domnus
domnus, v. dominus init.
domnus, s. dominus ➳ .
domnus, ī, m. , sync. p. dominus : Aug. Serm. 111 extr.
Domni, apice uno ex
Dominivoce rejecto, observarunt pridem viri docti, et tribui vulgo Ecclesiastica dignitate fungentibus ac vitæ Sanctitate insignibus. Ita passim Episcopis hanc tribuunt Gregorius Mag. Paulinus, Evodius, Fortunatus, Nicetius Trevir. Avitus Viennensis, Gregor. Turon. Ennodius, Ivo Carnot. et alii.
Dominusin fine.
Σάκρα δόμνῳ τῷ ἁγιοτάτῳ καὶ μακαριωτάτῳ ἀρχιεπισκόπῳ τῆς πρεσβυτέρας Ρώμης.
Fulco lib. 1. Gestor. viæ Hierosolymitanæ :
Prospiceret Domnus sapienti pectore Papa
Quid facto sit opus ?
Postea Abbatibus etiam et Claustralibus attributa Domniappellatio. Joan. de Janua :
Domnus et Domna, per syncopen, proprie convenit Claustralibus ; sed
Dominus Domina, mundanis. Regula sancti Benedicti cap. 63 : Abbas autem
qui vices Christi creditur agere Domnus et Abbas vocetur. Odilo in Vita S.
Maioli : Et ab omnibus Domnus et Abba honoratur. At ex Casinensibus
Constitutionibus ad hoc caput, aliis quoque Monachis communis erat : Ex nostra
consuetudine ad differentiam mendicantium Monachos nostros appellamus Domnos, sed
affectu fratres. Juniores seniores suos Patres vocant, Abbas vero Juxta Regulam Domnus
et Abbas, non Dominus appellatur. Et certe constat, Benedictinis,
Cartusiensibus, et Cisterciensibus Monachis hanc vulgo etiamnum tribui appellationem :
tametsi quod ad Cartusienses spectat, id in Statutis antiq. part. 2. cap. 32. § 25.
potissimum caveatur, ut nulli prælati aut subditi Domini appellentur. Et alibi :
ut moniales (ejusdem ordinis) non vocent se Dominas, sed
sorores.Actum anno 1148. incarnat Domin. Domno Eugenio pontifice summo concilium universale
Remis celebrante, Domno Henrico Leodiensium et Domno Nicolao Camera censium præsulibus,
Conrado imperatore et Ludovico Francorum rege de paganis triumphantibus. Verius
dixisset a paganis profligatis et expulsis, ut norunt omnes historiæ horum temporum
studiosi. Ubi notandum præterea concilium Remense appellari universale, tametsi pro œcumenico nusquam habitum fuerit, quod huic 1100. prælati ex Gallia, Hispania et Anglia interfuerunt, præsidente Eugenio III. Papa.
Cælestem Dominum, terrestrem dicito Domnum.
Gloss. Lat. Gallic. Siret, id est, Domicellus, seu minor Dominus. Observat præterea Baronius ann. 416. n. 23. Evodium in libro de Mirac. S. Stephani clarissimis viris et feminis
ut, inquit, appareat usu loquendi, vocem Dominum tribui solitam Deo
tantum, Domnum vero communem sanctis, vel clarissimis viris ac
mulieribus. Lactant. lib. 4. Divin. Instit. cap. 3. 4 : Solus Dominus
nuncupandus, qui regit, qui habet vitæ ac necis veram et perpetuam potestatem.
Certe id videntur observasse Franci nostri, qui discrimen posuere inter Danvero appellabant quosvis aliqua dignitate insignes. :
Grandes miracles fit Dames Dex par lui.
Guill. Guiart:
Se Dame Dieu n'eust
A Richart mué son corage.
Chronicon Bertrandi Guesclini MS.
Et jura Dame Dieu, qui maintte firmament.
De usu vocis Dan, sic :
En fuerre est alez Dans Auberis.
Alibi :
Et maintefois Dant Girard desconfit.
Dom, legimus
Dampin Instrumento anni 1408. ex Chartulario S. Vandregesili tom. 2. pag. 1742 :
Damp Beram de l'Epinette Segretain
(Sacristain) Damp Jehan du vol Garnier Religieux dudit lieu. Vide
Dompnus suo loco.Genti Francorum moris est Domnum, id est Regem, secundum genus
principari. Rabanus Maurus ad Othgarium : Reges nostri propter
excellentiam commune nomen Domini, sive Domni effecerunt suum.Domina. Commodian. Instr. 59 :
Matronas vis esse, Christiana, ut sæculi Domnas
Auro te circundas, aut serica veste, pudica.
Gregorius M. lib. 6. Epist. 27 : Gloriosissimas Fortunatus lib. 6.
Poem. de Brunechilde Regina :
......... Quis crederet autem
Hispanam tibimet Domnam Germania nasci.
Bondovinia lib. 2. de Vita S. Radegundis Reginæ cap. 5 : Intrat in
Monasterium in Oratorio Domnæ Mariæ. Apud Gregor. Turon. lib. 9. cap. 20 :
Domna Brunechildis. In nummis Juliæ Severi uxoris, Julia Domna Aug.
Dominasappellatas Magnatum uxores testatur Salvianus lib. 7. de Gubern. Dei :
Cogitat forte aliquis,
non ita ad plenum esse ut loquor, habuisse enim illic matres familias jus suum, et
Dominarum honorem potestatemque tenuisse. S. Fulgentius Epist. 2 : Quæ
cum sit avis abavisque nata Consulibus, et deliciis regalibus enutrita, tanta illi est
humilitas dono gratiæ cælestis infusa, ut amore subjectionis et usu serviendi, Dominam
se aliquando fuisse jam nesciat, cum omnes Dominos habere delectatione sanctæ servitutis
affectat. Vide S. Hieronymum Epist. 23. cap. 2. et Epist. 99.Domna. Salvianus in Epistola ad Hypatium :
Illa ergo
vestra Palladia, vestra Gracula, vestra Domnula : cum qua his tot vocabulis quondam
indulgentissima pietate lusistis, quæ vobis per varia nomina nunc fuit mater, nunc
avicula, nunc domina : cum esset scilicet unum vocabulum generis, aliud infantiæ,
tertium dignitatis.Tenentes et regentes Conventum, uti habetur in Constitutione Domni Valentini Prioris B. Mariæ de Charitate ann. 1416. Non semel memorantur ibi
Domni Ordinis, vel
Dominide quibus jam supra.