artificialis

artĭfĭcĭālis, e, adj. [artificium],

• of or belonging to art, artificial, according to the rules of art (perh. only in Quint.): probationes, Quint. 5, 1, 1; so id. 5, 9, 1; 12, 8, 19: ratio, id. 6, 4, 4.—Once subst.: artĭfĭ-cĭālia, ium, n., things conformable to the rules of art, Quint. 1, 8, 14.—Adv.: artĭ-fĭcĭālĭter, according to art (opp. inartificialiter): se gerere, Quint. 2, 17, 42.

artificiālis, e (artificium), kunstmäßig, kunstgerecht, Kunst-, als rhet. t. t. für das griech. ἔντεχνος (Ggstz. inartificialis, ἄτεχνος), ratio, Quint.: probatio, Quint. – subst., artificiālia, ium, n., das Kunstgerechte, Quint. 1, 8, 14. Chalcid. Tim. 2.

artificialis 1 artificial, produced by human skill. b skilled, artistic, involving craftsmanship. c (med.) prescribed by art, scientific. d (sb. m.) craftsman. animus secreta sua molimina ‥ in ‥ aliorum animorum notitiam naturalibus ~ibusque progressionibus proferre non retardat Eriug. Per. 552A; lanam ‥ que nivei candoris efficitur ‥ antequam tinctura ~is superinduatur Neckam NR II 164; forme ~es habent esse in actu in materia et esse in potentia in anima artificis Gros. 95; omnia ~ia representant artem in mente artificis Bacon CSTheol. 39; naturalis [materia] est que solum subjectibilis per se et primo est forme naturali; ~is vero que subjecta est forme in arte in quantum tali Ps.-Gros. 303.  b ~i verborum compositione Ketel J. Bev. 279; textoris prudentia ~i R. Cold. Cuthb. 42; nullus ‥ serviencium debet ‥ altari appropinquare ‥ nisi pro ‥ opere ~i exercenda [sic] quod per fratres fieri non possit Cust. Westm. 57.  c in duobus modis operandi, sc. ~i et emperico Gad. 126. 1; non est tamen valde ~e uti laxativis cum cibis Ib. 7. 1.  d ~is, A. a craftiman WW. 2 (w. dies): a working day (from sunrise to sunset). b day of 24 hours (associated w. annus ~is, s. dub.). a dies naturalis 24 horis concluditur; dies autem usualis vel ~is 12 horis terminatur Gerv. Tilb. I 5; [sub polo arctico] una medietas anni est una dies ~is et alia medietas est una nox Sacrob. Sph. 102 (cf. (v. arcus 5b)); vulgus theologorum estimat quod dies ~is precessit noctem et lux tenebras in principio mundi Bacon Tert. 211; clerus [Hibernie] ‥ abstinencie per diem ~em indulget Higd. I 36 (cf. Gir. TH III 27: ut ‥ usque ad crepusculum jejunent); [Alexander III Scotiae] constitucionem ‥ fecit ut unusquisque longitudinem et latitudinem sui corporis omni die ~i foderet, id est vij pedum Plusc. VII 33.  b c1250 est annus naturalis et ~is, et est dies solaris et dies lunaris et ex hiis duobus diebus fit unus dies ~is. ‥ computande sunt igitur xxiiij hore ex conjunctione diei solaris et lunaris ab aurora usque ad aliam auroram ‥ et inde fit dies ~is BNB III 300; annorum alius solaris, alius lunaris, alius ~is, alius usualis Bracton 359b; computatur nox sequens cum die precedente pro uno die ~i Ib. (cf. ib. 264: efficitur unus dies qui dicitur ~is ex die precedente et nocte subsequente, qui constat ex xxiiij horis).

artĭfĭcĭālis, e (artificium), ¶ 1 fait avec art, selon lʼart : Quint. 5, 1, 1 ; 5, 9, 1 ; 12, 8, 19 ; pl. n. artĭfĭcĭālĭa, ĭum, principes de lʼart : Quint. 1, 8, 4 ¶ 2 insidieux : Ps. Cypr. Sing. cler. 19.

artificialis , e. adj. v. artifex.


Suggest a Translation
See an image