metreta
metreta, a tun, cask, jar (orig. an Athenian liquid measure, about 9 gallons)
mĕtrēta, ae, f., = μετρητής,
- an Athenian measure for liquids, containing 12 congii (χόες) and 144 κοτύλαι (3/4 of the Attic medimnus, about 9 gallons English): picis liquidae metreta, Col. 12, 22, 1: se vendidisse navem, metretas quae trecentas tolleret, Plaut. Merc. prol. 75.—
- II Transf., a tun, cask, jar: oleum si in metretam novam inditurus eris, Cato R. R. 100: Hispanae, Mart. 5, 16, 7: olivariae, Col. 12, 47: hic tignum capiti incutit, ille metretam, Juv. 3, 246.
metrēta, ae, f. (μετρητής, eig. der »Abmesser«, dah.) I) das gewöhnliche Maß für Flüssigkeiten in Athen, zwölf χόες (congii) od. 144 κοτύλαι enthaltend (40 1), 3/4 des attischen μέδιμνος, der Metretes (vgl. Gromat. vet. p. 376, 8), Colum. 12, 22, 1. Gaius dig. 18, 1, 35. § 5 u. 7. – als Tonnenmaß der Schiffe, etwa Tonne, navis, metretas quae trecentas tolleret, Plaut. merc. prol. 76: plurimus Hispanas mittit mihi nauta metretas, Schiffsladungen von Waren, Mart. 5, 16, 7. – II) ein größeres Wein- od. Ölgefäß, einen Metretes fassend, etwa Tonne, Cato r. r. 100. Colum. 12, 47, 11 u. 51, 2: auf dem Rücken über die Straße getragen, Iuven. 3, 246.
vas duas ~as capiens
~a, quod est mensura liquidorum ‥
sex etates mundi: ydria metretas capiens est quelibet etas
a multer dische , ~a, tessera
terne ~e [gl.: i.~e. mensure ] sint in corde tuo, i.~e. fides Sancte Trinitatis, et bina sit in mente, hoc est dilectio Dei et proximi
denique ex hac tripodali particula detruncata a sufficienti ~a, crux Domini convenientissime est in fronte navis ecclesiastice sublimata ‥
decrepitus, vetulus, vetus, emeritusque, senilis, / longevus fit in his, sic pristinus, atque metreta
mĕtrēta, (14) æ, f. (μετρητής), métrète [vase pour le vin ou lʼhuile] : Cato Agr. 100 ; Juv. 3, 246 || mesure de liquides : Pl. Merc. 75 ; Col. Rust. 12, 47, 11.
- 1. een inhoudsmaat (ca. 40 l);
- 2. wijn- of oliekruik.
Est vini proprie Metreta , modusque modesti.
Papias ex S. Eucherio, Nomen mensuræ est Metreta ,
et a mensura accepit nomen ista mensura, etc. Chronicon Reichersperg. :
Misit ei vas quod caperet 20. Metretas vini de purissimo auro. Passim
etiam in Libris sacris. Nec est sub silentio prætereundum, quod si mihi, vel
præposito meo, Metretas vini in die Jovis,.... in burgo S. Martini sumere placuerit,
etc.Si quis in
dicta villa Metretam novam frumenti, vel alicujus leguminis vel liquoris facere
voluerit, villico 4. den. dabit.Vel certe si multum est quod effudit, quantas Metranas de
cervisia... perdidit. Legendum enim metretas. Edit. 2. Holsteniana habet
quadranas.
Metretaquemadmodum liquidorum, ita et aridorum mensura.
Quicumque in prædicta villa novam
Metretam frumenti vel alicujus leguminis seu liquoris facere voluerit, villico quatuor
nummos dabit, etc. Libertates concessæ habitatoribus Bellivisus ann. 1256. tom.
1. Hist. Dalphin. pag. 59 : Item, retinemus in quolibet jugo boum quatuor Metretas
siliginis : in agricola colente sine bobus, unam cartam siliginis. Charta de Naillacann. 1283. apud Thomasserium Consuet. Bituric. pag. 702 :
Omnes mensuras seu Metretas tam parvas quam magnas bladi, vini et
olei. Histor. Leutoldi de Chueringann. 1312. apud Ludewig. tom. 4. Reliq. MSS. pag. 145 :
Jussitque procuratori suo ut tres Metrete siliginis et sexaginta
denarii cum una urna vini eidem citius donarentur. Ex his metretaidem quod mensura a Græco
Mensura frumentaria. Metretum tritici, in Charta ann. 1335. apud Schlegel. de Numm. antiq. Gothan. pag. 52. Rursum occurrit in Charta ann. 1397. ibid. pag. 59.
metretampro diversis locis et temporibus variæ capacitatis exstitisse : nam, ut de
metretaAttica et Romana sileam, quod ad nostrum institutum minime pertinet, ex observatis superius manifestum est
metretamut plurimum sextarios decem habuisse ; nihilominus tamen de vasculo, quod quaternas vini
metretascapiebat, uti perexiguo sermo fit in Vita Ermelandi apud Mabill. tom. 1. Annal. Benedict. pag. 528. Perexiguam reipsa mensuram fuisse colligere iterum licet ex Necrologio Abbat. S. Petri de Casis ubi
Paucavocitatur :
Dimisit tres
Metretas vini seu tres Paucas ; vulgo une Pauche de vin: quod parum vini contineat, sic dicta. Haud facile ergo negotium suscipiet, quisquis scrupulosius mensuras æstimare tentaverit.
Metretas argenteas 2. pensantes libr. 200. Infra : Metretum ex
auro pensans libras 150. portantem medemnas tres. Rursum idem Scriptor :
Canthara cyrostrata in gremio Basilicæ argentea 50. Pens. singula libras 20.
singularum librarum Metræ (alii Codd. metretæ) tres ex argento
purissimo, quæ pensant singulæ libras 300. Vide Anton. Augustinum lib. 2.
Emendat. cap. 11.Metreta, in Charta Hispanica Fernandi Comitis Castellæ æræ 972. apud Anton.
Per
omnes domus singulas Metitas de vino in oblatione, et singulos panes in offerta.
Occurrunt eadem verba paulo infra semel ac iterum.Si vero bos aut asinus repertus fuerit (in vineis)
redimatur Metro vini.metrēta ae, f
- , μετρητής, a tun, cask, jar (orig. an Athenian liquid measure, about 9 gallons), Iu.