excommunicatio
excommūnĭcātĭo, ōnis, f. [excommunico],
- ban of the Church, excommunication, Aug. de Fide, 3 et saep.
excommūnicātio, ōnis, f. (excommunico), der Kirchenbann, Eccl.
susceptor [(clerici discurrentis ] ‥ ~oni subjacebit
non pertinax erroris defensio ~onis percutit gladio
qui ante ~onem vel post ~onem ‥ Sodomitico peccato peccaverunt
propter multiplicem contumaciam ~onis sentencia innodatus
sciatis vos ~onis vinculo innodatos
ut ‥ si convenit peccato, sustineat sententiam ~onis. est ‥ hic ~o separatio a communione altaris
divinus diminuitur cultus per ~ones iniquas et illicita interdicta
archiepiscopum [Tarentinum ] ‥ sub ~onis, privacionis ‥ penis ‥ in domo propria ‥ detinere ‥ moliti sunt
~o: maxima (hec separat ab omni communione fidelium), major (hec separat a perceptione sacramentorum et ab ingressu ecclesie), minor (hec separat a Deo tantum et non ab ecclesia, et hec pro ‥ mortali peccato)
se sciant majori ~one innodandos
quatinus omnes ‥ tam a jure quam a nobis majoris ~onis sentencia ‥ innodatos sic excommunicatos esse ‥ faciatis
ipsum rectorem esse excommunicatum majori ~one a canone pro violenta manuum injeccione
omnes ‥ monendo sub pena ~onis majoris ‥ quam ferimus in hiis scriptis in omnes contravenientes; ne de dicta pecunia quicquid ‥ auferre ‥ presumant
quod ‥ propter suam ‥ excrescentem contumaciam ‥ Johannam C. excommunicaverit ‥ et sic ‥ Johanna C. majoris excommonicationis sententia ‥ innodata existit(
pro una litera ~onis ecclesie de Dalton
excommūnĭcātĭō, ōnis, f. , excommunication : Aug. Fide op. 2, 3.
Descomulgacion es sentencia que extranna et aparta al home contra quien es dada,
à las veces de los Sacramientos de la santa Eglesia, et à las vegadas de la companna de
los leales Cristianos. Et descomulgacion tanto quiere decir como descomunaleza que
aparta, et descommulga los Cristianos de los bienes espirituales, que se facen en santa
Eglesia. Et son dos maneras de descomulgamiento, la una mayor que vieda al home que non
pueda entrar en la Eglesia, nin haya parte en los Sacramentos, nin en los otros bienes
que se facen en ella, nin se pueda accompanar con los otros fieles Christianos. La otra
es menor, que departe à ome tan solamiente de los Sacramentos, que non haya hi parte nin
pueda dellos usar. S. Cyprianus Epist. 28 : Si quis... ausus fuerit ante
sententiam nostram Communicare cum lapsis, a communicatione nostra arceatur.
Epist. 41 : A communicatione cohibere dixit. S. Augustinus de Genesi ad
literam lib. 11. cap. 40 : Tanquam Excommunicatus, sicut etiam in hoc paradiso, id
est, Ecclesia, solent a Sacramentis altaris visibilibus homines disciplina Ecclesiastica
removeri. Idem lib. 1. de Corrept. et gratia cap. 15 : Quia et ipsa quæ
Damnatio nominatur, quam facit Episcopale judicium, qua pœna in Ecclesia nulla major
est. Excommunicatio, quam disciplina invexit Ecclesiastica, successit veteris
synagogæ gladio, et præfigurata eo fuit, ut docent Cyprianus lib. 1. Epist. 11. et Hieron.
Epist. 1. ad Heliodor. Augustin. de Fide et oper. cap. 2. Vide Baron. ann. 57. n. 11. et
seqq. Morinum in Exercitat. Eccl. lib. 2. etc. Excommunicarereddiderunt nostri.
Escumeniement, in Ch. Theob. comit. Campan. ann. 1256. apud
Brusseltom. 2. de Usu feud. pag. 1018. col. 2.
Escommeniement, in Lit. Phil. Pulc. ann. 1314. ex Reg. sign.
PaterCam. Comput. Paris. fol. 153. v°.
Excommeniement, in Lit. remiss. ann. 1456. ex Reg. 183. Chartoph. reg. ch. 103. Aliæ ann. 1359. in Reg. 87. ch. 231 :
Icellui Colin eust esté Escomminchié en
plusieurs Escomminges, etc. Esconminge, in aliis ann. 1389. ex Reg. 135. ch.
210. Escumenge, in Lit. ann. 1305. ex Reg. 160. ch. 259.
Escumminge, in Reg.
NosterCam. Comput. fol. 291. r°.
Escumenier, in Ch. Guid. episc. Lingon. ann. 1262. ex Chartul. Campan. fol. 208. col. 1.
Escomenier, in Chartul. Carnot. ad ann. 1306.
Excommunicationisspecies sex recensent Canones Hibern. lib. 30. cap. 1 :
A celebratione, a communicatione Missæ,
a cohabitatione, a benedictione, a conloquio pacifico, a commeatu. Adde cap. 4.
7. 8. et 11. et lib. 44. cap. 32. et Scripta S. Patricii pag. 26. 32. Has fere attigit
Concilium Vernense ann. 755. cap. 9 : Et ut sciatis qualis sit modus istius
excommunicationis, in Ecclesiam non debet intrare, nec cum ullo Christiano cibum vel
potum sumere, nec ejus munera quisquam accipere debet, vel osculum porrigere, nec in
oratione se jungere, nec salutare, antequam episcopo suo sit reconciliatus.
Os, orare, vale, communio, mensa negatur.
Cujus regulæ exceptiones altero versu sic exprimuntur :
Utile, lex, humile, res ignorata, necesse.
Missa, et mensa, Episcopis inflicta qui parochiam alienam invadunt, in Canonib. Hibern. lib. 1. cap. 22.
Dicitur autem Mujor
Excommunicatio, cum dicit Prælatus, Excommunico te... Talis excommunicatio separat
excommunicatum a communione fidelium, et participatione et perceptione Sacramentorum.
Minor autem Excommunicatio,[quæ locum non habet in Galliis,] dicitur, cum
quis communicat excommunicato majori excommunicatione : et tunc participans
excommunicato, est remotus a perceptione Sacramentorum : ita non debet recipere
Eucharistiam vel alia Sacramenta, quousque fuerit absolutus. Interdictum dicitur cum
dicit Prælatus, Interdico te ; vel dicit, Suppono te Ecclesiastico interdicto ; vel,
Interdico seu prohibeo tibi ingressum Ecclesiæ : et talis interdictus, et ille qui est
Majori Excommunicatione ligatus, non debent intrare Ecclesiam quandiu sunt in sententia,
sed nec juxta Ecclesiam stare, quando divina officia celebrantur, etc.
Ut excommunicatus a Sacerdote, quamdiu in ipsa est Excommunicatione majores
natu vel Episcopos accusare non præsumat. Quod si præsumpserit, non recipiatur, sed
aut Majori Excommunicationi subjaceat, aut ab Ecclesia pellatur. Hinc
Excommunicationem majorem puto idem atque anathema : quod olim ab Excommunicatione
simplici distinguebant.Additum etiam, ut si quis damnatos in
communionem recepisset, sciret in se eandem sententiam promerendam. Bertholdus
Constant. ann. 1089 : In tertio autem gradu (anathematis) eorum
communicatores posuit, quos etsi non Excommunicaret, adeo tamen eos externa communione
commaculatos asseruit, ut in Catholicam societatem sine Vide Pachymer. lib. 7. cap.
6.Medicinaleminter et
Mortalem. Medicinalis erat cum quis, crimen suum confessus, injunctam pœnitentiam ultra subibat. Ea vero aut ad mortem usque, pro gravioribus scilicet criminibus, aut ad præfinitum tempus præscribebatur. Mortalis qua quis ob hæresim aut crimen in quo obstinate perseverat ab Ecclesia habetur ut Ethnicus et Publicanus. Utriusque meminit Augustinus Serm. 357 :
Nos vero quempiam a communione
prohibere non possumus, quamvis hæc prohibitio nondum sit Mortalis, sed Medicinalis,
nisi aut sponte confessum, aut in aliquo sæculare sive ecclesiastico judicio nominatum
atque convictum. Vide Dupin. tr. Hist. de Excommunicationibus.a jure, et
ab homineappellitant, vel
sententiæ ferendæ, et
latæ sententiæ, seu
ipso facto incurrendæ. A juredicitur quam lex delinquentibus intentat.
Ab hominevero quæ a Superiore cum aliqua temporis, personæ locive circumstantia profertur.
Sententiæ ferendævocant quam meretur quis ob factum a Lege interdictum.
Latæautem
sententiæ, vel
ipso facto, ea est quæ eo ipso quo, etiam nemine conscio, fit actio prohibita, incurritur, ita ut nulla alia requiratur sententia. Hujus profecto difficile erit vel unum exemplum apud Antiquos reperire.
Casus in quibus, recentioribus sæculis,
quis excommunicatur ipso facto a jurefusius recensentur in Statutis Ecclesiarum Cadurc. Ruthen. et Tutel. apud Marten. tom. 4. Anecd. col. 742. et seqq.
Engeltrudam uxorem Bosonis non
solum Excommunicatione, quæ a fraterna societate separat, sed etiam Anathemate, quod ab
ipso Christi corpore, quod est Ecclesia, recidit, crebro percussam esse. Vide
cap. 11. qu. 3. Nemo Episcoporumet
Audi, cap. 5. qu. 2.
Præsenti, etc. Concil. Turon. ann. 570. cap. 24 :
Necatori
pauperum, qui res pervadit ecclesiasticas, psalmus cviii. dicatur, ut veniat
super eum illa maledictio, quæ super Judam venit, qui dum loculos ferret, subtrahebat
pauperum alimenta, ut non solum Excommunicatus, sed etiam Anathematizatus
moriatur. Et Hadrianus PP. II. Epist. 25 : Non solum Excommunicationis
nexibus innodabitur, verum etiam vinculis anathematis obligatus in gehenna cum diabolo
deputabitur.Excommunicationumspecies earumque ferendarum ritus exhibet Pontif. Ms. eccl. Elnensis :
Super
Excommunicationis et absolutionis formam prænotandum est quod triplex est
Excommunicatio ; minor, major et anathema..... Anathema vero, id est sollempnis
Excommunicatio, pro gravioribus culpis profertur hoc modo, etc. Et est notandum quod in
prolatione anathematis debent duodecim sacerdotes episcopum circumstare et lucernas, id
est candelas ardentes, in manibus tenere, quas in conclusione, id est in fine
anathematis, projicere debent
Ejusdem moris testis est Charta Eustacii de Campanis ann. 1210. inter schedas Mabill. :
Omnes isti (sacerdotes) sacris vestimentis induti, pulsatis
campanis, candelis accensis, Excommunicabunt illos, qui hanc eleemosinam ab usibus eorum
alienare præsumpserint. Vide in Candela.Preterea vobis mandamus sub pena
excommunicacionis, predicta quathinus finita missa, indutis sacris vestibus, minus
casula, una cum cruce, stola et aqua benedicta ante domum habitacionis dicti
excommunicati personaliter accedatis et ibidem dictas sententias denuncietis alta et
intelligibili voce, dicendo psalmum Deus, venerunt gentes cum
oracione consueta Hostium nostrorum prohicientesque tres
lapillos versus domum dicti excommunicati, primum in signum maledictionis, secundum ad
terrorem populorum, tertium ut nimio rubore confusus ad sanctam matrem Ecclesiam se
convertat, taliter super his vos habentes et dictas sentencias denuncietis ut a nobis
possitis de inhobedientia seu contemptu merito redargui seu puniri. (Arch.
dép. Haute-Vienne, Solignac, II, 1388.)Ut autem hoc privilegium permaneat ratum, auctoritate Domini
Dei nostri et clavigeri cœli B. Petri et dom. papæ Innocentii II. et nostra, qui eorum
vice, auctore Deo, huic ecclesiæ præsideo ; ego et sacerdotes nostri sacramentalibus
jugi divini stolis induti, et omnes fratres reliqui tenentes lucernas ardentes in
manibus nostris, conservatoribus hujus sancti et devote peracti privilegii portas inferi
horribiles claudimus, et civitatis Jherusalem cœlestis duodecim portas ex singulis
margaritis pandimus. Scienter vero violatoribus hujus privilegii nos idem omnes de
manibus extinctas projicientes lucernas, regni cœlestis januas claudimus et horribiles
inferi portas pandimus, ut cum Datan et Abiron et cum Juda de fure traditore viventes,
hoc est scientes in eas decrusi, et cum divite carnali filio sancti Abrahæ in flammis
sulfureis sepulti, non adjiciant ut inde resurgant. Bulla Alex. PP. III. ex Cod.
reg. 5956. A. fol. 68. r° : Præterea abbati (Vindocinensi) et
successoribus ejus præcipimus, ut quocienscumque tu (episcopum Carnot.
alloquitur) vel tui successores eis justitiam negaveritis, tociens ipsi
oppressores monasterii sui nostra auctoritate Excommunicent, et quos excommunicaverint,
in vestræ diocesis ecclesiis non suscipiatis, sive suscipi
consentiatis.Si quos culpatorum Regia potestas, aut in gratiam
benignitatis receperit, aut mensæ suæ participes Idem exstat in Conc. Toletan. XII. cap. 3.
Vide Gregor. Tur. lib. 5. Hist. cap. 19. et lib. 7. cap. 7. Regibus nostris id quoque
concessum est a Rom. Pontificibus, ut in terra Regia nemo excommunicationem vel
interdictum ferre posset, nisi speciali mandato Sedis Apostolicæ. Literæ Philippi VI. ann.
1335. apud Ad nostrum pervenit auditum, quod licet a Sede Apostolica Nobis et nostris
prædecessoribus per plures Rom. Pontifices, per privilegium sit indultum, ut nullus in
terra Regia Excommunicationis, vel interdicti sententias proferat, absque mandato Sedis
Apostolicæ. Sed hoc privilegium non omnibus Gallis sapit.Item ecclesiastica persona non debet Excommunicare baronem vel baillivum regis,
vel servientem, vel clericum domus suæ, rege non requisito vel senescallo
suo.Si
contigerit quod archiepiscopus Rothomagensis in terram regis Franciæ aut suorum
sententiam interdicti vel excommunicationis miserit, dominus rex Franciæ poterit
assignare ad Andeliacum et ad ea quæ archiepiscopus ibi habet et ad ejus pertinentias,
usque dum duo diaconi vel presbyteri, quos rex Franciæ per sacramentum suum bona fide ad
hoc elegerit, et duo diaconi vel presbyteri, quos nos per sacramentum nostrum bona fide
elegerimus, decreverint utrum interdictum vel excommunicatio juste latum fuerit, an
injuste. Si decreverint quod juste, rex Franciæ prædicto archiepiscopo reddet Andeliacum
et ea quæ interim exinde levaverit, et ad verbum dictatorum faciet emendari. Si vero
decreverint quod injuste positum fuerit, ea quæ rex Franciæ de Andeliaco et de ejus
pertinentiis levaverit, in deperdito erunt archiepiscopi, et archiepiscopus interdictum
vel excommunicationem solvet.a mensa, interdum
ab oratorio, ut est in Regula Magistri cap. 13. Cæsarius Arelatensis serm. 14. ad. Monachos Lerinenses :
Illis ipsis qui
apud nos gravius delinquunt, nullam tristiorem, nullamque acerbiorem possumus invenire
sententiam, quam a corpore congregationis abscisi sine prece abscedant. A mensæ
participatione privari, in Regula S. Donati cap. 69. ubi exponitur cujusmodi est
ea excommunicatio, ut et in Regula Magistri cap. 23. Vita S. Benedicti Abbat. Anianensis :
Tanta erat ejus sollicitudo, ut si vel modica grana leguminum, vel exiguæ porri
comæ cauliumque folia ab eo neglecta invenirentur, mox digna Excommunicationis Veteres
consuetudines Ordin. S. Benedicti de septem modis pœnitentiæ : Primus ammonitio
semel ac iterum atque tertio. Secundus correptio publica coram omnibus absque
Excommunicatione. Tertius Excommunicatio pro levioribus culpis. Quartus Excommunicatio
pro gravioribus culpis. Quintus verberum vindicta, vel corporis castigatio. Sextus
oratio communis ab omnibus. Septimus expulsio de Monasterio.
Excommunicatio regularis Minor est privatio a communis mensæ
Fratrum consortio, ut quando quis in terram comedit, etc. Major est quando frater
excluditur tam a refectorio quam a choro, ita ut publice solus nil audeat incipere aut
facere, vel quando separatur a Conventu in loco privato, sive in carcere
includitur.Eos autem,
qui contra hanc constitutionem nostram aliquatenus venire præsumpserint, de clavo et
corona domini solenniter in capitulo nostro accensis candelis Excommunicavimus.
Et si quis hanc nostram institutionem quassare præsumpserit, et inde
damnum ad pretium duodecim denariorum fuerit, sciat se inde reum esse, et a quatuor
Sacerdotibus in Capitulo coram omni Conventu excommunicatum. Notandus est hic
ritus, quo Sacerdotes in Capitula Monialium introducuntur ad promulgandam
excommunicationem, quam ipsæ non poterant promulgare.Si quis Clericus superbire
præsumpserit, sæpius proprio Excommunicetur Cibo. Id est, in pane et aqua pœniteat, ut est in cap. 32.
Si un homme, animo indurato se laisse en Excommuniment par
an, l'Official dit qu'il le peut convenir sur crime de heresie. Toutefois puis que
l'Excommuniment est pour cause de debte, ce n'est mie si propre heresie que l'en le
doive poursuivre. In Concilio Marciacensi ann. 1326. cap. 55. Vetatur, ne
locus ullus pro pecuniario debito supponatur Ecclesiastico interdicto, sine Sedis
Apostolicæ speciali licentia. Concilium Herbipolense ann. 1287. cap. 29 :
Nonnulli, sicut audivimus, pro maritorum seu filiorum debitis, uxores seu matres
Excommunicant, ordinaria fulti Videtur deesse patris. Habentur exempla ejusmodi excommunicationum in Manuali placitorum, in Parlamento 3. Febr. ann. 1364. et apud Radulphum de Rivo in Engelberto a Marka cap. 5. Vide Stephanum Tornac. Epist. 39. 40. et tom. 6. Spicilegii Acheriani pag. 481. 494. En aliud ineditum :
In nomine, etc. Quod anno 1350. venerabilibus et discretis viris N. N. ex parte
una, et nobili viro D. Galchero de Lauda Milite Trecensis diœcesis, ex altera, etc.
Joannes Maurelli Præpositus Ecclesiæ S. Crucis Leodiensis Curiæ Cameræ D. Papæ generalis
Auditor, discretis viris Trecensi et Parisiensi Officialibus ad quos præsentes litteræ
pervenerint, salutem in Domino. Vobis comittimus quatenus nobiles et magnificos viros
dominos Joannem de Noeriis, Comitem de Joigniaco, Senonensis diœcesis, Robertum de
Grattis, Dominum de Murisallo, Eduensis diœcesis, Gaufridum Dominum de sancta Liveria,
Cathalaun. diœc. et Hugonem Dominum de Vulpilleriis, Lingon. diœces. Milites, Galterum
de Lauda, Dominum de Soylleriis, Trecensis diœcesis, et Anseletum de Brecuria,
Rothomagensis diœcesis, domicellum et familiarem commensalem D. N. Papæ, ab
Excommunicationis sententia in eos lata propter solutionis moram cujusdam debiti 1500.
florenorum auri, etc. absolvatis. Actum anno et mense prædictis. Vetantur etiam
hujusmodi excommunicationes in Consuet. Britan. art. 6. Anno 1341. Ind. 9. die 22.
mens. Aug. Illustris Princeps Dom. Humbertus Dalphinus Vienn. tam in solutum et
recompensationem sexdecim millium et ducentorum auri ponderis Florentiæ, in quibus
tenetur SS. Patri Benedicti PP. XII. quam Dei et S. Matris Ecclesiæ contemplatione, ut
absolutionem Excommunicationis qua tenetur ligatus pro dicto debito mereatur
obtinere.Quotiens vidi a
feneratoribus teneri defunctos pro pignore, et negari tumulum, dum fœnus
exposcitur. Et Edictum Theoderici Regis cap. 75 : Si quis autem sepeliri
mortuum, quasi debitorem suum adserens, prohibuerit, honestiores bonorum suorum partem
tertiam perdant, et in quinquennale exilium dirigantur : humiliores cæsi fustibus
perpetui exilii damna sustineant.
Excommunicatorumcorpora insepulta, nec corrupta. Vide Imblocatus.
Et si aliqui
per annum contumaces extiterint, ex tunc compellantur redire ad Ecclesiasticam unitatem,
ut quos a malo non retrahit timor Dei, saltem pœna temporalis compellat. Unde præcipimus
quod Ballivi nostri omnia bona talium excommunicatorum
Se aucuns
est excommuniés un an et un jour, et li Officiaus mandast à la justice laie, que il le
contrainsist par la prise de ses biens, ou par le cors... Et si ne le doit pas prendre
pour que ce soit de detes, més la justice doit tenir toutes les choses en sa main,
sauf son vivre jusques à tant que il se soit fet absoudre. Et quand il sera absous, il
paiera neuf lib. d'amende, dont les soixante s. seront à la justice laie, et les six
liv. seront à l'autre justice, et les doit avoir par la main de la justice laie. Et se
il étoit souspeçonneus de la foy, la justice laie le devroit prendre adoncques, et
envoier au juge ordinaire ; car quand sainte Eglise ne puet plus fere, elle doit
apeler l'aide des Chevaliers, et la force.... Et quand li juges l'auroit examiné, se
il trouvoit que il feust Bougres si le devroit fere envoier à la justice laie, et la
justice laie le doit faire ardoir.brevemittebat, quod de
excommunicato capiendodicebatur ; vi cujus excommunicatum in carcerem compingebat. Si ille Ecclesiæ satisfecisset, tunc aliud
brevead Vicecomitem mittebatur, quod de
excommunicato deliberandovocabatur. Ita Bracton. lib. 5. de Except. cap. 23. § 3. 4. Fleta lib. 6. cap. 45. § 2. et Rastallus verbo
Excommengement. Quod si denique post dictos 40. dies Barones vel alii et eo amplius excommunicationem in se latam sustinuissent, eorum subditi ab eorum fidelitate absolvebantur, et eorum terra interdicto supponebatur, eorumque feuda in manus superioris domini transibant, quousque injuriam passis et Ecclesiæ ab eisdem fuisset satisfactum competenter, ut est in Chartis Anglicis apud Gul. Prynneum in Libertatibus Anglicis tom. 2. pag. 358. et 410.
Excommunicatiscapiendis, Burdegalense ann. 1262. cap. 1. 2. Coloniense ann. 1266. cap. 38. Langiense ann. 1278. cap. 6. apud Pontem Audomari cap. 1. Synodus Santonensis ann. 1282. cap. 2. Senonensis sub Petro Archiep. cap. 2. Avenionensis ann. 1326. cap. 41. Concil. Londinense ann. 1342. cap. 13. Synodalia Statuta Anonymi ann. 1287. cap. de Sententiis tom. 2. Concil. Angl. Provinciale Ecclesiæ Cantuariens. lib. 3. tit. 28. lib. 5. tit. 17. Vide præterea Stabilim. S. Ludovici lib. 1. cap. 121. et aliud ejusd. Edictum Pontesiæ exaratum ann. 1245. a nobis laudatum ad ead. Stabilim. Hemereum in Augusta Viromand. in Regesto pag. 51. Legem Friderici I. Imp. apud Conrad. Usperg. ann. 1187. veterem Consuetud. Normann. cap. 21. etc.
le Fournier:
Statuimus quod abinde in antea nullus ecclesiasticam jurisdictionem exercens,
contra Excommunicatos ab ipsis, quantocunque tempore Excommunicationis sententiam animo
sustinuerint indurato, procedat ad faciendum projici lapides in domum Excommunicationis
sententia innodati, vel faciendum venire capellanum indutum veste sacerdotali, vel alios
ad domum Excommunicati prædicti, vel portandum literbiam seu ferret (l. libitinam seu feretrum) vel alia similia quæ a jure non
reperiuntur expressa, sed aliis a jure provisis (l. permissis) remediis utatur ad pœnam contumacium
aggravandam.Juro.... quod contra eumdem (episc. Magalon) ,
ejusque ecclesiam non me scienter opponam, nec etiam aggravandi excommunicatos per eum,
aut per ejus vicarium seu officialem, qui in sua malitia persistentes, ad obedientiam
sanctæ matris ecclesiæ venire contempserint, per projectionem lapidum, et portationem
feretri seu beræ ante domos ipsorum excommunicatorum ; et alias juxta modum et
consuetudinem in dicto episcopatu, contra tales excommunicatos ab antiquo
observatos. Lit. remiss. ann. 1376. in Reg. 116. Chartoph. reg. ch. 168 :
Toutes les festes et Dimenches le curé de la ville venoit tout revestu à grant
procession portanz la croix et l'eaue benoite, à l'uis dudit Jaquelin chanter et getter
pierres à sa porte. Aliæ ann. 1383. in Reg. 122. ch. 379 : Lors icellui
Perrin... lui dist : male santé te suye ; nous te saluons bien et courtoisement, nous ne
sommes pas escomeniez,.... et tu nous huches, aux veaulx, aux veaulx. Rursum
aliæ ann. 1449. in Reg. 180. ch. 64 : Le suppliant fist porter, ainsi qu'il est
acoustumé de faire oudit pays (de Comminges) , quant ung homme est ainsi
excommenié, engregié et rengregié, une biere, ou l'on mect les mors, devant l'huys
d'icellui Jehan Loo.Item solverunt pro litteris monitoriis a curia domini officialis impetratis, ad
instantiam dominorum consulum Nemausi, contra mures, darbos et talpas et alia animalia
fera dampnum inferencia in fructibus excretis in campis. Solemnis vero est hac
in re sententia officialis Trec. ann. 1516 : In nomine Domini. Amen. Visa
supplicatione seu requesta pro parte habitantium loci de Villanoxa Trecensis diœcesis
nobis officiali Trecensi in judicio facta, adversus bruchos seu erucas, vel alia non
dissimilia animalia, Gallice Hurebecs nuncupata, fructus vinearum ejusdem loci a certis
annis, et adhuc hoc præsenti anno, ut fide dignorum testimonio, et quasi publico rumore
asseritur, cum maximo incolarum Hanc sententiam et alias haud absimiles aliorum officialium refert
Theoph. Raynal. in tract. de Monit. et Excomm. cap. 12. qui consulendus omnino est, ut et
Malleolus de Exorc. Vaïrus de Fascin. et Mart. de Arlesin tract. de Superstit. contra maleficia seu sortilegia, quæ hodie vigent in orbe terrarum, edito Romæ ann. 1560. Vide supra Darbus.
Si autem sic absolutus
convaluerit ab infirmitate sua, tunc accedat ad suum Excommunicatorem cum litteris ejus
qui eum absolvit, continentibus absolutionem, et qualiter fuerit absolutus ; et tunc
ipse absolutus faciat id quod Excommunicator ei injunxerit super his pro quibus fuerat
excommunicatus.