haga
in civitate Dorovernia ‥ duas possessiunculas et tertiam dimediam, id est in nostra loquelladridda half haga et prata duo
in Cantuar’ civitate iij ~ae de xx d. ad hoc manerium pertinent
in Gildeford habet rex W. lxxv ~as in quibus manent clxxv homines
invasit Hugo de C. ‥ medietatem j liberi hominis cum x acris terrae et parte hege
Golduuinus ‥ dedit aecclesiae ‥ ij ~as terrae in Rouececstra ‥; dedit et dim. ~am juxta cimiterium appendentem ad Borchstellam, sed istam ‥ hac conventione dedit, quod eam tenebit donec monachi alias ~as hinc et inde habeant et domos auferant ad ampliandum cimiterium suum
clamavit abbati viij virgatas terre solutas ‥ et Ingelranni ~am apud Huntedone
j hagha cecidit in manus domini
dedi ‥ quamdam partem unius haghe cum domo desuper constructa ‥ jacentis in villa de Maidenstan’
ad messuagium et gardinum, sive haugam, ac terras Willelmi [] in Sevenoaks, Kent
Hage, Hagen, et
Haeghe, Anglis
Hedge, nostris
Ambit silva locum muri mentita figuram.
Monasticum Anglic. tom. 2. pag. 273 : Quod totam dictam placeam...
includere possint fossato et Haga, secundum assisam forestæ. Vide Jacobum
Eyndium in Chron. Zeland. pag. 100.Gegin, dictus etiam apud veteres Germanos, aliquot provincialium districtus, certo pagorum ac vicorum numero constans, quem et
Circulumvocabant : quæ vox etiamnum hodie obtinet hac ipsa notione : nam
Circulos, verbi gratia,
Westphaliædicimus, ejusdem provinciæ conventus. Appellationem docet hisce pluribus Monachus Sangall. de Reb. Caroli M. lib. 2. cap. 2 :
Terra Hunnorum novem
circulis cingebatur. Et cum ego alios circulos, nisi vimineos cogitare nescius
interrogarem, quid aliud miraculi fuit Domine ? novem Hegin (al.
haganis) muniebatur. Cumque et illos alterius generis esse nescirem, nisi
quales segetibus solent prætendi, inquisitus etiam de hoc dixit : Tam latus fuit unus
circulus, hoc est, tantum intra se spatium comprehendit, quantum est spatium de Castro
Turonico ad Constantiam. Ita stipitibus quercinis, faginis, et abiegnis extructus, ut de
margine ad marginem 20. pedes tenderentur in latum, et totidem erigerentur in altum.
Civitas autem universa aut durissimis lapidibus, aut creta tenacissima replebatur. Inter
quorum confinia plantabantur arbusculæ, quæ ut cernere solemus, abscissæ atque projectæ
comas caudicum foliorumque proferunt. Inter hos igitur aggeres ita vici et villæ erant
locatæ, ut de aliis ad alias vox humana posset audiri. Contra eadem quoque ædificia
inter inexpugnabiles illos muros, portæ non satis latæ erant constitutæ, per quas
latrocinandi gratia non solum exteriores exire solebant. Item de secundo circulo, qui
similiter, ut primus, erat extructus, 20. milliaria Teutonica, quæ sunt 40. Italica, ad
tertium usque tendebatur : similiter usque ad nonum. Quamvis ipsi circuli alius alio
multo contractiores fuerunt. De circulo quoque ad circulum sic erant possessiones et
habitacula undique versum ordinata, ut clangor tubarum inter singula posset cujusque rei
significativus adverti. Ex Monacho Sangallensi hauserunt, quæ habent Albertus
Stadensis ann. 768. et Munsterus lib. 4. Georg. cap. 2.Haga, nostris
Haie. Capitula Caroli C. tit. 36 :
Quicumque istis temporibus castella et
firmitates, et Haias sine nostro verbo fecerint, etc. Ubi Haiasumitur pro militari vallo, quod ex palis conficitur,
Palissade.
Blountin Nomolex. Anglic. ex Bracton. lib. 2. cap. 40. § 3 :
Vallatum fuit et inclausatum fossato, Haia et
palitio.
Haires, et lices, et fossez
Poent avoir puis fet assez.
Nec non insuper et calumniam silvarum et sepium, quas vulgo
dicunt Hayas. Henric. Knyghton. ann. 1271 : Arbores, vineas, et Haias
subvertit.
Dictum Capitulum et Abbas de Cereseyo percipiunt decimas juxta Hayam de
Rabeto. Adde Kennet. Antiquit. Ambrosden. pag. 274. et 389.Mesuagium,... quod vallatur fossato
vel Heya.Eo tenore, ut bannum et latronem, corveias, carrucarias,
silvæ ad capiendam venationem ulterius non persolvant, etc. Alia ann. 1168. ex
Tabulario Fossatensi fol. 19 : Quinque solidos pro pastu, atque corveias bis in
anno, quas vulgus Haias appellat. Occurrit alibi in eodem Tabulario. Tabularium
S. Dionysii ann. 1230 : Justitiam, et advocatiam, et omnia pertinentia ad ipsas,
quæ habebat in Ballivia de Belloramo,... et trossas fœni, et reditus, qui vocantur
Hayes, et tensamenta sita in avena, et denariis, et quosdam reditus, qui vocantur
Buhors, etc. Vide Acta Murensis Monasterii pag. 45.Et de subbosco in dicta chacia quidquid eis necessarium fuerit ad ardendum,
et ad Haicias claudendas, et platandas, etc. Tom. 2. pag. 916 : In
omnibus aliis terris et boschis, quæ sunt inter Haicium, quod includit prædictas
terras.Cum quis in alieno solo opus fecerit magnificum, ut si Hawyaverit, fossatum
fecerit, vel carucam immiserit. Ubi Bracton. lib. 3. tract. 2. cap. 37. § 13.
habet Heyare.
Hayer sa terre et la mettre en défense, in Consuet. Britann. art.
405. Aliud est Hayer, in Consuetud. Comitatus Burgundiæ art. 106. ubi species venationis est, cum quis ad feras captandas silvam aut boscum
Hayissepit, ut eas ibi includat.
hayas, quod percipi potest in terris seu prædiis ad vitam, vel ad annos aliquot concessis, licet in Chartis donationis id expressum non sit. Ita Rastallus. Charta Galeranni Comitis Mellenti in Tabular. S. Egidii Pontis Audomari :
In
nemoribus habebit pasuagium, et in veyleiga husbotam et Heibotam jussu
Forestarii. Monasticum Anglic. tom. 2. pag. 134 : Et concedo eis, ut de
bosco meo... habeant Heybod et husbot. Adde pag. 262. 874. Bracton. lib. 5.
tract. 5. cap. 10. § 7 : Sicut habendi rationabile estoverium in bosco patroni,
sicut Ubi Husboteest jus percipiendi lignum ad conficiendam domum, quod idem valet ac nostris
domus; bote vero mulcta, emendatio : ita ut qui eo jure gaudet, quietus sit a mulcta, quæ infligi solet id agentibus.
Habeat de
prædicto bosco Haibote et husbote et ad ignem suum, sine
wasto.Housabold.
haiis, seu sepibus septa, munita. Vetus Consuetudo Normanniæ cap. 10. de Senescallo :
Il visitoit les forestes et les Haies du Prince. Foresta nostra
sive Haia, in Consuetud. Lorriaci editis a Morino in Hist. Wastinensi, et
Gallando in lib. de Franco allodio. Haya Gisnensis, in Chronico Andrensi pag. 463.
Nos autem donamus et concedimus in
perpetuum Abbati et Conventui prædictis pro quitatione usagii sui prædicta octingenta
et octo arpenta nemoris ad perticam nostram in Haia Lyræ, et in magno nemore tenente
ad Haiam prædictam infra metas positas.Concessimus quod
Haia Archiarum sit immunis ab his consuetudinibus, etc. Charta Milonis de
Nantolio in Tabulario Campaniæ : Ab hac pactione excipitur Haia prope prædictum
nemus sita, continens circiter centum arpenta. Occurrit apud Fletam lib. 1. cap.
24. § 8. 11. lib. 2. cap. 41. § 15. apud Matth. Westmonast. ann. 1260. Haiamnostri appellabant quamdam silvæ partem delectam, quam sepibus muniebant ad feras includendas, aut ad alios usus ; quod docent Charta S. Bernardi Abbatis apud Sammarthanos in Episcopis Autissiodor. pag. 274. et vetus Notitia in Hist. Monast. S. Nicolai Andegav. pag. 53.
Eidem ecclesiæ confirmamus præterea quitationem illam quam petrus Miles de
Samesio... fecit dicto Abbati Hugoni coram genitore nostro de jure fugationis,
venationis et Haiæ. Charta Hugonis Abb. ibid. : Jus fugationis seu
venationis et Haiam in nemoribus Samesioli.Et
Hagia facta fuit per medium .... bosci.Blountin Nomolexico Anglic. :
Haga, Domum cum shopa.Cum novem præfatæ civitatis
habitaculis, quæ patria lingua Hagan appellari solent.
Item capitulum Constantiense percipit decimam grossorum fructum Haye
dicte parochieRadulfus
tenet unam Hagam de 12. denar. Willelmus 5. Hagas de 5. sol. Nigellus 5. Hagas, quæ
faciunt servitium. Alio loco apud Edw. Cokum ad Littleton. pag. 142 :
Walsingford Charta ann.
811. pro Ecclesia Cantuar. : Duas mansiones et dimidiam, quod Angli dicunt Thridda
hialf Haga. Ubi Hagavidetur sumi pro
mansu, seu modo agri. Adde Chronicon. Will. Thorn ann. 866. et 988.
Hac. Confer. Anglosaxonicum tun, infra in
Item
in quodam angulo jacente juxta mansionem Henrici dicti Abbet tendente west-wart tanquam
illa Hagha durat quæ est supra vicum qui descendit ad pontem.