deliberatio
deliberatio, a deliberation, consultation, consideration
- I In gen.: ad deliberationes eas, quas habebat domi de republica, principes civitatis adhibebat, Cic. Phil. 1, 1, 2; id. Off. 3, 12, 50: inciditur omnis jam deliberatio, si intellegitur non posse fieri, id. de Or. 2, 82, 336: id quod in deliberationem cadit, id. Off. 1, 3, 9: habet res deliberationem, needs consideration, id. Att. 7, 3, 3: consilii capiendi, respecting the resolution to be adopted, id. Off. 1, 3, 9; cf. officii, id. Att. 8, 15, 2 et saep.: neque recte an perperam (factum) interpretor: fuerit ista ejus deliberatio, qui bellum suscepit, Liv. 1, 23; Quint. 3, 8, 10. —
- II Esp. in rhetor. lang. i. q. causa deliberativa, Cic. Inv. 1, 9, 12; id. de Or. 1, 6, 22; Quint. 2, 21, 18.
si ex ~one consentit, tunc peccatum cognoscitur perfici(
~o,ymbðriodung
qui per suae transgressionis ~onem ‥ perierat ‥ revocatus est ad vitam
presumeretur ‥ quod potius proveniret illud ex fervore animi quam ex mentis ~one
post multas ~ones in hoc consilium denique resedit
est propositum, prout de homine dicitur, ~o voluntate firmata; sed, quia in Deo non est ~o, dicetur propositum Dei scientia ordinans ut fiat voluntate firma
diliberacione ‥ habita
viso et examinato toto processu ‥ habitoque super contentis in eodem ~one pleniori
cum avisamento et ~one consilii nostri
in judiciis saepius quid aequum sit quaeritur; in demonstratione quid honestum sit intellegitur; in ~one quid honestum et utile sit consideratur
non existimo aliquem prestantius consilium posse invenire quam istud‥. provide etenim providit nobis tua ~o Tulliano liquore lita
habito tractatu cum fratribus nostris ‥, ~onem ipsorum vobis significabo
in liberacione facta domine regine, percipienti pro suis ornamentis per annum ex ~one concilii m li.
nec erubescebant ‥ tenorem tocius dictaminis ‥ per ~onem nescio cujus nostre societatis improvisi de verbo in verbum extrahere
presul Wintonie ‥ ad ~onem fratris sui mentem apposuit
Guidoni ‥, qui venit ad nos pro ~one ‥ fratris sui
conventionem quam fecistis ‥ pro ~one corporis vestri a prisona nostra, in qua detenti estis capti ‥ in guerra nostra contra ‥ Leulinum, ‥ gratam habemus et acceptam
ponantur in cippis et teneantur ibidem per octo dies integre sine aliqua ~one(
statuerunt parliamentum apud London’, ubi ‥ tractarent de ~one domini Edwardi ‥
ipsum ‥ imprisonari fecit quousque H. uxor [sua ] ‥ mutuata fuit xl s‥. et illos solvisset pro ~one sua
regi ‥ exoramus quatenus ‥ clericorum erepcionem a carcere sive ~onem dominacioni sue precipere placeat(
qui David [Steuwart ] in Anglia ‥ tunc erat in hostagio pro rege ‥ et ejus ~one
fiebat oratio ‥ pro ~one terre Jerusalem et Christianorum captivorum
salvo mihi ‥ curs[u ] aque super eandem peciam [terre ] ad salvacionem et ~onem terre mee
per ~onem carceris de illis ij annis, vj li. v s.
~o gayole de Newegate ‥ in crastino S. Margarete virginis
si aliquis captus per suspicionem ‥ veniendi ad comitatum plegios invenire non poterat, liceret servienti illi ipsum capere et ad prisonam ducere et inprisonatum detinere usque ad ~onem gayole(
appellati ‥ debent ‥ plegios invenire quod de suspicione mali ‥ ad proximam ~onem gaole se acquietabunt
supplicaverunt ei [vicecomiti ] quod dimitteret ‥ Gilbertum sub manucapcione usque ad proximam ~onem
commissus fuit penitencie prisone ‥ per ‥ justiciarios domini regis ad ~onem illam faciendam
per fidem et plegios manucaptus ac domum rediens, diem ~onis gaole castri Ebor’ expectabat
juratores summoniti super ~onem Gilberti [capti per indictamentum ] ‥ non veniunt
thesaurorum ‥ custos ‥ regis H. erarium ‥ ejus [regis S. ] ~oni cum castello [Winton’ ] contradidit
comes Alanus ‥ in carcerali squalore fuit addictus, donec ‥ castella sua illius [comitis Cestrie ] ~oni permitteret
dederunt ‥ villam de Swintone ‥ cuidam Johanni Swyntone ‥, cujus ville ~onem virtute dicte donacionis pretense ‥ quidam W‥., custos sive tutor heredis dicti J‥., nunc clamat habere
Berlei tenet Willelmus ‥ : [ibi ] ‥ silva ad lx porcos, xiiij acr’ prati ‥, xvij liberos [sic ] homines, lxxx acr’ terrae: hoc reclamat ex ~one ad perficiendum hoc manerium
tunc recurrendum est ad antiquius ‥ feoffamentum, nullo habito respectu ad prioritatem ~onis [hereditatis ]
quia non est consonum racioni quod quis pro impetracione brevium nostrorum pro jurium nostrorum defensione et eorundem brevium ~one excommunicetur
super ~one ornamentorum, rerum, bonorum et utensilium ‥ caucionem ‥ exhibere teneantur
ipsum J‥. rogavit essendi de consilio suo in assisa ‥ et dedit et deliberavit eidem J‥. vj s. viij d‥., que quidem rogacio ‥ et denariorum ~o sunt eadem manutenencia ‥ unde ‥ queruntur
xxxij li‥. liberatas in diversis denariatis Patricio, clerico ~onis, ad usum regis
Patricio clerico liberacionis domus regis
sub reversione summe xvj li‥. per tradicionem, ~onem et per ipsos [sic ] pre manibus in pecunia numerata recepcionem dicte summe
quod ipse primus ab intelligentia vel anima separata cognoscatur 6 modis: uno modo per quandam collationem et ~onem sui ipsius ad suam causam; intelligit enim ut creatura, et per hoc intelligit suum creatorem
- 1. overweging, overdenking, beraadslaging; ➤ res habet deliberationem behoeft overleg; habere deliberationes de alqa re;
- 2. (retor. t.t.) redevoering die het karakter v.e. beraadslaging heeft, beschouwing.
Vir iste cum prædives
esset, omnia sua vendidit, et viam Deliberationis S. Sepulcri arripuit. Lib. 5.
cap. 6 : Nostra omnium una sit intentio, S. Sepulcri Deliberatio . Occurrit
hac notione apud Marten. tom. 6. Ampliss. Collect. col. 617.Faciam
Deliberationem et gratuitam donationem omnipotenti Deo et S. Mariæ sedis Aptensis ex
quodam honore, quem huc usque possedi. Regestum magnorum dierum Campaniæ, apud
D. Brusselde Feudorum usu tom. 1. pag. 233 :
Nec ad Deliberationem dictæ
hæreditatis procedat absque mandato Domini Regis speciali. Vide Liberare.Ipsam animam, ipsumque
corpus in sæculo isto expositum omnibus ad injuriam gerimus, ejusque injuriæ patientiam
subimus, minorum Deliberatione lædemur ?Habebit Vide supra Deliberare 4.Délibération. Charta Hugon. de Montef. in Reg. 74. Chartoph. reg. ch. 61 :
Dicto Hugoni boscus
tradetur et arbores ad natale Domini ad hospitandum se,... et petram et quarellum, sine
Deliberatione. Pactum inter Car. comit. et capitul. Carnot. ann. 1306 :
Se la prise ou la sesine ne dépent pas de leur fet, quant il n'auront pas faite
la prise, ne la saisine, ne commandée à faire, il auront Délibération de sis jours,
etc. Hinc- delibero, a deliberation, consultation, consideration: de re p.: haec deliberatio, quemnam, etc.: habet res deliberationem, needs consideration: consili capiendi, upon the measure to be adopted: fuerit ista eius deliberatio, for him to consider, L.: disceptationes deliberationum, i. e. in deliberative assemblies.
-
…nam et causae capitis alium quendam verborum sonum requirunt, alium rerum privatarum atque parvarum ; et aliud dicendi genus deliberationes, aliud laudationes, aliud iudicia, aliud sermones, aliud consolatio, aliud obiurgatio, aliud disputatio, aliud…
Cicero, de Oratore
-
…; in priris autem constituendum est, quos nos et quales esse velimus et in quo genere vitae, quae deliberatio est omnium difficillima. Ineunte enim adulescentia, cum est maxima imbecillitas consilii, tur id sibi quisque genus aetatis…
M. Tullius Cicero, De Officiis
-
…consilium petis quid sim tibi auctor, in Siciliane subsidas an ut ad reliquias Asiaticae negotiationis proficiscare. haec tua deliberatio non mihi convenire visa est cum oratione Largi. ille enim mecum, quasi tibi non liceret in Sicilia diutius…
Cicero, Epistulae ad Familiares
-
…ad eas tus, cerei ; quid multa nemo umquam multitudini fuit carior. Haec sunt, quae conturbent in deliberatione non numquam, cum id, in quo violatur aequitas, non ita magnum, illud autem, quod ex…
M. Tullius Cicero, De Officiis
-
…στάσις dicitur, appelletur Latine status ; in quo primum insistit quasi ad repugnandum con gressa defensio. Atque in deliberationibus etiam et lauda tionibus idem exsistunt status. Nam et negantur saepe ea futura quae ab aliquo in sententia dicta…
M. Tullius Cicero, Topica
-
…deferret. nec vero haec extrema quisquam potest iure reprehendere quod mare non transierim. id enim, etsi erat deliberationis, tamen obire non potui. neque enim suspicari debui, praesertim cum ex ipsius Pompei litteris, idem quod…
Cicero, Epistulae ad Atticum
-
…adgrediare, et traiectio in alium ; communicatio, quae est quasi cum eis ipsis, apud quos dicas, deliberatio ; morum ac vitae imitatio vel in personis vel sine illis, magnum quoddam ornamentum orationis et aptum ad animos…
Cicero, de Oratore
-
…argumenta propria. Sed causarum, quae sint a communi quaestione seiunctae, partim in iudiciis versari, partim in deliberationibus ; esse etiam genus tertium, quod in laudandis aut vituperandis hominibus poneretur ; certosque esse locos, quibus in…
Cicero, de Oratore
-
…duo genera ad dicendum dederunt unum de certa definitaque causa, quales sunt, quae in litibus, quae in deliberationibus versantur, addat, si quis volet, etiam laudationes ; alterum, quod appellant omnes fere scriptores, explicat…
Cicero, de Oratore
-
…de causa pauciora dicenda sunt. Pleraque enim sunt ei cum proposito communia. Tria sunt igitur genera causarum iudici deliberationis laudationis. Quarum fines ipsi declarant quibus utendum locis sit. Nam iudici finis est ius, ex quo etiam…
M. Tullius Cicero, Topica