psalmus

psalmus, i, m., = ψαλμός, i. q. psalma,

a psalm (eccl. Lat.; cf.: carmen, hymnus), Tert. adv. Prax. 11; Lact. 4, 8, 14; 4, 12, 7; Vulg. Isa. 38, 20.—Esp., the Psalms of David, Vulg. Luc. 20, 42; id. Act. 13, 33 et saep.

psalmus, ī, m. (ψαλμός) = psalma, der Psalm, Eccl.: psalmum deo dicere, Eccl.

psalmus [LL < ψαλμός] 1 song performed to the accompaniment of a harp, psalm. psalmus, proprie, hearpsang. canticum, psalm æfter hærpansangu. psalmus, ær hærpansang Ælf. Gl. 129. 2 (bibl., liturg.) song or hymn contained in the Book of Psalms, psalm; b (dist. acc. use in liturgy). qui non occurrit ad secundi ~i consummationem, canat viij in ordine ~os Gildas Pen. 19; laicus non debet in æcclesiis lectionem recitare ‥ sed ~os tantum et responsoria Theod. Pen. II 1. 10; ymnos ac psalmos et responsoria festis / congrua promamus subter testudine templi Aldh. CE 3. 52; quomodo ~is [v. l. spalmis] et monasticis disciplinis ‥ imbuebatur Felix Guthl. cap. p. 68; neque aliquis pro eo vel missas facere vel ~os cantare ‥ praesumebat Bede HE V 14 p. 314; ~os Daviticos qui centum quinquaginta sunt didicisse V. Fridesw. B 3; c1220 in splamis [sic] et missis pro peccatis Cap. Arr. 270; deinde in quarto folio, de origine ~orum Elmh. Cant. 98. b c801 ~i paenitentiales septenario numero consecrantur Alcuin Ep. 243 p. 390; in prima ‥ oratione decantet tres primos paenitentiae ~os [AS: dædbote sealmos] RegulC 16; psallantur ‥ ~i feriales Ælf. Regul. Mon. 179; ipsa die incipiant preces ‘oremus pro omni gradu ecclesiae’; ~os prostratos, id est septem poenitentiales, et septem primos graduum Lanfr. Const. 99; ad vesperas ~i regulares, i. ‘dixit Dominus’ [Psalm. cix] et reliqui qui diebus Dominicis dici solent Ib. p. 120; xv graduum ~os ‥ pro ejus decantent quiete W. Malm. GP II 94; exibunt a choro, finita oracione, post ~os prostratos ante vesperos Omnium Sanctorum Cust. Westm. 104; 1278 psalmodia ‥ non dicantur, set si de precepto ‥ prelatorum ~i prostrales Doc. Eng. Black Monks I 98; in die ‥ Animarum fit processio ‥ cum ~is commendacionis Obs. Barnwell 150; s1308 ordinamus quod ~i prosternales in Quadragesima dicantur super formas G. S. Alb. II 102; in Quadragesima ~i prostrati [MS: prostrales], post nocturnas predictas ‥ dicentur Cust. Cant. 411. 3 a (w. ref. to Te Deum); b (w. ref. to the Athanasian Creed). a 1483 tunc incipiunt spalmum Te Deum laudamus Fabr. York 211. b 1240 secundum quod in ~o qui dicitur ‘Quicunque vult’ et tam in majori quam in minori symbolo continetur Conc. Syn. II 304.

psalmus, ī, m. (ψαλμός), chant [avec accompagnement de psaltérion], psaume : Lact. Inst. 4, 8, 14.

psalmus, ī m (Gr. leenw.) (eccl.) psalm.

*psalmus, i. m.
讚誦。聖詠。

Suggest a Translation
See an image

. S. Augustinus in Psalm. 4 : Psalmi dicuntur, qui cantantur ad Psalterium, quo usum esse David Prophetam in magno mysterio prodit Historia. Idem in Psalm. 67 : Inter Psalmum et Canticum hoc interest, quod Canticum ore profertur, Psalmus autem visibili organo adhibito, id est psalterio canitur. Gregorius Nyssenus tract. 2. in Psalm. cap. 3 : Ψαλμὸς μἑν ἐστιν διὰ τοῦ ὀργάνου τοῦ μουσικοῦ μελῳδία. Lexic. Gr. MS. Reg. sign. 930 : Ψαλμός, λόγος μουσικός, ὅταν εὔριθμος κατἀ ἁρμονικοὺς λογους πρὸς τὸ ὄργανον κρούηται, ἤ ῷδὴ τῷ Θεῷ προσφερόμενος. Adde Eucherium de Quæst. utriusque Testam. Papiam, et alios. Cum Psalmis ad sepulturam cadavera deducere, in Concilio Braccarensi ann. 563. can. 16. , apud S. Augustinum Enarrat. in Psalm. 118. concione 32. quorum versus quilibet a primis litteris alphabeti incipiunt. Ejusmodi est Psalmus, quem scripsit idem Augustinus contra partem Donati, de quo hæc ille lib. 1. Retract. c. 20 : Psalmum qui eis cantetur, per litteras feci ; sed usque ad V. litteram ; tales enim Abecedarios appellant. Vide Vitam S. Isidori Episcopi Hispalensis cap. 6. , S. Hieronymo Epist. 7. 17. 137. dicuntur, qui pro titulo habent Alleluya, cujus inscriptionis nullam aliam rationem afferunt, quam quod Psalmi isti singularem ac festivam Dei laudem præ aliis continent : ii sunt numero 20. nempe 104. 105. 106. 110. 111. 112. 113. 114. 115. 116. 117. 118. 134. 135. 145. 146. 147. 148. 149. 150. , Qui pro defunctis dicuntur. S. Wilhelmi Constit. Hirsaug. lib. 1. cap. 4 : Quandocumque autem ante Missam processio illuc agitur, neque ad finem inclinatur : de qua post Psalmos anniversatiales, cum revertimur in capitulum, ea vice, non nisi semel inclinamus. , nempe, Domine labia mea aperies, etc. Regula Magistri cap. 44 : Oportet in nocturnis ab Abbate dici versum Apertionis. Vide Amalarium de Offic. Eccl. lib. 3. cap. 9. , Numero tres, qui recitantur in diebus baptismalibus, nempe in Dominica nocte Resurrectionis Domini, et Pentecostes, quia tria vitia originalia, suggestionem scilicet Diaboli, carnis delectationem, et consensum animi a Catechumenis repelli postulat Ecclesia, ut ait Amalarius lib. 4. de Divin. Offic. cap. 43. et 48. apud Mabillonium. Adde c. 23. Honorium Augustod. lib. 3. cap. 144. et Durandum lib. 6. Ration. cap. 89. num. 4. , Qui procedendo ad sacros fontes decantatur. Ordo eccl. Ambros. ann. circ. 1130. apud Murator. tom. 4. Antiq. Ital. med. ævi col. 843 : Singulis diebus in octava Paschatis proceditur ad baptisterium... Feria v. Psalmus de Baptisterio. , est cum organo præcinente, subsequens et æmula organi vox chori cantantis auditur, modum psalterii modulis vocis imitata. Ruffinus Aquileiensis in Psalm. , Qui tempore communionis canebantur in Ecclesia Carthaginensi : quod tempore S. Augustini fieri cœptum testatur ipse lib. 2. Retract. cap. 11 : Hilarus quidam.... adversus Dei ministros... irritatus, morem qui tunc esse apud Carthaginem cœperat, ut hymni ad altare dicerentur de Psalmorum libro, sive ante oblationem, sive cum distribueretur populo quod fuisset oblatum, maledica reprehensione, ubicumque poterat, lacerabat, asserens fieri non oportere. Id etiam apud Gallos in usu fuisse colligi posse videtur ex Reg. Aureliani sub finem ubi præcipit Psallendo omnes communicare. , τῆς ἐξομολογήσεως, apud S. Basilium Epist. 63. , Qui nulla modulatione, et in directum, ut aiunt, pronuntiantur. Vide supra Directaneus. , Qui diebus Dominicis in Ecclesia recitari solent. Martyrolog. c. 41. , apud Lanfrancum in Decretis pro Ord. S. Benedicti c. 1. sect. 3. et Udalricum in Consuet. Cluniac. Monaster. lib. 1. cap. 46. dicuntur ii, qui in omnibus 12. lectionibus horas sequuntur : quorum laboriosa, imo pluribus odiosa paulatim multis de causis est adaucta multiplicitas, quæ quia multos gravabat, multorum, et totius pene conventus postulatione in hac parte immutata est. Verba sunt Petri Abbatis Cluniac. in Statutis Ord. Clun. cap. 21. Vita S. Gilberti de Sempringham : Dictis prius quibusdam Psalmis familiaribus pro se suisque, etc. Familiares vero nuncupabantur quod pro familiaribus seu Monasterii amicis et benefactoribus recitabantur : quod aperte docet Bernardus Mon. in Ordine Cluniac. part. 1. c. 75 : Adjunguntur Psalmi pro familiaribus nostris, qui solent dici post Tertiam. Huic concinit S. Wilhelmus in Constit. Hirsaug. lib. 1. cap. 82. Interdum Psalmi Verba mea dicuntur eidem S. Wilhelmo ibid. cap. 3. quod ab eo Psalmo inchoarentur : incœpti tamen aliquando a Psalmo Ad Dominum cum tribularer, ut ex laudato Bernardo part. 2. cap. 32. discimus ; neque enim definitus erat eorum nume rus, quippe qui pro arbitrio Abbatis aut omnino supprimebantur aut breviabantur. Guidonis Discipl. Farf. cap. 17 : Psalmi familiares nec promantur in hoc obsequio, sed nec ullus alius pro Defunctis. Charta sæculi circiter undecimi ad calcem Reg. in Tabul. S. Quintini de Monte : Familiares Psalmi aliquatenus breviabuntur, scilicet omni die duo tantum dicantur, Deus in adjutorium meum, Voce mea, etc. , qui diebus ferialibus, seu in feriis in Ecclesia recitantur. Microlog. c. 54. Consuet. antiq. Fontanell. MSS. fol. 35 : Inter nocturnos Psalmi feriales non dicantur, exceptis Adventu et Septuagesima ; sed finitis nocturnis, facto signo, Laudes canantur. Ordinar. MS. S. Petri Aureæ-val. in vigilia Nativit. Dom. : Post matutinas dicuntur Psalmi feriales, videlicet Ad te levavi et De profundis, cum orationibus. , id est, longiores, in Reg. S. P. Benedicti cap. 18. , Quindecim Psalmi, qui ad quinque parvas Horas congrue distribuuntur, in quotidiano Officio Deiparæ, ut ait Radulphus Tungrensis lib. de Canonum Observ. cap. 20. 21. Vide Eucherium de Quæst. utriusque Testamenti, Durandum lib. 5. Ration. c. 2. n. 39. et supra in Graduale 1. Sic appellantur quindecim Psalmi a Psalmo 120. usque ad 135. quod canebantur in 15. templi Salomonici gradibus, vel quia vox gradatim elevabatur, ut scribunt Commentatores. Ii quotidie Quadragesimali tempore recitati usque ad Pium V. PP. qui in feriis quartis tantum eos in choro recitari statuit, Bulla Breviariis præfixa, qua ab obligatione eximuntur ii, qui extra chorum officium dicunt. , hoc est, præscriptus, in Guidonis Discipl. Farf. lib. 1. cap. 38 : Post hæc si aliquis Psalmus impositus est pro vivis vel defunctis, tunc dicant et finiant. : ita appellatur Psal. 94. Venite exultemus, etc. in Capit. Aquisgran. c. 66. in Ordine Romano, apud Alcuinum, Petrum Damian. Amalarium, Honorium lib. 2. cap. 1. Herbertum de Miracul. lib. 2. cap. 9. in Vita Alcuini num. 5. etc. quod populum ad laudem Dei invitet, ut habent Amalarius lib. de Ord. Antiph. c. 21. lib. 4. de Eccl. Offic. c. 9. Petrus Damian. de Dominus vobiscum cap. 7. Beletus c. 25. Durandus lib. 5. cap. 3. num. 10. 11. 12. etc. quibus interdum nude Invitatorium appellatur, quod suaviter censuit Vossius, esse certum Monasterii locum, quo invitarentur Monachi ad laudandum Deum. Sed hac in re parcendum heterodoxis, viris quantumvis doctissimis, rerum nostrarum minus scientibus. , Parvi, etc. Consuet. Cluniac. ann. 1301. ex MS. B. M. Deauratæ Tolos. : Hoc addito quod in hiis omnibus locis quindecim, triginta familiares, Parvi et Magni, et prostrati Psalmi, et septem Psalmi cum letania suo tempore suffragia..... cotidie nullatenus obmittantur, quin dicantur insimul. , Quinquagesimus, Miserere mei : ita appellatur a Gervasio Tilleberiensi in Otiis Imper. Decisione, seu parte 1 : Torqueri se asserit, eo quod seculum Deo præponens, Psalmum Misericordiæ Psalmo tam breviusculo postposuerit. , προοιμιακός, sic dictus 103 : Benedic anima mea Dominum, quod ab eo Græci Vesperas, Missam, aliaque officia auspicentur. et , a privatis imperitisque hominibus compositi, qui in Ecclesia decantari vetantur, can. ult. Concilii Laodiceni, ubi ἰδιωτικοί dicuntur : Plebeii, veteri interpreti, quo loco Glossæ interlineares MSS. plebeios, versificos Psalmos interpretantur, qui in Concilio Bracarensi ann. 563. can. 12. vetantur. Nec aberrat ab hac interpretatione Agobardus lib. de Divina Psalmodia : Sed et reverenda Concilia Patrum decernunt, nequaquam plebeios Psalmos in Ecclesia decantandos, et nihil poetice compositum in divinis laudibus usurpandum ; præcipue vero, ut subdit, ab hominibus quibuslibet, quorum nec nomina, nec sensum, nec fidem novit Ecclesia. Adde Martinum Braccar. cap. 67. Capitularia Attonis Episc. c. 58. et quæ observant Menardus ad Regulas Monastic. pag. 381. Henricus Valesius ad Eusebium lib. 7. cap. 24. et Ferrandus in Præfat. ad Psalmos cap. 15. . Vetus Pœnitentialis MS. : Cantetque 7. Psalmos pœnitentiales, id est Domine ne in furore, et Miserere mei Deus secundum, Miserere mei Deus meus, Deus misereatur nostri, Deus in adjutorium, Inclina Domine, De profundis. Adde Appendicem ad Concilium Salegunstadiense ann. 1022. Hic erat omnium fere monasteriorum olim usus, ut singulis diebus quibus non occurrebat festum xii. lectionum, Psalmi pœnitentiales recitarentur : quod ex superius allatis haud obscure colligitur. Idem obtinuisse in Majori Monasterio testis est Charta Archembaldi Archiep. Turon. ann. 993. ex Tabul. ejusd. Monast. : Cunctisque diebus post vii. pœnitentiales Psalmos, unum Psalmum communiter decantent, scilicet Ad te levavi oculos meos, si xii. lectiones non fecerint. Id est, si festum 12. lectionum non celebraverint. Vide Psalmi speciales. , Quinquagesimus præcipue sic appellatur. Reg. visitat. Odon. archiep. Rotomag. ex Cod. reg. 1245. fol. 334. v° : Ante fores ecclesiæ facerent se verberari a sacerdotibus dicentibus Psalmum Pœnitentialem. dicuntur, Qui ab humi prostratis in Ecclesia recitantur, apud Lanfrancum in Decretis pro Ordine S. Benedicti cap. 1. sect. 3. Liber Ordinis S. Victoris Parisiens. MS. cap. 1 : Primum septem Psalmos de Cantico Graduum prostrati super sedes decantabunt. Duos vero potissimum psalmos, qui per singulas horas dicuntur a prostratis, recenset. Bernardus Mon. in Ord. Cluniac. part. 1. cap. 74. num. 37 : Expectant donec debeant incipi Psalmi prostrati. Udalricus in Consuet. Clun. lib. 1. cap. 3 : Ad Horas autem reliquas, post quatuor Psalmos, Horarum, ut ita dicam, appendicios, toto corpore prosternimur, ut duos Psalmos dicamus, primum de septem pœnitentialibus Psalmis, alterum de Canticis quindecim graduum. Tabularium Brivatense : Unusquisque 2. Psalmos prostratus decantet. Appendix ad Concilium Salegunstadiense ann. 1022 : Tunc omnes prostrati decantent Psalmos istos pro Regis nostri et aliorum sui regni primatum sospitate. Vide eumd. Udalricum d. lib. cap. 4. 12. et 52. Chronicon Andrense pag. 430. Joannem Episc. Abrinc. de Off. Eccl. pag. 36. Consuet. Floriacensis Cœnobii pag. 393. in Bibl. Floriac. etc. Psalmi autem a stantibus concinebantur, ut observat Durandus lib. 5. Ration. cap. 2. num. 36. Petrus Damian. lib. 3. Epist. 8. pag. 301. graviter invehitur in Clericos, qui resident, dum vel canonica Horarum celebrantur officia, vel etiam ipsa Missarum offeruntur terribilia Sacramenta. , Qui tam posita quam levata mensa a Monachis recitari solent, et peculiariter Deo de benedicenda aut commendanda esca per gratiarum actionem præbentur, et sine antiphona directanei dicuntur : sed in Dominica, vel in diebus festis cum antiphona, vel alleluia, ut est in Regula Magistri cap. 37. 43. , Qui tractui seu gradali hodierno respondet. Gregorius Turon. de Vitis Patrum cap. 8 : Egressus est in sacrarium, ubi dum resideret, Diaconus responsorium Psalmum canere cœpit. Idem lib. 8. Hist. cap. 3 : Interea jam medio prandii peracto, jubet Rex ut Diaconum nostrum, qui ante diem ad Missas Psalmum responsorium dixerat, canere juberem, etc. Vide Responsorium. , Quos ut apocryphos laudant S. Athanasius in Synopsi sacræ Scripturæ, S. Nicephorus Patr. CP. in Canone, et Theodorus Balsamon, qui, an ii sint, quos edidit post Adversaria sacra Ludovicus de la Cerda, alii viderint. Vide Ferrandum in Præfat. ad Psalmos cap. 16. , 7. Pœnitentiales. Capit. Aquisgran. ann. 817. et Addit. 1. Capit. cap. 50 : Ut prætermissis partitionibus Psalterii, Psalmi speciales pro eleemosynariis et defunctis cantentur. Leo Ost. lib. 3. cap. 22 : Statuit.... cotidianis diebus orationem pro fulgure ad Missam publicam, et ad Psalmos speciales edici, (al. adjungi.) Charta Heriberti Comitis Francor. ann. 27. Lotharii Regis in Tabul. Dervensis Monast. : Quotidie unam Missæ celebrationem pro me faciant, atque unum Psalmum per singulas regulares Horas persolvant, et cum septem specialibus Psalmis memoriam meam adjungant. , Iidem videntur qui Familiares. Reg. visitat. Odon. archiep. Rotomag. ex Cod. reg. 1245. fol. 8. r° : Visitavimus monasterium S. Amandi Rotomagensis. Invenimus quod... aliquando cantant horas B. Mariæ et Psalmos suffragiorum, cum nimia festinatione et præcipitatione verborum. , in Regula Magistri cap. 50. Vide Superpositio. , apud Græcos dicuntur 22. et 145. quod hi in officio Typicorum recitarentur : eorum vero primus πρῶτα τυπικά, alter vero δεύτερα τυπικά dicebantur. Vide Goarum ad Euchologium. . Vide Levare 6. . Charta ann. 1123. apud Puricellum in Basilica Ambrosiana pag. 569 : Illæ vero oblationes, quæ offerentur in manibus Sacerdotum extraneorum, qui in Psalmis veniunt, sine malo ingenio eorum sint, cui dare voluerint sine malo ingenio. . Vide Psalmi plebeii. , in Pœnitentiali S. Columbani dicitur, cum Monachus ob leviorem culpam certum Psalmorum numerum decantare, vel recitare, in pœnitentiam, jubetur. Adde Pœnitentialem Gregorii III. PP. cap. 24. Vide Superpositio. , Antiphona ex Psalmo desumpta. Charta ann. 1053. apud Puricellum in Monumentis Basilicæ Ambrosianæ pag. 428 : Ei vero, qui cantat Psalmellum, denarios duos, etc.

`/` `s`	Search
`←` `→`	Previous / next dictionary
`1` – `9`	Go to dictionary 1–9
`j` `k`	Next / previous word in the word wheel
`m`	Switch between Logeion and Morpho
`b`	Save or unsave this word
`Shift` `B`	Saved and recent words
`l`	Look up the selected word
`Esc`	Close suggestions or a panel
`?`	This list

Menu

Word wheel

Saved

Recent

Keyboard shortcuts