expressio
expressĭo, ōnis, f. [exprimo] (post-Aug.), a pressing or squeezing out.
- I In gen.: mellis, Pall. Jun. 7, 3: spiritus, Vitr. 9, 9.—
- II In partic.
- A In mechanics, a forcing apparatus to raise water, Vitr. 1, 1; 8, 7; cf. 2. expressus.—
- B In architect., a projection, i.e. a fillet, listel, Vitr. 4, 4 fin. —
- C Of lang., vividness: summā expressione describere, Ambros. de Cain et Abel, 1, 2, 9.
expressio, ōnis, f. (exprimo), I) eig.: 1) das Auspressen, Ausdrücken, pomorum, Augustin. serm. 207, 2: mellis, Pallad. 7, 7, 3: Plur., expressiones spiritus, Vitr. 9, 8, 4: expressiones, Einsenkungen, Durchstiche, Vitr. 1, 1, 7. – expressio imaginis et superscriptio als Erklärung von nomisma, Augustin. serm. 90, 10. – 2) als t. t. der Baukunst: a) der Rahmen, die Leiste, expressiones prominentes, Vitr. 7, 3, 10: eminentes expressiones, die abgestumpften Ränder der Werkstücke, Vitr. 4, 4. § 4. – b) das Aufwärtstreiben des Wassers, konkret, die bergaufwärts gehende Wasserleitung, das Druckwerk (Ggstz. decursus), Vitr. 8, 6, 7: expressiones aquarum, Vitr. 9, 8, 4. – II) übtr.: 1) als gramm. t. t., der Ausdruck (Ggstz. sensus, der Sinn), sensus verus est, expressio non est plena, Pompeii comment. art. Donat. 297, 19 K. – 2) die genaue Darlegung, Anschaulichkeit, expr. morum, Acro Hor. de art. poët. 320: naturalium arcanorum comprehensio atque expressio, Chalcid. Tim. 247: tumulus summā expressione describitur, Ambros. de Cain et Abel 1, 2, 9 (vgl. Ambros. in Luc. 7, 188).
acinacium, -cii, i. cosse uvarum que post ~onem proiciuntur
Verbum sive Filius procedit a Patre per ‥ excussionem sive expulsionem aut ~onem producti
Spiritus Sanctus ‥ habet esse a producentibus ipsum ‥ per quandam ~onem producti
in coquina: ‥ pelvis eneus cum foraminibus ad ~onem liquorum
qui granum frumenti et ~onem botri transformat in corpus suum et sanguinem
meditatio ‥ variis vocum ~onibus demonstratur; ~ones autem hujusmodi non solum ea complectuntur
certi suarum petitionum articuli, sub ea que fieri poterit ~onis luculentia
si liceret, ‥ libenter exponerem; sed sine singulorum ~one certum sit hoc pactionibus esse insertum
hi suaserunt clam regi ut mox facta obligatione regiarum consuetudinum faceret ~onem
petii a domino legato ut cogeret eum ad restitutionem ‥ bonorum ecclesie ‥ et expressi que illa erant, et restituit ‥ secundum ~onem meam clavem sigilli ecclesie et sigillum proprium
libertates suas, que diu extiterunt in demanda ad scaccarium regis et que propter minorem ~onem adhuc tenentur in suspenso
vocativus ‥ bene potest [proferri ] sine actuali ~one [persone et numeri ]
post ~onem nominum Apostolorum, sequitur immediate ‘hos duodecim misit etc.’
de confessione, que est sola nuda ~o peccatorum
illa ~o, qua sibi et heredibus suis contra omnes mortales caveri vult
sub quacumque forma vel ~one verborum(
mentis oculus interior ‥ qualitatem vestium ~one manifestissima contemplatus est
in hoc ‥ verbo tanta ~one probato
expressĭō, ōnis, f. (exprimo), ¶ 1 action de presser, de faire sortir en pressant, expression : Aug. Serm. 207, 2 ; Vitr. Arch. 9, 8, 4 ¶ 2 action de faire monter lʼeau [dans les aqueducs] : Vitr. Arch. 8, 7 ¶ 3 [t. dʼarch.] bossages, saillies : Vitr. Arch. 4, 4, 4 ¶ 4 [fig.] a) expression de la pensée [gramm.] : Pomp. Gr. Comm. 297, 19 ; b) exposé saisissant, description vivante : Ambr. Cain 1, 2, 9.
- 1. het uitpersen, uitknijpen [pomorum];
- 2. (archit.) lijstwerk; ook = expressus²;
- 3. (Laatl.) vormgeving; verklaring.
Quod vero in
Expressionum summa noster sermo vincatur, non negabo ; sed non idcirco Christi mysterium
non credatur, sed magis sit merito mirabilius. Quanto enim omni est mente superius et
sermone, etc. Virgil. Grammat. pag. 69 : Unde et hii, qui non octo, sed
plures orationis partes annumerare volunt, adverbium in duas partes dividunt, unam
prisco nomine adverbium vocantes, alteram expressorium. Ecce enim adverbia, quæ
nominibus et aliis adverbiis applicamus, non tam adjunctionem solitam, quam sensuum
Expressionem significant. Vide Exprimatio, Veritatis integrator et Expressor, dixit Tertull. in Apolog. 46.
expressa. Liga anni 1338. apud Ludewig. tom. 5. pag. 488 :
Quoad omnes et singulos suos articulos, Expressiones, promissiones et sponsiones
mutuorum subsidiorum, etc. Charta anni 1356. ejusd. tom. pag. 580 : Sub
omnibus conditionibus, modis et verborum Expressionibus.