bretachiae
Bertesca, apud Joan. Villaneum lib. 9. cap. 46. lib. 10. cap. 10. Guill. Armoricus de Gestis Philippi Aug. ann. 1202 :
Fabricavit Brestachias duplices per 7. loca, castella
videlicet lignea munitissima, a se proportionaliter distantia, circumdata fossis
duplicibus quadrangulis, pontibus versatilibus interjectis, implevitque hominibus
armatis non solum castella illa, immo interiorem omnem superficiem fossarum, et ita
circumsepsit obsessos. :
La ville fit mult richement garnir,
Les fossés fere, et les murs enforcir,
Les Bretesches drecier, et esbaudir.
Philippus Mouskes:
Prisent galies et esnekes,
Bien bataillies à Breteskes.
As Breteches monterent, et au mur quernelé.
Infra :
Les Breteches garnir, et les pertus garder.
Rursum :
Entour ont Bretesches levées,
Bien planchiées et quernelées.
Guillelmus Guiartad ann. 1284. vers. 3475 :
Des haus creniaus, et des Breteches,
Retraient quarriaus, cours et lons.
Idem ann. 1304. vers. 8523 :
En l'estage ot une espringale,
Là ou la Bretesche est haucie,
Si joint au pont une chaucie.
Quand en haut en croix seriez,
Pour prescher dessus la Bretesche.
Et avoient pardevant eux mis Breteches qui avoient grans broches de fer, et
estoient couvertes de toiles, afin que on ne les peut appercevoir.Cum a Regis Bellatoribus duæ testudines, quas
Gallice Brutesches appellant, non sine multorum læsione subactæ essent, invaserunt
castellum undique consequenter.In subsequenti vero anno, mensibus Februario et Martio et Aprile, circumierunt
civitatem castellis et turribus ligneis et Berteschiis pro timore Frederici Regis Romani
venientis.Atque portum intrans incendio concremavit omnia quæ ibidem erant, scilicet naves
tres et taridas quatuor, de quibus una erat onerata caseo et lana. Combusserunt etiam
Bertrescas ix.
Altissimis castris quæ fecerant de arboribus navium, et frequentibus Betreschis
et spatiosis spaltis et robustissimis ita per triduum munierant. Occurrit etiam
in Chron. Parmensi ad ann. 1247. apud eumdem Murator. tom. 9. col. 773.Super hoc quod idem
Episcopus (Autissiodor.) dicebat dictum armigerum fecisse in domo sua
quandam Bresteschiam ligneam et quædam alia ad fortensiam pertinentia.Et Breteschiam quam Galtherus de Thoreta
tenet de eodem Rege.De
domo quadam ... partem cujus firmaveram cum fossato duorum jactuum : hujus vero rei
compositio tali pacto terminata est ita videlicet quatenus illud quod jam firmatum
fuerat cum fossato duorum jactuum remaneret, reliquum vero cum uno jactu fossati tantum,
et sepe sine Briteschia firmetur.Baltresche. Charta Papiensis ann. 1179 :
Videlicet
ad fossidandum et aspaldandum et faciendum Baldreschas.
Et plusquam v. millia usque ad temptoria eorum venerunt ; et
quinque Baltreschas diruerunt.
Dein vallo munire student, fossisque profundis
Omnem circuitum castrorum, nec minus alte
Per loca Brisegæ Castellaque lignea surgunt.
Bretachiæacceptiones ; Bretescham quippe, et eorum lingua
Bretesque, Bretesche, etc. dixerunt, locum quemdam editum unde juridicæ promulgationes a præcone fiebant ; quo sensu interpretandæ Consuetudines supra a D. Cangio laudatæ :
Bretecquesetiam appellarunt, ædificiorum eminentias et projecturas sive ligneæ, sive lapideæ essent ; ita Consuetudo Scabinatus Atrebat. art. 15 :
Un possesseur d'un héritage, ou de plusieurs, ne peut faire Bretecques,
boutures, saillies, ni autres choses sur la ruë à l'endroit desdits héritages, au
préjudice de ses voisins. Ab hac ultima notione non longe aberraverunt, cum
eadem appellatione donarunt quod nos hodie Angaret
Apentisvocamus, quo significatu occurrit in Gestis Abb. S. Germani Autissiod. tom. 1. Bibl. Labb. pag. 585 :
Juxta domos inferiores fecit logias, Bretanchiam (MS.
Bretauchiam) et cameram juxta in augmentum curtis ejusdem loci. Et
in Literis Officialis Cenoman. pro Monast. S. Vincentii ann. 1209 : Insuper ipse
Galterius tenetur reddere annuatim sex denarios censuales de sua grangia et
Bretescha.Bretachiæ, Castella lignea, quibus castra et oppida defendebantur aut oppugnabantur,
Bretagesetiam a nostris nuncupata. Reg. Phil. Aug. de feudis Norman. ex Cod. reg. 4653. A. fol. 157 :
Homines sui debent reparare unam
perticatam de fossatis,... et facere hericiam supra illam perticatam, cum reparata
fuerit, et auxiliari ad merennia Bretagiarum levanda, cum opus fuerit. Robert.
Avesbur. in vita Eduardi III. reg. Angl. pag. 126 : Noz gentz del ost saunz assent
et saunz arraie assaillerent le pount qe fust mult bien afforcé des Bretages et barrers,
etc.Iterum Bretechiæ ,
vineæ S. Porchariæ ac exclusæ rippariæ de Senenna religiosis præfatis et eorum
successoribus imperpetuum remanebunt.... Similes autem portas et Brethechias facere
poterunt religiosi præfati in omnibus et singulis locis superius nominatis. Le roy d'Angleterre,
qui ne pouvoit conquester la ville de Calais fors par famine, fit charpenter... un
chastel grand et haut de longs mesriens, tant fort et si bien Bretesché, qu'on ne l'eust
peu grever. Eadem appellatione nuncupatum fuisse locum editum ; unde juridicæ
promulgationes fiebant, jam observatum est supra, quod iterum probatur ex Lit. ann. 1390.
in Reg. 138. Chartoph. reg. ch. 195 : Les criées furent continuées par quatre
Mercredis à la Bretesque à Lille. Sed et pro tribunali seu loco, ubi judices
sedent, occurrit in Lit. remiss. ann. 1389. ex Reg. 138. ch. 100 : Comme pour le
souspeçon de l'omicide commis... eussions fait appeller icellui Jaqueme
de Langle à la Bretesque de le maison de le pais ; ..... feust venu personelement par
devant nous en ledite cambre lidis Jaquemes. Vide Berthesca.