divisa
Divisadicitur.
Notum facio, quod apud Waltham... feci Divisam meam de quadam parte pecuniæ
meæ in hunc modum. Vetus Charta apud Gariellum in Episcop. Magalon. pag. 89 :
In illa ægritudine positus, in qua testamentum et Divisionem suam fecit,
etc. Willharduinus n. 19 : Sa maladie crut et
efforça, tant que il fist sa Devise et son lais, et il départi son avoir,
etc. Adde n. 23. 82. MS. :
Quant li Dus a fait sa Dévise,
Et à ceus rendus leur servise,
Qui en sa Court l'ourent servi,
L'ame du cors se departi.
Si
comme le pomier qui est en la cour et les mesliers sont en Devise entre nous, et en
partirons le fruit moitié à moitié... fu fet en l'an de grace m. cc.
quatrevinz et chinc.Quidquid
servus domino non jubente Diviserit, vel fecerit, excepto, quod lex permittit, firmum
non esse jubemus, etc. Append. Marculf. cap. 33 : Quod ego terram suam de
eorum potestate per fortiam nunquam prisi, aut pervasi, sed de ista parte triginta et
uno anno fere amplius semper exinde fui vestitus, et post me Divisi, etc. Charta
Petri Regis Arag. ann. 1205 : Supradicta revertentur ad proximos meos, vel illos,
quibus ego Divisero. Decreta Steph. Regis Hung. lib. 2. cap. 5 :
Decrevimus... ut unusquisque habeat facultatem sua Dividendi, tribuendi uxori,
filiis, etc. Testamentum Ricardi Comitis Arundel. ann. 1375. apud Seldenum in
Titulis Honor. 2. part. cap. 5. § 14 : Item, j'ordonne et Divise à Richard mon fils
ma melieure Couronne, etc.Deviser, eadem acceptione, in Testam. ann. 1302. ex Chartul. 21. Corb. fol. 101 :
Je Bernard
chevalier, sires de Moroeul,... je doins et Devis à Contesse me fille pour son mariage
vin cent livres de Parisis.Huic quadam vice solidi quinque de illis (nam Divisæ per temporum
vices conferebantur) ex præcepto ejus dati sunt, etc.divisa, definita, vel quod per
divisam, seu testamentum, relicta sit portio hæreditaria. Leges Inæ Regis cap. 44 :
Ceorli habeant herbagium in Communi, vel aliam compascalem terram, vel
Divisam claudendam. Pactum Philippi Aug. et Henr. II. apud Radulfum de Diceto
ann. 1180 : Exceptis minutis feodis et Divisis terrarum nostrarum de Berri, si quid
homines nostri quid inde interceperint. Matth. Paris pag. 384 : Istæ sunt
terræ, quæ redduntur,... videlicet montana de Barrutha, cum terris et Divisis sibi
pertinentibus. Infra : Cum omnibus eorum pertinentiis, cum terris, quæ
sunt nominatæ in Divisis Hierusalem, etc. Alia namque prædia pro indiviso, alia
divisa possidebantur. Hinc crebro in Chartis : Cultis et incultis, Divisis et
indivisis, apud Guichenonum in Biblioth. Sebus. pag. 185. 188. Sicul. Flaccus de
Condit. agror. : Divisi et assignati agri unius sunt conditionis : nam et
Dividuntur sine assignatione, et redduntur sine Divisione. Dividuntur ergo agri
limitibus institutis per centurias, assignantur viritim nominibus. Philippus
Li Baillis s'il n'en a special commandement, ne
pot mettre l'eritage de son Seigneur en jugement, ne fere bonnage, ne Devise de
l'iretage son Seigneur vers autrui, ne vendre, n'engager, etc. Si indivisorum
divisio et exæquatio ab hæredibus postularetur, fiebat illa Regia auctoritate, ut
colligitur ex Marculfo lib. 1. Form. 20. Idque avoir Devise, requerre Devise à son
voisin,Si inter compares vicinos utrimque sint querelæ, conveniant
ad Divisas terrarum suarum. Vide cap. 34. 91. Rogerus Hoved. ann. 1072 :
Cum cunctis rebus eidem pertinentibus in bosco et plano,... et omnibus rectis
Divisis ejus. Et mox : Et per easdem Divisas, quibus ipse, sive ante eum
Tostius vel Siwardus ipsum manerium tenuerunt. Et ann. 1063 : Idem Rex et
Ludovicus Rex Francorum dissenserunt, propter quasdam rerum suarum Divisas.
Venerabilis Abbas S. Mariæ de Curatio
nuper Panormum venit, ostendit in curia nostra duo scripta de Divisis terrarum, quas
eidem Monasterio concessimus. Chartularium Gemeticense fol. 7 : Et
avons audit lieu auditoire, prisons, sets, carguan, fourches patibulaires au Mont S.
Pol, qui est la Devise et separation de nostredite Baronnie Jumieges et
Ducler.Deviseet
Divisenostris, eodem seusu. Lit. remiss. ann. 1374. in Reg. 106. Chartoph. reg. ch. 263 :
Jehan Laisné envoia querre une houete pour esrachier et oster une pierre
de Devise, qui estoit fin et mette entre ledit Hamel et l'héritage dudit Laisné.
Aliæ ann. 1477. in Reg. 203. ch. 39 : Icellui Richart avoit arraché les bonnes ou
Divises d'un quartier de pré. Vide infra Divisia.Devis. Leges Henrici I. Reg. Angl. cap. 9 :
Omnis
causa terminetur vel hundredo, vel comitatu,... vel Divisis Parium.Devise, eadem notione, in Lit. ann. 1385. tom. 7. Ordinat. reg. Franc. pag. 199 :
Et leur doit on
bailler ledit larron lié à leur Devise.Devise. Stat. ant. Florent. lib. 1. cap. 40. ex Cod. reg. 4621. col. 25. r°. :
Berrouarii, quos
rectores tenere debent, sint induti eodem panno et eadem Divisa, ita quod quilibet
rector possit facere Divisam suam. Stat. Mantuæ lib. 1. cap. 6. ex Cod. reg.
4620 : Habere debent et secum tenere ipse potestas quatuor domicellos et unum
pagium indutos de una et eadem partita seu Divisa et eodem panno.Galeazad ann. 1402. apud Murator. tom. 16. Script. Ital. col. 1035 :
Alia duo (scuta) cum
arma comitatus Papiæ, alia duo cum Divisa imperatoris, videlicet uno capitergio cum una
gassa. Vide supra Devisamentum.