P. et F. et
Sp. S. Amen. Pronuntiamus, arbitramur, cognoscimus, sententiamus et declaramus dictum
Abbatem et ejus præcessorem legitime et debite probasse intentionem suam et partis suæ,
et dicta, proposita et replicata ex adverso non obstare, idcircoque dictum Guillelmum
Raynoardi tanquam Episcopum stultum ad solvendum prandium, per Episcopum stultum dari et
solvi consuetum, per dictumque Guillelmum substractum sine causa, condempnamus, et pro
hoc dictum Abbatem et ejus clerum in possessione sua dictæ electionis pari sententia
restituimus et reducimus. Et ut nostra sententia debitum sortiatur effectum, volumus,
ordinamus, præcipimus et mandamus, quod idem Guillelmus Raynoardi ut Episcopus stultus
dare et solvere teneatur ipsi Abbati et clericis qui consueverunt in hujusmodi actu
interesse, prandium in festo proxime venienti B. Bartholomei Apostoli in loco de
Gradacio et in loco ibidem consueto ; neutram dictarum partium ex certis causis animos
nostros moventibus in expensis factis tam in causa et causis litigii quam causa
compromissoria præsenti condempnantes, declarantes quod una pars ab alia, et e contra,
nichil petere possit, exigere seu recuperare ratione expensarum prædictarum,
etc.festum Hypodiaconorum,
Stultorum, Fatuorum, Innocentium, etc. dictam passim reperimus. Statuta Ecclesiæ
Nivern. ann. 1246. apud Marten tom. 4. Anecd. col. 1070 : Item, quia in festo
stultorum, scilicet Innocentium et anni novi in Ecclesia vestra multa fiunt, sicut
intelleximus, inhonesta, etc. Durandus Ration. divin. Offic. lib. 7. cap. 42. de
S. Stephano : Subdiaconi vero faciunt festum in quibusdam ecclesiis in festo
Circumcisionis, ut ibi dictum est, in aliis in Epiphania, etiam in aliis in octavis
Epiphaniæ ; quod vocant festum stultorum. Quia enim ordo ille antiquitus incertus
erat... ideo Subdiaconi certam ad festandum non habent diem. Cetera quæ ad hanc
festivitatem spectant silebimus ; unum dumtaxat subjiciemus ex MS. codice Bellovac. ann.
circiter 500. ubi a.
Hac die incensabitur cum boudino et saucita. Vide
Abbas Conardorum et Abbas Esclaffardorum.Hoc finito (hoc est, finita processione, quæ fiebat post
Vesperas S. Joannis Evang.) duo pueri tunicis et amictis inducti, tenentes
candelabra cum cereis ardentibus, et omnes pueri ecclesiæ in cappis tenentes cereos
ardentes, cum suo episcopo exeant de vestiario bini et bini
R'. Centum quadraginta ; tres pueriV'. Letamini :
duo presbyteri (l. pueri) cantent
V'. Post partum : Dum ix. lectio legetur, pergant pueri ad vestiarium ; qua
finita exeant bini et bini cum cereis ardentibus cantantes
R'. Centum quadraginta : tres pueri cantentV'.
festive. Communicantes, Agnus
De festo et episcopo Innocentium... Quolibet anno
assignatur ista festivitas uni canonico, secundum ordinem receptionis suæ ad præbendam,
fitque ipsa assignatio post cœnam diei Innocentium ; ita quod is qui illa die festum
peregit, gratias refert episcopo et toti comitivæ ac excusari petit, si in aliquo
defecit ; et finaliter pileum romarini vel alterius confectionis floreum exhibet ipsi
episcopo, ut tradat canonico in receptione sequenti constituto ad futurum annum ipsum
festum agendum, vel ejus procuratori : si enim absens fuerit, jam erit per tres menses
ante diem hujusmodi, ut procuratorem ad id mittat, interpellandus per litteras
capituli... Tunc si venerit aut miserit procuratorem ad recipiendum et subeundum onus
ipsum, admittitur ; et si est dubium de variatione aut illusione, exigitur cautio. Si
vero talis interpellatus cederet præbendæ, is qui succederet non reciperetur in illa
donec cavisset ipsum festum pro et nomine ipsius cedentis et non suo facere : si autem
facere contemneret adveniente festo, suspenderetur cappa nigra in raustro (l.
rastro) medio Te Deum laudamus, Charles, etc. Nostre amé et féal conseiller l'évesque de Troyes nous a
fait exposer en complaignant, que combien que... par le decret (du Concile de
Basle) est expressément deffendu aux gens et ministres de l'église certaine
dérisoire et scandaleuse feste, qu'ils appellent la feste aux fols, laquelle en
plusieurs églises cathédrales et autres collégiales estoit accoustumé de faire, environ
les festes et octave de Noël, en laquelle faisant iceux gens d'église irrévérences et
dérisions de Dieu nostre créateur, et de son saint et divin office, au très grand
vitupere et diffame de tout l'estat ecclésiastique, faisoient toutes églises et lieux
saints, comme dehors, et mesmement durant le divin office plusieurs grandes insolences,
dérisions, mocqueries, spectacles publics, de leurs corps déguisements, en usant
d'habits indécents et non appartenants à leur estat et profession, comme d'habits et
vestements de fols, de gens d'armes et autres habits séculiers, et les aucuns usants
d'habits et vestements de femmes, aucuns de faux visages, ou autres telles illicites
manieres de vestements, et apostatant de leur estat et profession ; par lequel decret
tous les abus et autres que l'on a coustume de faire à ladite feste, eussent esté sur
certaines peines deffenduës ; et nous pareillement, en tant que faire le pouvons,
l'eussions deffendus : ... néantmoins cette présente année, auxdites festes des
Innocents et Circoncision derrain passées,... ils (les ecclésiastiques de
Troyes) firent et ont fait ladite feste aux fols en plusieurs excez de
mocqueries, spectacles, déguisements, farces, rigmeries et autres telles folies, qu'ils
n'avoient oncques mes fait de mémoire d'homme... Toutes lesquelles choses venues à la
connoissance de la Faculté de Théologie de nostre université de Paris, et qui leur a
semblé que telles choses ne se doivent aucunement taire ou dissimuler, les maistres
d'icelle Faculté de Théologie, pour obvier de leur pouvoir aux grands maux et excez
dessusdits,... par grande et meure déliberation, ont fait et compilé certaine notable
epistre, pour icelle de par eux envoyer aux prélats et chapitres de nostredit royaume,
en détestant et condamnant ladite damnable feste, comme superstitieuse et paganique,
laquelle premiérement eut son introduction et commencement des payens et incrédules
idolatres, comme bien expressement dit monsieur S. Augustin... Mais parceque aucuns
d'iceux, qui veulent faire et continuer ladite feste, par leur fole outrecuidance et
présomtion ont dit et dient encore, que veuille ou non nostre conseiller, et nonobstant
lesdites eonclusions et véritez théologiques, ils la feront encore,... nostre dit
conseiller nous a humblement supplié que sur ce nous lui veuillons bailler et faire
bailler par nos officiers confort et aide, autant que besoin ly en sera. Pourquoy nous
considérans, etc.propterea iterato de consensu omnium dominorum de capitulo... statutum et
conclusum, quod dicta ordinatio de dicto Festo fatuorum non faciendo, perpetuo et
inviolabiliter custodiatur et teneatur. 2. Jan. 1410. decanus exposuit, quod cum jam diu
est, ...... extiterit ordinatum, quod.... deinceps Festum fatuorum amplius non fieret ;
.... nihilominus tamen, spretis omnibus et defensionibus, plures de ecclesia canonici
tortarii, capellani et clerici, Deum præ oculis non habentes, ultro dictum festum
fecerunt. xviij. Dec. 1411. fuit hodie ordinatum, quod statutum factum die Lunæ in
vigilia S. Luciæ ann. cccc. vij. quod Festum fatuorum omnino tolleretur perpetuo, ut in
eodem continetur, observetur inviolabiliter.Paveant igitur et erubescant observantes
cujusdam festivitatis ritum nefarium, quem sui præpositores Festum fatuorum vocant, quem
procul dubio diabolica institutio sub venerabili nomine Domini et jocunditatis dierum
natalitiorum ejus sacerdotibus et clericis in multis ecclesiis observandum tradidit,
quibus Item inhibemus ne de cætero in festis Innocentum
et B. M. Magdalenæ ludibria exerceatis consueta, induendo vos scilicet vestibus
secularium, aut inter vos seu cum secularibus choreas ducendo. Ubi de monialibus
Villæ-Arcelli. Rursum fol. 358. v° : In festo S. Johannis et Innocentium nimia
jocositate et scurrilibus cantibus utebantur (moniales monast. Villaris) ut
pote farsis, conductis, motulis : præcepimus quod honestius et cum majori devotione
alias se haberent. Consule Cujus petitioni dominus Episcopus assentiens ... illud altare ordinavit,
.... ita quidem salva justitia in Synodis et Kalendis, ut Sacerdos illius loci Prælatis
suis obediat, sicut antea. Id est, ita ut Presbyter loci illius, sicut cæteri
Decaniæ Sacerdotes, per singulas Kalendas convenire teneatur. De conventu Presbyterorum
singulis Kalendis mensium, agunt Hincmarus Remensis in Capitulis ad Presbyt. cap. 15.
Riculfus Suessionensis in Constit. cap. 20. Aitho in Capitular. cap. 29. Regino lib. 2.
cap. 216. Burchard. lib. 2. cap. 164. etc. Instituti vero causam prodit Concilium
Nannetense can. 15. et idem Hincmarus in Capitulis ann. 12. Episcopatus editis, cap. 1.
scilicet Si per Kalendas more antecessorum suorum ad loca statuta convenirent,
ibique solitas orationes explerent, etc. Concilium apud Pontem Audomari ann.
1279. cap. 21 : Statuimus etiam ... ut Clerici moneantur in Synodis, in Ecclesiis
Cathedralibus, Concilium Rotomagense
ann. 1335. can. 11 : Statuit præsens Concilium, quod singuli Diœcesani in suis
Capitulis, seu Kalendis exponant casus dictæ Sedi Apostolicæ et Diœcesanis specialiter
reservatos, etc.
Quod Decani Christianitatis singulos
hujusmodi ordinationis transgressores saltem ter in anno, videlicet infra
xv. dies post celebrationem suorum conciliorum seu Calendarum... denuntiare
teneantur.Item alia expensa ad causam donorum, quæ fieri consueverunt dominis officiariis
regiis, consulibus, accessoribus et aliis personis consuetis, in festo Kalendarum sive
nativitatis Domini.Hii sunt ludi Romani communes in Kalendis Januarii. In vigilia
Kalendarum in sero surgunt pueri et portant scutum. Quidam eorum est larvatus cum maza
in collo ; sibilando sonant timpanum, eunt per domos, circumdant scutum, timpanum sonat,
larva sibilat. Quo ludo finito, accipiunt munus a domino domus, secundum quod placet ei.
Sic faciunt per unamquamque domum. Eo die de omnibus leguminibus comedunt. Mane autem
surgunt duo pueri ex illis, accipiunt ramos olivæ et sal, et intrant per domos, salutant
domum : Gaudium et lætitia sit in hac domo ; tot filii, tot porcelli, tot agni, et de
omnibus bonis optant, et antequam sol oriatur, comedunt vel favum mellis, vel aliquid
dulce, ut totus annus procedat eis dulcis, sine lite et labore magno.Æliæ Calendæ.
Apage, sat
nugarum, ad Calendas Græcas hæc impleta videbimus.Nota quod semper prima die
cujuslibet mensis pro Kalenda quilibet Canonicus habet duodecim denarios.Qui locus prius
a Monachis cultus, in tantum cognoscitur esse immutatus, ut cum suppellex Ecclesiæ,
librorum scilicet cæterorum ministeriorum tali modo inde subtraherentur,Qui jussus est intra Calendas pronuntiare, nisi Calendis
pronuntiet, contra jussum vocis facit. Contra vero Gellius existimat eum et ante
Calendas, et ipsis Calendis jure pronuntiare posse : cum omne tempus, quod
Calendarum die includitur, intra Calendas esse recte dicatur.Et donat de censum 9.
denarios Pogesos, et ad Calendas duos membros,... et ad messiones unum medium molton
escorgatum, etc.
Habemus unum mansum qui reddit per messiones 4. focarias magnas et optimas et
sex capones... et per Calendas duos denarios per ublias. Chartul.
Camalariense : In Vareniaco est unus mansus alodi, et debet in Maio multonem et
agnum, et in Kalendis 1. sextarium segel.Transactis tribus Kalendis Martiis, post has ancilla permaneat in
perpetuum. Chronicon Fredegarii de Pipino : Evoluto anno præfatus Rex a
Kal. Martiis omnes Francos, sicut mos est, Bernaco villa ad se venire præcepit.
Vide Dissertationem quartam ad Joinvillam pag. 152. et supra in voce
Annus.Kalendae (Cal-; often written K), ārum, f
- 1 CAL-, the day of proclamation, Calends, first day of the month: Kalendis Decembribus, on December1: pridie Kalendas Maias, the last day of April: tristes Kalendae, i. e. pay-day, H.: celeres, O.—The Kalends were sacred to Juno, and the first day of the year, Kalendae Martiae, was the festival of married women, the Matronalia: Martiis caelebs quid agam Kalendis, H.: femineae, Iu.: Sextae, the Calends of June, O.: Nec totidem veteres, quot nunc habuere Kalendas, i. e. months, O.
-
…; luce sunt clariora nobis tua consilia omnia, quae iam mecum licet recognoscas. meministine me ante diem xii Kalendas Novembris dicere in senatu fore in armis certo die, qui dies futurus esset ante diem vi Kal. Novembris…
Cicero, in Catilinam
-
…lux, Catilina, aut huius caeli spiritus esse iucundus, cum scias esse horum neminem qui nesciat te pridie Kalendas Ianuarias Lepido et Tullo consulibus stetisse in comitio cum telo, manum consulum et principum civitatis interficiendorum causa paravisse ,…
Cicero, in Catilinam
-
…quod multo magis est admirandum, dies dixi ego idem in senatu caedem te optimatium contulisse in ante diem v Kalendas Novembris, tum cum multi principes civitatis Roma non tam sui conservandi quam tuorum consiliorum reprimendorum causa profugerunt. num…
Cicero, in Catilinam
-
…diem xii Kalendas Novembris dicere in senatu fore in armis certo die, qui dies futurus esset ante diem vi Kal. Novembris, C. Manlium, audaciae satellitem atque administrum tuae num me fefellit, Catilina, non modo…
Cicero, in Catilinam
-
…dicunt, qua die ad ripam Rhodani omnes conveniant. Is dies erat a. ; d. V. Kal. ; Apr. L. ; Pisone, A. ; Gabinio consulibus. Caesari cum id nuntiatum esset…
Julius Caesar, Gallic War
-
…non potuisse, cum tu discessu ceterorum nostra tamen qui remansissemus caede contentum te esse dicebas quid cum te Praeneste Kalendis ipsis Novembribus occupaturum nocturno impetu esse confideres, sensistin illam coloniam meo iussu meis praesidiis, custodiis, vigiliis esse…
Cicero, in Catilinam
-
…adlatas sibi dicebat, in quibus scriptum erat C. Manlium arma cepisse cum magna multitudine ante diem VI. Kalendas Novembris. Simul, id quod in tali re solet, alii portenta atque prodigia nuntiabant, alii conventus fieri…
Sallust, Catilina
-
…magna spes, senatus nihil sane intentus tutae tranquillaeque res omnes, sed ea prorsus opportuna Catilinae. Igitur circiter Kalendas Iunias L. Caesare et C. Figulo consulibus primo singulos appellare, hortari alios, alios temptare ; opes…
Sallust, Catilina
-
…publicam inopia atque mali mores stimulabant. Cum hoc Catilina et Autronius circiter Nonas Decembris consilio communicato parabant in Capitolio Kalendis Ianuariis L. Cottam et L. Torquatum consules interficere, ipsi fascibus correptis Pisonem cum exercitu ad obtinendas duas…
Sallust, Catilina
-
…iudicum clarissimis viris accusantibus audiendum sibi de ambitu putavit, cum bellum iam gerente Catilina omnes me auctore duos consules Kalendis Ianuariis scirent esse oportere. innocens et bonus vir et omnibus rebus ornatus bis hoc anno me defendente absolutus est…
Cicero, pro Flacco