complexus
complexus2, a surrounding, encompassing, encircling, embracing, embrace, clasp, grasp
Frieze-Dennison Vergil
complexus , ūs, m.: an embracing; embrace, 1.715. (complector)
Could not find complexusque in Logeion dictionaries.
complexusque masculine nominative plural, masculine genitive singular, masculine nominative singular, masculine accusative plural of complexus
complexusque perfect passive participle masculine nominative singular of complector
complexus, a, um, Part., from complector.
complexus (con-), ūs, m. [complector], a surrounding, encompassing, encircling, embracing, embrace, etc. (class. in prose and poetry).
- I Lit.
- A Prop.
- 1 Of things (rare): aether Omnia avido complexu cetera saepsit, Lucr. 5, 471; so id. 2, 1066: qui (mundus) omnia complexu suo coërcet et continet, Cic. N. D. 2, 22, 58; 2, 40, 101: lapides alligati complexu silicis, by a binding, Plin. 36, 22, 45, § 161.—
- 2 Of persons: secutae conlocutiones cum Trebonio complexusque, Cic. Phil. 11, 2, 5: corporum, id. Tusc. 3, 20, 46: e complexu parentum abreptos filios ad necem ducere, id. Verr. 2, 1, 3, § 7: ubi complexu coierunt membra tenaci, in a mutual close embrace, Ov. M. 4, 377: complexu matris avellere natam, Cat. 62, 21; cf. id. 64, 88; 64, 118; Cic. Font. 17, 36; id. Fl. 38, 95; Liv. 2, 40, 5; Quint. 6, 1, 42; 8, 3, 68: Venerio, in copulation, Cic. Div. 2, 69, 143.—In plur., * Hor. S. 1, 5, 43; Verg. A. 5, 742; Ov. M. 3, 286; 10, 388; 6, 249.—Rarely (like complector itself), of hostile embrace, close combat: in Martis complexu cadere, Quint. Decl. 4, 22: armorum, Tac. Agr. 36; cf. of a serpent: longis amplexibus illos necat, Ov. M. 3, 48: luctari complexu, Plin. 9, 30, 48, § 91.—
- B Transf., as a measure, the reach: (cedrus) crassitudinis ad trium hominum conplexum, Plin. 16, 40, 76, § 203.—
- II Trop.
- A A connection in discourse (very freq. in Quint.): vitium non est in sensu, sed in complexu, Quint. 1, 5, 46; cf. id. 9, 4, 32: brevis verborum, id. 7, 3, 18: sermonis, id. 9, 3, 18: in complexu loquendi serieque, id. 1, 5, 3: legum aliorumque scriptorum, id. 5, 10, 107: causarum, id. 5, 10, 103; 7, 2, 57: rerum, personarum, temporum, id. 3, 5, 7 et saep.—
- B A friendly embracing, love, affectionate relation, etc.: venisti in sinum et complexum tuae mimulae, Cic. Phil. 2, 25, 61; cf.: res publica Pompeii filium suo sinu complexuque recipiet, id. ib. 13, 4, 9; id. Pis. 9, 19: totius gentis humanae, id. Fin. 5, 23, 65; id. Cat. 2, 10, 22: at tu easdem artes in complexu, oculis, auribus habes, Plin. Pan. 47, 2.
complexus, ūs, m. (complector), das Umfassen, Umschließen, I) eig.: a) das Umfangen, die Umschließung, mit Armen, Körper usw., pedes ad gressum compositi, brachia ad complexum, Col.: conchyliorum conchas complexu crinium frangere (v. den Polypen), Plin.: quercum complexibus ambire, poet. = mit beiden Armen umfaßt halten, Ov.: c. corporum, Cic.: in somnis Venereo complexu iungi, Cic. – Insbes., α) die Umschlingung, Umarmung aus Wohlwollen, Liebe, Zärtlichkeit, complexus, osculatio, Cic.: c. ultimus, Liv.: complexus artiores, Sen., artissimi, Petr.: complexus (Plur.) summae benevolentiae, Cic.: o qui complexus et gaudia quanta fuerunt! Hor.: complexus alci dare, Ov.: ferre matri obviae complexum, der herankommenden Mutter mit ausgebreiteten Armen entgegeneilen, Liv.: accipere complexum, die U. annehmen, gestatten, sich umarmen lassen, Liv.: currere ad alcis complexum, in jmds. Arme (von woher) eilen, Cic.: venire Brundisium, in sinum quidem et complexum mimulae, nach B. kommen, nämlich an den Busen u. in die Arme der M. (= um nämlich an dem B. u. in den A. der M. auszuruhen), Cic. – u. (im Bilde vom Liegen des Lieblings am Busen u. in den Armen) de complexu eius ac sinu, seine Lieblinge, Busenfreunde, Cic.: ebenso in sinu semper et complexu alcis esse, ein Gegenstand der zärtlichsten Sorgfalt und Liebe sein, Cic.: u. (im Bilde) habere artes in complexu, oculis, auribus, sie liebreich pflegen, gern auf sie sehen, gern auf sie horchen, Plin. pan. – haerere in complexu liberorum, Quint.: tenere alqm suo complexu (v. Vaterland), Cic.: alqm retinere vi et complexu suo, Cic. – alqm dimittere e complexu suo, Cic.: alqm e od. ab complexu alcis abripere, Cic. u. Liv.: alqm od. se e complexu alcis eripere, Cic.: alqm de matris complexu avellere atque abstrahere, Cic.: alqm a complexu suorum distrahere, Cic.: liberos a parentum complexu divellere, Sall.: alqm de complexu parentum suorum ad mortem cruciatumque rapere, Cic. – emori in complexu alcis, Cic.: alqm interficere in complexu matris, Iustin.: alqm trucidare in complexu liberorum coniugisque, Cic. – β) die feindliche Umschlingung, luctari complexu, v. Polypen, Plin.: complexum armorum vitare, das Handgemenge, Tac.: in Martis complexu cadere, Ps. Quint. decl. (bei Caes. b. c. 3, 8, 4 jetzt Caesari in conspectum venire). – γ) der Beischlaf, Scribon. 118. – b) die räuml. Umfassung, Umschließung, qui(mundus) omnia complexu suo coërcet et continet, Cic.: lapides speculares alligati complexu silicis, Plin. – II) übtr.: a) das Umfassen mit unserem liebevollen Wohlwollen, c. totius gentis humanae, Cic. de fin. 5, 65. – b) die Zusammenfassung, Verknüpfung, Verbindung in der Rede, c. loquendi seriesque, Quint.: c. brevis verborum, Quint.: c. rerum, personarum, temporum, Quint.
nubs [cf. ] ‥ castissimum ‥ Mariae virginis gremium ‥ virili ~u carens praefiguratIs. xix 1
donec ‥ ad conplexum et nuptias sponsi caelestis virgo beata intraret
non esset ex legitimo suscepta matrimonio sed adulterino procreata ~u
1 complexus, a, um, part. de complector et complecto.
2 complexŭs, (10) ūs, m. (complector), ¶ 1 action dʼembrasser, dʼentourer, embrassement, étreinte : mundus omnia complexu suo coercet et continet Cic. Nat. 2, 58, le monde réunit et contient tout dans son étreinte || étreinte des bras, enlacement : e complexu parentum abrepti filii Cic. Verr. 2, 1, 7, fils arrachés des bras de leurs parents ; de matris complexu aliquem avellere Cic. Font. 46, enlever qqn des bras de sa mère || [rare] étreinte hostile : complexus armorum Tac. Agr. 36, combat corps à corps || étreinte charnelle : Scrib. Comp. 18 ¶ 2 [fig.] lien affectueux : complexus gentis humanæ Cic. Fin. 5, 65, le lien qui embrasse la race humaine || liaison, enchaînement : complexus sermonis Quint. 9, 3, 18, enchaînement des mots dans le style (loquendi 1, 5, 3).
- 1. omhelzing; ➤ complexūs alci dare omhelzen; matri obviae complexum ferre zijn moeder met gespreide armen tegemoet snellen; currere ad alcis complexum in iems. armen snellen; alqm complexu suo tenere in de armen houden;
- 2. seksuele omgang, relatie; ➤ Latona pariet casta complexu Iovis;
- 3. greep, wurggreep [armorum, Martis handgemeen];
- 4. (metaf.) begrip [rationis];
- 5. het omvatten, insluiten; ➤ mundus omnia complexu suo coërcet et continet;
- 6. het bijeenbrengen, combineren; verband, samenstelling [totius gentis humanae; causarum].
complexus (1)
- P. of complector.
complexus (con-) (2) ūs, m
- PARC-, PLEC-, a surrounding, encompassing, encircling, embracing, embrace, clasp, grasp: (mundus) omnia complexu suo continet: alqm de complexu parentum rapere: divelli a parentum complexu, S.: complexum accipere, L.: complexum armorum non tolerabant, close combat, Ta.: quis te nostris conplexibus arcet?V.: (quercum) complexibus ambit, a firm grasp, O.: longis amplexibus illos necat (of a serpent), O.— Fig., embrace, affection, love, bosom: res p. alqm suo sinu complexuque recipiet: genus (hominum) de complexu eius et sinu, his chosen and bosom friends.