butta
ij bovatas terre in campis de Burdon ‥ et preter hec ~as que jacent ad capud fossati
xx acras in Heilefurlung et ~es apud Y. ad complendum numerum xx acrarum
seilones terre que vocantur ~es
dedi ‥ quandam acram prati ‥ cum v ~is predicte acre adjacentibus(
cum duobus ~is ex parte aquilonari illius sellionis
cum crofto ‥ quod continet xj seliones et v ~os
remanserunt ‥ de predicta dimidia virgata iiij ~i terre que [sic ] jacent in Fenmade
dat ‥ iiij d. ‥ pro ij ~is existentibus in eadem crofta(
unam ~am ‥ que lanceat versus B.
sunt ibidem ~i selionum quos bondy tenent
ij bottas jacentes inter terram suam et terram Ricardi ‥ ex transverso
unum bottum ultra sulcum
iiij ~a que continent j acram
aliquando iiij ~es, aliquando v, ‥ aliquando viij faciant unam acram secundum quantitatem earundem
xij ~as terre arabilis continentes in se duas acras simul jacentes in campo ville Notingham
idem reddit compotum de xxx s. de ~is
idem r.c. de xxx s. de ~is; ‥ idem r.c. de xxix s. ‥ de sale vendito
idem W. r.c. de xxx s. de buszis; ‥ idem W. r.c. de xiij s . ‥ de sale vendito reddendis quolibet anno nisi rex salliri fecerit
idem W. r.c. de j m. de sale ~orum vendito
de xxx s. ‥ de censu ~orum
de quolibet anno tres sol. quos ipsa Sarr’ ecclesia percipere solet per annum de censu †buccorum Nove Foreste nostre
[clausum ] butat ex uno buto super mariscum de C.
de viij ~is et iiij vertivellis emptis pro domo bercarie
de agro isto reddat xv modios de pura celia, hoc est ~am plenam, vasque plenum mellis(
ad curiam de Waletuna [sunt ] ‥ xij scutelle et ij †bucci [? l. butti ] et parva tabella
pro ~is et bucellis
per servicium ij ~arum [v. l. buz ] de vino dispensabili
in empcione duarum botarum degarneche
duas botas salmonum ‥ duas botas de Malvesey ‥ pro vitellacione castri
xv parvas ~as vel urnas
centum bottos de vino de Malvesyn
v botis et pipis
Baldenzeelin Hodœporico :
Hoc brachium vulgariter
Butta Constantinopolitana dicitur, eo quod super ipsum in littore Europæ egregia civitas
Constantinopolis situata sit. Sed ibi videtur legendum Bucca, seu fretum Hellespontiacum, et Bosporus, quem etiamnum Turci
Bogasinappellant, voce, ut videtur, a
Buccaefformata : etsi
Butta Constantinop. appellari potuerit, quo sensu
buttamappellamus, quod prominet : nam Constantinopolis in collibus exstructa in mare procurrit. Vide Bucceavia in Buccea.
Butte, Saxonibus Butte et Bytte, Cimbris Bytta.
Buttæ, et
Buticellæ granariæ. Danis auctore Pontano,
Butte, est
Cupa. Vide Ceremon. Roman. lib. 1. sect. 2.
Βουτζὶ, πίθος, πύξις .
Ferro fracto libras 12. Butte de cito valente
semisse uno, Butte minore valente siliquas duas, etc.
Lege, et perlecta
in pectore repone : sin autem non vis, in Butte reconde ; id est, in pyxide.
Aliquando vir Dei Buttem vini repositum apud quandam suam capellam
habuerat. Petrus de Crescentiis lib. 4. de Agricult. cap. 35 : Ne aliqua
transmutatio fiat circa fecem, gignentes cenopes, vel fangum album, quem facit subtus
Butem,
Item fundum Volusianum in integrum cum casis coloniciis xvi. et
familiis et curte una, habent Buttes de vino xi. boum paria x.
Fundum Nigitanum in integrum cum colonis quatuor et familiis et mola 1. et de vino
Butte 1.Et si portoient
tiere en paniers et en Bous. Raimundus Montanerius in Chron. reg. Aragon. cap.
227 : E ordonne per tots los carres mijes Botes de vi be temprat ab vernigats,
etc. Adde cap. 238. Fallitur porro Cobarruvias, qui Botecarios, seu
apothecarios, a
Botedenominatos putat, quod in
Buttisseu vasis unguenta sua asservent.
Bout, in Fabul. tom. 3. pag. 212 :
Bon vin burent, et fort et roit,
Ce m'est avis d'Auçoirre estoit
Plaine une Bout de trois sistiers.
Cujusmodi Botæ fieri et vendi debeant a
boteriis. Ordinamus præsenti capitulo, quod omnes boterii Massiliæ, qui vendiderint
Botas, vendant.... illas Botas bonas et legales.... quod omnes Botæ circa unum palmum ad
bondonum sint investitæ circulis.... et quod omnes bodii Botarum, sive vegetum.... sint
bironati. Pluries occurrit pag. 395. et pag. 476. ut et in inventario anni 1341.
ex Archivis S. Victoris Massil.Quid de Buticis et cofinis, id
est, scriniis, etc.ansis, ut in MS.)
butribus.
Buticella granaria una valente siliqua una asprionis, etc.
Anno
Salvatoris 1347. N. Abbas ejusdem B. Mariæ de Pedali Ord. S. Bened. a Rege Frederico
III. obtinuit pro Monasterio suo quasdam Buticellas tynninæ singulis annis ex
Diplomate dato Cephalædii 2. Febr. 4. Indict. an 1347.Buta, Butta, nostris
Vasculum quod in modum flasconis parvi (Buticulam appellant) vacuum
et siccum dependebat.Non vervecem, non porcellum, non agnellum, nec aliam causam, nisi Buticulas et
ortum, poma, pullos, et ova. Chronicon Fontanell. cap. 14 : Calices
argenteos 3. Offertoria 2. Thuribulum argenteum 1. Buticulam argenteam 1. Fialas
argenteas 2. Hincmarus Remensis tom. 1. pag. 715 : Si plus de vino
voluerit in Butticula, vel canna, etc. Anastasius in Greg. IV. PP. pag. 165 :
Item murenam trifilem auream, quæ habet gemmas diversas albas numero 73. et
Buticulas 33. Vetus Precaria : Ad opus Canonicorum Buticulas duas plenas
de optimo vino. Acta Episcoporum Cenomanensium pag. 163 : Et ad opus
Canonicorum ibi degentium Buticulas duas paratas plenas de vino optimo, etc.
Adde pag. 85. 105. 235. edit. Mabillonii. De melle Buticulas2, in Polypt. S. Remig. Rem. num. 16. post Irminonem pag. 292.
Bouteille. Lit. remiss. ann. 1406. in Reg. 161. Chartoph. reg. ch. 49 :
Une Boutillete de cuir, tenant environ une chopine.A Buticularumforma nomen sumpsisse videntur ejusmodi navigia majora, quæ
Buticlesappellant. Statuta
des Coustumes et du peage de Paris, in veteri Regesto Cameræ Computor. Paris. :
Poissons d'eau douce : La
Buticle, qui vendra de Chaalons, 10. s. Item de Chasteau Thiery en aval, 5. s. Item la
nacelle de poisson d'estang, 3. s. La grant Buticle de Picardie et de Compigne en amont,
et Nacelles à viviers, chacune payera 8. s. Item les Buticles de Rouen, 10. s.
etc.Buticularum, vel
Potuscura demandata erat, ut ait Hincmarus de ordine Palatii cap. 23. idem, qui Pincerna. Capitulare de Villis cap. 16.
Ministeriales nostri Senescalcus et Buticularius. Adde cap. 47. Hariulfus lib. 4. Chronici Centul. cap. 22 :
Galterus Miles filius Hugonis Regii Buticularii.
Mox : Quidam Miles, nomine Galterus, filius Hugonis Pincernæ Regis. Ita
porro Buticularius Regius invenitur apud Alcuinum Poëmat. 221 :
Et Nemias Græco infundit sua pocula Baccho,
Qui secum tunnam semper portare suescit.
deus Botilhées.
Petrus Buttilgerius, qui in alia
Butticularius, et infra Boitellerius.
de SullyButicularium et Dominum
de SoyecourtPincernam, ad utrum scilicet eorum ex officio pertineret vas quoddam,
le pot a cave, quo Rex usus fuerat. Distincta ergo tunc erant hæc officia, quamvis, si nomen spectes, non multum inter se differant ; atque eam ob causam in serie Chronologica Buticulariorum quam infra subdemus, ab iis Pincernas distinguere, maxime ab eo tempore quo eorum officia indistincta fuere, non curabimus.
C'est ce, que l'en trouve pour le Bouteiller de France és tables Maistre Jean de
Saint Just.
Premierement, la Justice entour les hostieux là, où il seroit.
2. Item toute fois, que li Rois feroit feste sollempnel, il doit avoir la coupe et le
hanap.
3. Item au Sacre de Reims il doit avoir les vins, qui seront dessous la barre, et
doit avoir certain nombre de pain, de vin, de chars, de poulles, de cire, de poisson,
et de fruit : et si est maistre des cervoisiers par tout le Royaume de France, et
Souverains de la Chambre des Comptes, et doit avoir un nombre de jettoirs, de quoy nos
Seigneurs des Comptes jettent chascun an ; et doit avoir moult belle chose en
Champaigne.
Le droit des hostieux de la Bouteillerie. Premierement au bois la Conciergerie. Item
à S. Germain en Laye, l'ostel de l'Archiere. Item l'ostel au gouge. Item l'ostel à la
Laïolle, et tousjours chambre par devers le Roy en tous lieus. Item à Poissy l'ostel
aux Gaullars. Item l'ostel Hervy le Sergent, l'ostel Jean de Nanterre, et toute la
Rue, ainsi que elle s'estend jusques au coin du Quarefour, et l'ostel Jean Fromage, ou
cas qui li Comtes d'Artois n'y seroit, et sa chambre doit estre dessus la porte de
l'Abbaye. Item à Fontainebliaut l'ostel Madame Marguerite Tassiere, et les ostieux
environ. Item à Senlis l'ostel à l'Eschiquier. Item à Pont S. Maxence l'ostel Philippe
le Sergent. Item à Creel l'Eschiquier.
Ce sont les droits, que le Bouteiller de France doit avoir en la ville de Paris en
plusieurs celliers là, où l'en vent à brosche. Premierement il doit avoir la moitié de
lies en la maniere, qui ensuit, etc.
Ce sont les Droits que le Bouteiller de France doit avoir si comme l'en dit.
L'en dit et pour certain, que ou temps Monseigneur Jean d'Acre, Bouteiller de
France, il prenoit du vin tel comme pour la personne du Roy, et alloient ses gens
traire au tonnel où l'on traioit pour le Roy, et n'estoit pas pris à
l'Echansonnerie, et par devers le commun en prenoit, ou si comme mestier en estoit
pour sa gent.
Item, pour la Cuisine prenoit aucunefois Mons. Jean d'Acre viande cuite et
autrefois cruë.
Item, à la Fruiterie est à sçavoir que du temps du Roy Philippe qui mourut en
Arragon, et puis du temps du Roy son fils, Mons. Jean d'Acre prenoit quand il gisoit
en l'hostel ou le Roy gisoit, fut à Paris ou ailleurs, il prenoit tout ce que
mestier luy estoit, fussent torches ou chandelles ; et aussi on a veu que le Comte
de S. Paul en prenoit.
Item, en l'Ecurie et Fouriere on ne sçait encore ce que le Bouteiller y prenoit,
car il n'y a nul Official de ce temps.
Item, aux grandes Festes quand le Roy porte Couronne, le Bouteiller prent de son
droit les pieces de vin, tonneaux, ou queuës qui sont entammées pour Feste, puisque
où en a commencie à traire, et aussi en la guerre.
Item, prent ledit Bouteiller en la Chambre ès deniers chascun an pour ses manteaux
aux deux termes vingt livres.
Ce sont les droits de la Bouteillerie en la Ville d'Orliens, sçeu et baillé par
Jehan le Cordier.
Premierement, la Jurisdiction sur les Buffetiers, et l'amende jusques à six sols,
et aussi sur tous les crieurs de Vins, et donne les criages dont il a quatre
crieurs.
Item, tous ceux qui ont carerage, donnent vingt huit deniers au Bouteiller, et
aussi du plus ou du moins.
Item deux petites Maisons assises vers S. Laurent, et peuvent valoir vingt sols par
an.
Chaque Crieur doit treize deniers, et chacun Buffetier treize ou vingt six deniers,
etc.
PaterCam. Comput. Paris. fol. 156. v°. col. 1 :
Item dit Giles de Clamart que le droit du
Bouteillier est qu'il a la couppe et l'aiguiere et le bacin, dont le roy est servi le
jour de son couronnement, et que toutesfoiz qu'il vient au mandement du roy, il prent
iiij. livres Par. en argent, de cire plus de xij. livres, et iij. sextiers de vin, et
de chascun més de viande vj. pieces. Vide præterea infra Liagium.Hi sunt Archiepiscopi, Episcopi,
Abbates et Abbatissæ Regni Franciæ, qui solvunt domino Joanni d'Acre, Buticulario
Franciæ, quilibet 100. sol. Paris. quotiescunque creati erant, ratione Buticulariæ
Franciæ : unde arrestantur in receptu Compoti Buticulari * uncûm astên CCCXVIII. quod
Episcopus Laudunensis et cæteri Pares Franc. quotiescunque sunt creati, debent Regi 110.
lib. Buticul. Franc. 10. l. et Cambellano 100. s. etc. In 1. Regesto Parlam.
fol. 147. inter Aresta omnium SS. 1265. dictum fuit, quod Archiepiscopus Bituricensis,
Episcopus Tornacensis, et Abbas S. Sulpitii Bituric. Buticulariamsolvere tenebantur Buticulario Franciæ, videlicet quilibet centum solidos Paris. sicut alii Prælati et Abbates regales. Idem pronuntiatum fuit contra Abbatem S. Dionysii in Francia, fol. 158. Vide Monasteria Regalia.
buticulariumdebebant hic reperire cum fortassis non omnibus injucundum erit, hæc subjicimus eo ordine quo ea exhibet MS. Sangermanensis :
Archiepiscopi : Remensis, Senonensis, Bituricensis, Turonensis,
Lugdunensis, Rotomagensis. Episcopi : Lingonensis, Laudunensis, Bellovacensis,
Catalaunensis, Noviodunensis, Parisiensis, Suessionensis, Tornacensis, Silvanectensis,
Tervannensis, Meldensis, Carnotensis, Aurelianensis, Autissiodorensis,
Trecensis, Nivernensis, Matisconensis, Catalaunensis, Augustodunensis, Atrebatensis,
Claromontensis, Lemovicensis, Ambianensis. Abbates : S. Dionysii, S. Germani a Pratis,
S. Genovefæ, S. Mauri Fossat. S. Maglorii, S. Cornelii Compend. S. Medardi Suess. S.
Remigii Remens. S. Nicolai de Nemore, S. Johannis Laud. S. Crispini magni Suess.
Corbeiensis, Monstroliensis ad mare, Macaiensis, S. Sulpitii Bitur. Trenorchiensis, S.
Benedicti ad Ligerim, S. Mesmii, S. Richarii, Bonæ-Vallensis, S. Maxentii, Ferrariensis,
S. Columbæ Senon. S. Valarici, Morigniacensis. Abbatissæ : Calensis, Suessionis,
Montis-Martyrum, Faræ Monasterii.Silvanectensis Buticulariussubscribit Diploma Hugonis Capeti Franc. reg. sæculo
Robertus de Curtiniaco miles, Franciæ Buticularius, dominus Concharum, in Ch. ann. 1234. inter Instr. tom. 11. Gall. Christ. col. 150.
d'Acreann. 1258. ob. ann. 1296.
Estoit à cause de son
office, l'un des deux Presidens
en la Chambre des Comptes à Paris. Et de ce y a ordonnance du roi Charles
VI. du 7. Janv. 1400. enregistrée au Parlement.Le Comte de Salebruche messire Jehan, fait et establi
Boutillier de France à sa vie par lettres du roy données le vj. jour de May
1364.Dom. Comes
Sarepontis Buticularius Franciæ habuit extracta de isto registro prædicta jura de
præcepto dominorum 28. Nov. 1380. virtute litterarum regiarum, in Reg.
sign. Pater. Cam. Comput. fol. 156. v°. col. 2.Dom. Couciaci
Buticularius post dictum comitem habuit dicta jura extracta de præsenti libro, ut supra
virtute litterarum regiarum de præcepto dom. Computorum 18. die Sept. 1391.
Ibid. fol. 157. r°. Quo tempore distincta fuisse Buticulariiet Pincernæ officia, colligitur ex Ordinat. hospit. reg. sub Carolo VI. ann. 1386. in Memor. E. ejusd. Cam. fol. 100. v°. :
Mons. Loys de Gyac Eschanson de France.Dom. Jac. de Bourbon
Miles, dom. de Preaux, cognatus dom. regis institutus magnus Buticularius Franciæ per
litteras regis, datas Paris. 26. Jul. an. Dom. 1397....... Et 16. die Aug. seq.
præstitit in Camera Compot. Paris. solitum juramentum pro officio primi præsidentis
layci in Camera prædicta : quod officium spectare dicebatur magno Buticulario Franciæ,
quicumque sit, licet in litteris regis prædictis de hoc nulla fiat mentio, in
Memor. F. Cam. Comput. fol. 42. r°.Dom. Petrus de
Essartis Miles, consiliarius et magister hospitii regis, ordinatus et stabilitus in
officio magni Buticularii Franciæ, et primi Cameræ Computorum dom. reg. Paris.
præsidentis, loco dom. comitis de Tancarvilla, qui de dictis officiis seu officio se
exoneravit in manibus præfati dom. regis, prout per ejus litteras constat datas Paris
21. Jul. 1410. in Memor. G. Cam. Comput. fol. 133. r°.Dom. Waleranus Comes
de Lineo et S. Pauli...... stabilitus in officio magni Buticularii Franciæ Cameræque
Computorum Paris. primi præsidentis, loco dom. Petri de Essartis,...... qui de dictis
officiis se exoneravit in manibus dicti dom. regis, prout pater per litteras patentes
ipsius datas 29. Octob. ann. 1410. Ibidem fol. 138. r°.Buticulario nullo, Constabulario nullovel
Dapifero nullo, reapse tunc vacasse illa officia existimet, monendum est eam tum adhibitam fuisse formulam, cum absentes Chartas non subscribebant ; quod certo concluditur ex iis Diplomatibus, quæ idem de tribus illis ministris efferunt : neque enim probabile est quod uno eodemque tempore, tria illa officia simul vacaverint.
Les 2.
Buteilliers en la Viconté de l'Eaue establis et jurés à boire des vins aux Marchans
venans de Rouën, desquels moeson est deuë au Roy, etc.Boutillerievocabant, præerat. Lit. remiss. ann. 1453. in Reg. 182. Chartoph. reg. ch. 46 :
Ung
jeune prestre, nommé Guischart Palays, curé de S. Pol d'Yzovre, Boutiller des religieux
du prieuré conventuel de Montverdun, ..... fut trouvé en la Boutillerie dudit
prieuré.Exceptis vineis sitis in censivas Buticularie Sanceline, etc. Infra :
Exceptis commorantibus in censiva Buticularie.Magister
dispensator Buteleriæ sicut magister dispensator panis et vini. Dispensatores
Botellariæ, qui per vicem serviunt, sicut dispensatores expensæ. Infra :
Butellaria.Occurrit
Buticulariapro præstatione quæ buticulario exsolvebatur, uti supra videre est ; itidem et pro eo omni quod ad Buticularii officium pertinet. Hist. Dalphin. tom. 2. pag. 272 :
Pro Buticularia per id tempus
lxxxiii unc. xviii. taren. vi. grana. Vide
Butillaria suo loco.Reponantur in Butinam, sic ut mel citria plurimum excedat.
Butto. Ita enim interdum legi in quibusdam MSS. Anastasii Biblioth. monet Editor in Leone III. PP. :
In venerabili Monasterio S. Sabæ fecit
Butronem argent. cum canistro suo pens. lib. 12. Idem in Leone IV. pag. 187 :
In Ecclesia B. Petri... fecit Butronem ex argento purissimo, qui pendet in
Presbyterio ante altare, pensantem libr. 149. Id. pag. 177 : Obtulit
Butronem de argento purissimo, cum gabatis argenteis pendentibus in
catenulis septem.
Bis septena tibi direxi carmina vasco,
Tu quia misisti Butristas ut quoque binas,
Bis puto septena caliges jam forte tenentes.
Ubi legendum septenos calices, et forte
Buttistas.
Quadrigarii Boutorum, in Ordin. Hospitii S. Ludovici ann. 1261.
Nec illud silentio tegimus, quod prædictus Domnus
Carolus in præfato retinuit loco : istud scilicet, quod quando in Pictavensem urbem
veniet, ipsi Monachi præfati Cœnobii afferant illi gantos unos, et duos cereos, cum
duobus Botis nectare plenis, nec amplius ab eo, vel ab alio aliquo ab illis exigendum
est.Butarumcuram habet, Officium in
Scancionaria, in Ordinatione Hospitii S. Ludovici Regis Franciæ ann. 1261.
Boutier, in alia anni 1285.
Butarius
consuetudinarium cibum, et iii. d. hominibus suis, etc.Ὁ Βουτιστής, ὅταν εἴπῃ ὁ ἱερεὺς τάς εὐχάς τῆς Βαπτὶσεως, λαμβάνεί ὁ
Βουτιστὴς τὸ παιδίον, καὶ Βαπτίζει αὐτό.Buttas, seu ejusmodi vasa onerat, implet. Lambertus Ardensis pag. 258 :
Oneratores etiam et Buttarii cum hoccis, et cespitarii cum cespitibus
oblongis et mantellatis ad placitum magistrorum in pratis quibuscumque concisis et
convulsis... operantur.Bouteilla, apud D.
de Lauriere. tom.
Bouz. Willelmus Tyrius lib. 12. cap. 25 :
Modios et Buzas
ad vinum, oleum, vel mel mensurandum : quæ Hugo de Plagonin versione Gallica Tyrii MS. hisce reddidit :
Mines à mensurer bled, Bous à mesurer
vin. Perperam igitur Ludovicus de Cerda Buzam, sacculum apud Tyrium interpretatur. Sunt autem
Bous, seu
Bouts, ut est apud Falcetum proprie utres ex pellibus confecti, pice oblitis, in quibus vinum, aliusve liquor asservatur, deferturque, maxime per loca invia et montuosa, ubi curribus aditus non patet. In vetere Statuto pro Scancionaria Regis ann. 1261 :
le Barillier, et le Chartier des
Bouts, recensentur inter alios ejusd. Scancionariæ Officiales. In alia membrana
hæc habentur : L'on n'achetera ne Bouts, ne Bouciaus, ne barils, sans le congié du
Maistre d'Hostel. Est igitur Bouceaudiminutivum a
Bous.
Bussartet
Busse, dolium. Lit. remiss. ann. 1455. in Reg. 191. Chartoph. reg. ch. 120 :
Le suppliant et Michelet s'en alerent en l'ostel de une femme, où ilz estoient
logiez, pour lui dire qu'elle leur gardast ung Bussart de vin, qu'ilz faisoient venir
pour fener, et le mist en sa maison. Aliæ ann. 1482. in Reg. 207. ch. 159 :
Jehan le Tourneux, qui vouloit vendre une Busse de vin à Jehan Martin,
etc. Vide notas Duchatad Rabelais. tom. 1. pag. 19. et 81.
Communitas Tannatorum
debet dare D. Episcopo, quando debet ire in exercitum Regis, duo paria
Boucellorum de corio, quorum una pars teneat unum modium vini, reliqua vero 24.
sestiers. Ibidem Gallice redditur, deux paires de Bouchiaus de cuir.
Bouchellusalio in loco, quem videre est in voce Sagimen.
Et emplent souvent leurs Bouciaus
De pain, de vin, de gras morciaux.
MS. :
Va, si m'apporte dou vin dou grant tonnel,
A mon Seigneur en donrai plein Boucel.
Supplions humblement les Religieux Abbé et Convent de S. Vandrille. Comme
autrefois lesdiz Religieux fussent tenus de porter deux Botiaulx ou barils plains de
vin au jour, que le pannage de la forest de Brotonne est tenu et reçu en la paroisse
de Vateville, lesquels Botiaulx ou barils appartenoient au Roy nostre Sire, et le vin
qui dedans estoit, appartenoit au Prevost dudit lieu de Vateville de son droit, et
depuis nagueres par composition faite avec vous, Messieurs, par lesdits Religieux,
iceux Religieux ne soient plus tenus à porter lesdits Botiaux, ni en lieu d'iceux
soient tenus de payer dix sols tournois... par quoi nous vous mandons que d'iceux
Boteaux à vin vous tenez quittes et paisibles lesdis Religieux.... Donné à Paris.....
l'an mil trois cent quatre-vingt et treize.Busar, in Consuetudine Lodunensi cap. 5. art. 5 :
Et seront faits les
vaisseaux à vin, comme pipes, Busars, et quarts, de bon bois, etc. Neque aliud
sonat, ni fallor, Buccellus, in Legibus Adelstani Regis Angl. apud Bromptonum cap. 8.
A buziset
buccellisdicti
BouciersOfficiales Scancionariæ, quibus
Buzarumcura erat demandata. Statutum pro Hospitio Philippi Magni ann. 1317 :
Devers le Cummun aura 2. Bouciers, et mangeront à court.Botis, seu vasis vinariis distrahitur.
Botagium sive lesda vini.Ab omni tolta, tallia, et Botagio, et culcitrarum exactione
liberi erunt.
Omnes consuetudines in burgo S. Martini de la valle, ...... et Botagium
hominum suorum, ubicumque... vinum suum reposuerint, vel mansionem aut refugium
qualibet ex causa habuerint,..... concessit.Habeant libertatem et
quietantiam de consuetudine et exactione halecum,... de melagio, de Botagio, et
galinagio, etc. Charta Libertatum oppidi Caroffensis in Biturigibus ann. 1191 :
Præpositus Caroffii non mittet nec aliquis serviens ad aliquem, qui vendet vinum
mercatum suum, ut ei de vino tribuat Botagium. Adde Chartam Libertatum villæ de
Graciaco ann. 1246. apud Thomasserium pag. 87. 155. Visa quadam Charta Regia... deliberata fuit per judicium
Abbati et conventui S. Dionysii saisina Botagii in terra S. Mederici
Parisiensis. Charta ann. 1330. in Hist. Turenensi apud Justellum pag. 103 :
Percipiendi et exigendi pontonagia, pedagia, Botagia, dralhas,
guidagia, etc. Alia Guillelmi Episc. Carnot. ann. 1166. apud Ægid. Bryin Hist. Comit. Perticens. :
Botagium et Cornesagium Vicecomitis est. Occurrit
non semel apud Doubletum in Hist. Sandionys. pag. 431. 432. 905. 907. Cujusmodi vero
fuerit botagium pluribus docet Charta ann. 1553. pro prædio de Linieresin Biturigibus :
Item ledit Seigneur a un autre droit, qui se nomme droit de Boutage,
qui est dit general et universel sur tous les hommes et femmes, bourgeois et bourgeoises
de ladite terre et Baronnie, lesquels bourgeois et bourgeoises doivent audit Seigneur
pour ledit droit de Boutage, quand ils ou l'un deux vendent en gros ou en détail un
tonneau ou poinsson de vin, ou quand ils l'achetent pour le revendre et en faire leur
profit, pour chascun d'iceux tonneaux tant grands que demy, cinq pintes de vin, mesure
de Linieres, ou la somme pour chascune pinte au prix qu'il vaut en l'année en ladite
ville de Linieres. Adde consuetudinem localem Castelli novi in Biturigib. art.
4. Accipitur etiam Botagiumpro quavis præstatione, in Regesto temporalitatum, ex Camera Comput. Paris. f. 48. 49.
Boutilleriepro præstatione frumentaria in Declaratione temporalitatus Episcopatus Catalaun. ann. 1383. apud D.
Brusselde Usu feud. tom. 2. pag. 757 :
La Boutillerie du marchié, qui peut valloir pour an à crois et à descrois v.
muis et demi de grain.Item, ordinamus quod pedagiarii seu leudarii nova pedagia, Bautagia seu leudas
non exigant, seu levent in locis ubi non est consuetum.Baucagiumibi legit Cangius. Vide in hac voce.
Ut nemo illorum...
Bottagium vini alicui reddat, neque aliquam quamlibet consuetudinem.Ego Rolandus de Dinanno Abbatiam fundavi de
Ordine S. Augustini in loco qui dicitur Bellus locus, et dedi eidem Abbatiæ quidquid
Canonici adipisci poterant in terra mea, liberum ab omni pedagio, costuma, panagio,
Boutelagio et omni alia exactione.Comes Stephanus et Adela Comitissa, suique hæredes
perdonaverunt hominibus istius patriæ Butagium in perpetuum, etc.Herveus Butellarius dedit
Butellagium suum villæ de Mezvoit Monachis.Quod furni de
Dolo, et molendinum Hate, et Buticulatio Doli, et prata, etc.Consuetudinem Botarum reddent, qui eam reddere debent.
Botas etiam quas ex consuetudine meorum antecessorum ab Abbatia
requirebam, illis remittimus.Querela vertebatur inter Joannem de Brilleio, et Hugonem Eleemosynarium
Fiscanensem super quibusdam Botis, et aliis rebus, quas ab ipso Eleemosynario feodaliter
exigebat. Fol. 89 : In natali Domini pro bacone 5. sol. in vindemiis pro
Botis 5. sol. in Pascha pro sotularibus et caligis 4. sol.
Stephanus Dei gratia Noviom. Episcopus... notum
facimus universis, quod cum inter dilectos nostros Abbatem et monachos S. Eligii
Noviomensis et Johannem Bulg. Cantorem majoris Ecclesiæ nostræ super Botis Nocturnalibus
querela diutius esset agitata... inter eos hoc modo composuimus. Abbas eidem Cantori
suisque successoribus in perpetuum singulis annis in tribus solemnitatibus, Pascha
scilicet, Pentecoste, in festo B. Eligii æstivali, duos flatones ac duos simecellos
solvere tenetur.Modales, hoc est unius modii ? An
Monialesdictæ quod vel a monachis, vel ad mensuram monachorum propriam persolverentur ? Archivum Montis S. Michaelis :
Thesaurario Dolensi monachi S. Michaelis assignaverunt unam minam
frumenti in feodo Hervei de Monte Doli. Item, unas Botas Moniales recipiendas annuatim
de manu monachi de Monte Doli in usus thesaurariæ.Qui sent le fust, seu quod vas vinarium redolet ;
Vin bouté, pro
Poussé, vitiatum. Vide supra in Boutare.
des Ais, in Biturigibus an 1301 :
Bannum autem meum habebo singulis annis per totum mensem Maii ad vina mea
vendenda,... ita tamen, quod non potero vendere Vinum fœtidum vel Botatum.Boisseau, mensura frumentaria : diminutivum ex
buz, buza. Lambertus Ardensis pag. 153 :
Hic
unum polkinum, vel Bussellum frumenti, hic duos vel plures... habebat. Fleta
lib. 2. cap. 12. § 1 : Pondus 8. librarum frumenti faciunt Bussellum, de quibus 8.
consistit commune quarterium.
Bussellum quatuor galones vini conficere. Vide Probat. Hist. Drocensis pag. 258. et Will. Thorn. pag. 2105. Charta Gallica in Monastico Angl. tom. 1. pag. 904 :
Un Bussel de farine d'aveine, et un Bussel de sel.
Apud Littletonem sect. 128. et 129. Bushelscribitur, ut et apud Matth. Paris :
Et mensuras tritici, quas Busheles dicimus. Quo vocabulo hac notione
etiamnum utuntur Angli.Terram 3. Bustellos frumenti reddentem,
etc. Occurrit ibi pluries. Ex meo proprio
quotidie dabo vanum, Bustellum, juncturam, molendini malas,
etc.Boisteau, pro
Boisseau, dicitur. Vox efficta pariter a
Buttis, dolium.
Novem Bissellos fabarum
censuales.Si
Buscellus molendinorum perditus fuerit vel fractus aut falsus, alius fieri debet coram
nobis et Scabinis juxta sextarium villæ, ita quod tredecim faciant sextarium.Corngavel.
Quadraginta octo Bissetos avenæ ad
cumulum, bonæ et meabilis.Une pièce de pré contenant demi Boissellée de terre ou environ.
Codex MS. Coislinianus : Un chezal situé au village de Breteche contenant demi
Boisselée de terre ou environ. Vide Boicelata et
Librata. buttim, seu lagenam, vel dolium immittere, Gall.
Ita quod liceat cuilibet habitanti et utenti
seu qui utentur ad ipsas Cassinas, ibi Imbotare, et gubernare, emere, vendere panem,
vinum, et alia victualia ad minitulum. Alia ann. 1360 : In libro
pactorum, incantuum, introituum Communis Vercellarum, et specialiter Imbotaturæ vini
civitatis,... secundum quæ vendi solet Imbotatura prædicta, reperitur, etc.
Infra : Non compelli possunt ad solutionem dictæ Imbotaturæ vini de eorum
vino.