idea
ĭdĕa, ae, f., = ἰδέα,
- a (Platonic) idea, archetype, Sen. Ep. 58 med. (in Cic. Or. 3, 10; id. Ac. 1, 8, 30; id. Tusc. 1, 24, 58, as Greek).
idea, ae, f. (ἰδέα), das Urbild, die Idee, das Ideal, Sen. ep. 58, 18 u. 1926. – ➳ Sen. ep. 65, 7 u. in den meisten Ausgaben des Cicero griech. geschrieben, aber in vielen Handschriften latein.; vgl. idos.
Platonis ~as, species
ille [Abaelardus ] ~as ponit, Platonem emulatus et imitans Bernardum Carnotensem, et nihil preter eas genus dicit esse vel speciem. est autem ~a, sicut Seneca diffinit, eorum que natura fiunt exemplar eternum
immoteque manent idee
hec ~a, -e, i. forma vel exemplum, in quo erant omnia in mente Dei antequam fierent
inter opinionem Platonis et Aristotelis hec erat convenientia, quod uterque voluit tria esse ab eterno; hec erat differentia, quod Plato dixit Deum esse operatum in ylem per ydeas, id est formas, Aristoteles vero dixit mundum esse formatum et ydeis distinctum ab eterno, sicut modo est
uniuntur species seu formae vel ~ae intellectui nullo mediante
‥ nec ydee stantes extra mentem divinam, ut posuit Plato, ad quas natura respicit in operando in modum artificis ‥; impossibile enim est quod hujusmodi ydee sint extra mentem divinam, ut multipliciter patet ex Aristotele
vult [Augustinus, ] quod philosophi vident veritatem in regulis eternis sine fide, et questione eadem [De Trinitate IV 15] vult quod nullus potest esse sapiens sine cognicione ~arum, eo modo quo Platonem concederent forsan sapientem esse ‥ ib. De diversis quaestionibus q. 46
relationes tercii modi fundantur in omni re cujuscunque generis et eciam super ~am in mente divina, que est mensura et perfeccio ideati
utrum racio Philosophi contra Platonem valeat quam ponit de ~a
per hoc quod materia ejus [lapidis ] participiat ydeam lapidis, est lapis
ydee quas ponit Aristoteles semper sunt et semper eodem modo se habent
quarte [sc. virtutes ] sunt que in ipsa divina mente consistunt que vocatur noys, a quarum exemplo omnes per ordinem defluunt, nam si omnium rerum aliarum, multo magis virtutis ~as esse in mente divina credendum est
dicunt quidam [sc. Aquinas et al. ] quod ~a est essencia divina ut imitabilis a creatura, et secundum diversum respectum imitabilitatis diversificatur et plurificatur ~a. ‥ sed contra: ‥ omnes concedunt quod ~a est forma exemplaris ad cujus imitacionem natum est aliquid produci in esse reali
quamvis eciam Deus intelligat singulas creaturas, cum tamen quelibet earum sit ydea in Deo, intelligendo quodcumque non intelligit aliud quam ydeas
vivat amor in ydea, / ne divulgetur opere
Francia, feminea, pharisea, vigoris idea(
~a, cum speciem rei future velut oculis efferente motum animi concitamus
tunc oculos pulchris vanos illudit ideis, / aures et blandis demulget saepius arpis
Christus qui assumpta nostre infirmitatis idea nos liberavit
tertium hinc speculum auro depuratur, / meliori specie res hic figuratur, / hic idea nobilis deos decoratur, / mundi flens exsilio longe deviatur
ĭdĕa, (13) æ, f. , idée [de Platon], type des choses : Sen. Ep. 58, 18 ; [Cicéron garde le mot grec ἰδέα : Cic. Ac. 1, 20 ; Tusc. 1, 58 ].
Veniunt ad Ecclesiam majorem, antequam Missa major ibi incipiatur, in Dominicis
diebus et præcipuis festivitatibus, et adportant arcam et Ideam.Portant
Ideam ad prædictam ecclesiam cum scala. Et legatus primicerii quærit duas corrigias,
quas ponat in Idea, et liget super scalam. Vide mox
Idolum.