exagium
exăgĭum, ii, n. [ex-ago; cf. examen, II.],
- a weighing, weight; a balance (late Lat.), Theod. et Val. Nov. 25; Inscr. Orell. 3166; cf. Ἐξάγιον pensatio; ἐξαγιάζω examino, Gloss. Philox.
exagium, iī, n. (exigo, d.i. *exago), das Wägen, das Gewicht, Theod. et Val. nov. 5: sub exagio (nach dem G.) pecora vendere, Corp. inscr. Lat. 6, 1770.
recipe ceruse ȝij, cathimie ~ia duo, tuthie [etc. ] ‥ ana ȝ j
recipe ‥ fenug[reci ], mirre ana exag’ j
potest sumi de trociscis eorum a dimidio ~io usque ad unum
et ȝ j cum dimidio facit solidum, ~ium, et aureum, que tria idem sunt in pondere, licet nomina diversificentur
~ium habet lxxxx grana, que faciunt dragmam et semis ‥. ~ia 6 vel solidi 6 faciunt unciam unam ‥. ~ium solido differt in nomine solo
idcirco arsis et thesis aequa sillabarum trutina et aequiperante temporum ~io pariter ponderabuntur
in ‥ pedibus aequo divisionis ~io trutinatis
~ium,andmitta
~ium,onmitta
exăgĭum, ĭī, n. (*exago, exigo), pesage, poids : CIL 6, 1770.
Exagion est nomen ponderis,
et est idem quod aureus, et est sexta pars 3. etc. Exagium , apud Saladinum de
Ponderibus, est pondus unius 3. cum dimidia 90. granorum tritici
Exagium solido differt a nomine solo,Si solidum quæris, tres dragmas dimidiabis.
Hac notione passim micandiconsuetudine pecora
sub Exagiovendi.
Ratio
docuit utilitate suadente consuetudine micandi summota, sub Exagio potius pecora
vendere, quam digitis concludentibus, etc. Nov. Theodosii de Pret. solid. :
De ponderibus, ut fraus penitus amputetur, a nobis aguntur Exagia , quæ sine
fraude debeant custodiri. Cassianus Collat. 1. cap. 22 : Sive illa quorum
pondus ac pretium ærugo vanitatis arrodens, Exagio seniorum adæquari non sinit.
Zeno Serm. 6. ad Neophytos : Habetis aginam, Exagium facite, quemadmodum vultis
ponderate. Adde Zonar. tom. 3. pag. 162. Coram Camerario fidelitatem
tam de pondere, quam de Exagio , hoc est de metalli (monetarum) sincerate,
rite faciat.Illum transgredientis terminum, petierunt sibi aliud spatium, in quo possent
facere Exagium, quo peracto, Dei judicium contra se videntes, recesserunt
dolentes. Vide Examen 1. et Essayum.Mansum unum, quem tenet Guibaldus, cum
curte et Exagio suo, et cum ipsis arboribus. Alia apud Columbum lib. 1. de gente
Simiana n. 11 : Hoc est, mansum unum cum Exagio suo pertinente ibidem in Apta
civitate, etc. Alia ibid. n. 12 : Mansos duos cum chartis,
curtis
et Exagiis suis, cum campis cultis et incultis, etc. Ubi Exagiumvidetur esse
Exiagium, Exitus, proventus. Vide Exitus.