vere

vērē, adv., v. verus, C. fin.

vērē, Adv. (verus), I) der Wahrheit gemäß, in der Tat, in Wahrheit, wahrhaftig, richtig, dicere, Cic.: ne libentius haec in ullum evomere videar quam verius, Cic.: Ligures latrones verius quam iusti hostes, eigentlich mehr R. als ordentliche F., Liv.: non ὑπερβολικῶς, sed verissime loqui, Cic.: verissime iudicare, Nep. – II) übtr.: a) nach richtigen Grundsätzen, vernünftig, vivere, Ter. heaut. 154. – b) aufrichtig, ernstlich, agere, Cic.: pugnare, Cic.

vere [CL] 1 (expr. confirmation) really, truly, indeed; b (in contrast to alternative claim or sim.). oportebat vos imitari illum ‥ qui totius bonitatis et humilitatis ~e invictum exemplar est Gildas EB 74; dixit rex: ‘~ene, Colmane, haec illi Petro dicta sunt a Domino?’ qui ait: ‘~e, rex.’ Bede HE III 25; vivo equidem, vere surrrexi a morte remissus Alcuin SS Ebor 896; nil manet aeternum, nihil immutabile ~e est Id. Carm. 23. 25; si potest et non reddit, ~e injustus est Anselm (CurD I 24) II 92; quanto evidentius beatum apostolum invictissimi imperatoris militem ~issime vivere probaverunt Alex. Cant. Mir. 23 (I) p. 209; vas ‥ ita subtili celatoris arte sculptum ut ~e fluctuare segetes, ~e gemmare vites, ~e moveri hominum imagines viderentur W. Malm. GR II 135; indubitanter scio quod ~e misera erit regio que subjecta fuerit ejus dominio Ord. Vit. VII 15 p. 242; ~e auctor extiterat Anglorum rex Henricus secundus Gir. IK I 4; hec species est una omnium substantiarum, non sicut forma universalis, sed ~issime una Gros. Quaest. Theol. 195.  b socam quam clamat episcopus ‥ de v car' terre et ij bovatis dicunt ~e jacuisse in Welletone DB I 373rb; Spiritum Sanctum ‥ asserimus non quasi de duobus fontibus sed ~e de uno fonte procedere Anselm (Proc. Sp. 9) II 204. 2 in accordance with the truth, correctly, accurately. b (expr. appropriateness of expression or sim.) properly, correctly, accurately. ~e enim dictum est ‘quia si momorderit serpens in silentio, non est habundantia incantatori’ Bede Pleg. 17; ego ‥ tibi ~issime quod certum didici profiteor Id. HE II 13; c795 et ut ~e fateor, multum gavisus sum Alcuin Ep. 67; bene intellegis et ~e Id. Rhet. 46; ibidem ‥ sepultus asseveratur, quanvis Wintonienses eum apud se haberi contendant nec ejus mausoleum vel ~e vel suspitiose ostendere prevaleant W. Malm. GP II 75; deinde longa disputatione in ipsos invectus acriter et ~e Ib. III 104; qui ~e ut opinor bonus abbas et maturus senior est Ord. Vit. X 15 p. 87; si queritur quid sit illa natura, quid ~ius respondetur quam justitia? Duns Ord. IV 263; ~e dico: propter hoc quod ego petii, nullus demon ad iter nostrum appropinquare audebit (Ita 13) VSH II 120; Johannes de Garlandia aliter de semibrevibus indicat et ~issime Hauboys 262.  b a705 casu ita obtingente vel, ut ~ius dicam, supernae dispensationis nutu moderante Aldh. Ep. 7; ~ius, o filii, dicere potestis, rationes esse angelorum cibum, animarum decorem, quam epulas deorum Alcuin Gram. 853B; illud [sc. scrinium] solum fortune vel, ut ~ius dicam, tutele sancti exposuerat W. Malm. GP V 256; privilegium illud, quod non est privilegium sed ~e debet dici pravilegium Id. GR V 428; quia meritis suis, que permodica vel ut ~ius dicam nulla esse credebat, hoc se impetrare diffidebat Ord. Vit. VI 10 p. 128; securius ‥ et ~ius additur punctus inter duas et duas Hauboys 258.

vērē (8) (verus), vraiment, conformément à la vérité, justement : Cic. Off. 3, 13 ; Rep. 1, 28 ; 1, 60 ; 2, 20, etc. ; sed tamen, vere dicam... Cic. de Or. 2, 15, mais pourtant, à dire vrai [je parlerai franchement] ; verius Cic. Mil. 78 ; Fin. 1, 61 ; -issime Cic. Att. 5, 21, 7 ; Rep. 2, 8.

vērē adv.with comp.and sup.

• verus, according to truth, truly, really, in fact: vere dicere: omnia vere vates locuta est, V.: libentius quam verius: Ligures latrones verius quam hostes iusti, L.: verissime loquor.—Properly, rightly, aright: hoc quom fit, ibi non vere vivitur, T.