monogramma
mŏnogramma, ătis, n., = μονόγραμμα,
- a character consisting of several letters, a monogram (post-class.), e. g. = Christus, Paul. Nol. Carm. 26, 618.
monogramma, atis, n., ein Buchstabe, der mehrere in sich faßt, ein verschlungener Name, das Monogramm, zB. ›P‹ i.e. Christus, Paul. Nol. in natal. X I. S. Felic. 618.
mŏnŏgramma, ătis, n. (μονόγραμμα), monogramme : P. Nol. Carm. 19, 618.
quod scilicet magis
intelligi, quam legi promptum est, ut ait Symmachus ; seu, ut habet Plutarchus in
Catone, Litteræ Monogrammæ scriptæ nonnullis in locis inveniuntur, ubi pictura cum museo
in pariete imaginis, aut in velis,
vel alicubi aliter facta fuerit, ibi eorum nomina cum congerie
litterarum, unum caracterem pictores facere soliti sunt, quod Monogramma dicitur.
Sed et Rex ipse (Clodovæus)
favens subscripsit, et suo Monogrammate facto, anulo regio insigniri jussit.
Historia Translationis S. Sebastiani : Cum patena patris sui, Magni Caroli
Monogrammate insignita. Edictum Pistense Caroli Calvi cap. 11 : Ut in
denariis novæ nostræ monetæ, ex una parte nomen nostrum habeatur in gyro, et in medio
nostri nominis Monogramma , ex altera vero parte nomen civitatis, et in medio crux
habeatur. Odo Cluniac. in Vita Burchardi Comitis : Facto itaque
testamento, Monogrammate firmatur. VI. Synod. Act. 12 : Καὶ ἐπεδόθησαν δύο χαρτία ἐσφραγισμένα ἀπὸ κηρίου ἐκτυποῦσα μονόγραμμον Κωνσταντίνου
Δεσπότου. Act. 15 : Χαρτίον βεβουλλομένον διὰ βούλλας
ἐκτυπούσης μονόγραμμον.In Monogramma, quæ in hunc modum fit, exprimitur, ubi
compendio totum Christi nomen includitur. Charta Adalberonis Episcopi Metensis :
Manu propria nostri nominis Monogrammam subtus signavimus.
Lucius una quidem, geminis sed dissita punctis,
Littera prænomen sic nota sola facit.
utscilicet
imperitiam hanc(scribendi)
honesto ritu suppleret, inquit
ille, monogrammatis usum, loco proprii signi invexit. Eadem ex causa eo interdum
usi sunt Episcopi. Quibus vero monogramma in usu fuit, id characterem nominissui appellabant ; recte quidem, ut cum littera unica esse videretur, omnes tamen nominis litteras exprimeret : unde usitatissima hæc in veteribus Chartis formula,
nostrum
character impressimus ; nostri nominis karactere et sigillo signari et corroborari
præcepimus ; sigilli nostri auctoritate muniri, nostrique nominis subter inscripto
karactere, etc. nihil nisi monogrammatis descriptionem innuere videtur, licet nullum
aliquando reperiatur appositum monogramma.Losange) et in ipsa quadra speciem Græcæ litteræ Y, in aliquibus in modum V. conformatæ, plerumque cum puncto de more superposito. Insuper littera hæc in plerisque Diplomatibus alia manu, et quidem regia, expressa est. Quo respicit vulgata illa formula in Diplomatibus Carolinis :
manu propria subter firmavimus, et anuli, etc.
Quid vero mysterii hæc continet ? an hoc Pythagoræ symbolum affectarunt Reges nostri ? an
hæc littera cum superiori cuspidatæ quadræ parte composita signat Ya, quod non recentioribus modo Germanis, Armoricis et Anglis, sed etiam antiquis
itasignificat ? An Carolus qui Theudisce aliquando loqui amabat, ut rata sibi Diplomata hoc compendio contestaretur, id usurpavit ?
s cursivamesse, primam vocis
subscripsi, sententia est Gattereri ; sed occurrit etiam in monetis Caroli M. quæ monogramma præferunt.
Menestrier, in eo opere quod de Armis et insignibus inscripsit.
Leonisin Ecclesia SS. Nerei et Achillei.
Caroli, ex eodem Ughello tom. 5. pag. 600. Zyllesio in S. Maximino pag. 13. et Monumentis Paderbonensib.
Ludovici, ex Beslio in Regibus Aquitan. pag. 18.
Ludovici, ex eod. Beslio ibid. pag. 19. 25.
Ludovici, ex Ughello tom. 2. pag. 118. tom. 3. pag. 625. 673.
Lotharii, ex Tabul. Eccl. Comensis.
Ludovici, ex Ughello tom. 8. pag. 65.
Caroli, ex tom. 1. Hist. Leodiensis Chappeavilli pag. 162.
Ottonis, ex Tabul. Casaur. Chronico Mindensi pag. 738. Oct. Strada pag. 404. Hist. Leod. tom. 1. pag. 209. et Ughello tom. 1. pag. 495. 960. et tom. 3. pag. 279.
Ottonisex Bibl. Cluniac. pag. 409. Histor. Leod. tom. 1. pag. 210. Strada pag. 405. 406.
Ottonis, ex Ughello tom. 1. pag. 495. Vide præterea Brower. in Annalib. Trevir. tom. 1. pag. 491. 2. Edit.
Henrici, ex Tabular. Eccl. Comensis, Chron. Mindensi pag. 735. Hist. Leod. tom. 1. pag. 213. 226. Zyllesio pag. 29. et Strada pag. 407. 408.
Henriciex Ughello tom. 4. pag. 959. tom. 5. pag. 673.
Salici, ex Chron. Mindensi pag. 743. et Hist. Leod. tom. 1. pag. 264.
Conradi, ex Tabul. Casaur. et Ughello tom. 1. pag. 497. 902. tom. 2. pag. 144. 208. 209. 211. et Strada pag. 411.
Conradi, ex Chron. Mindensi pag. 736. 746. Zyllesius paulo aliter pag. 34.
Henrici, ex Tabul. Casaur. et Ughello tom. 2. pag. 212. 566. tom. 4. pag. 509. 636. tom. 5. pag. 279. tom. 6. pag. 864.
Henrici, ex Chr. Mindensi pag. 737. Hist. Leod. tom. 1. pag. 280. Jo. a Bosco in Vienna pag. 88. et Zyllesio pag. 36. Vide Stradam pag. 413.
Henrici, ex Actis Murensis Monast. pag. 23. Chr. Mindensi pag. 741. Zyllesio pag. 43. 45. 52. Ughello tom. 1. pag. 743. tom. 2. pag. 363. Browero tom. 1. pag. 536. 2. Edit. etc.
Henriciex Waldo in Chron. Lobiensi pag. 401. Vide Stradam pag. 414. 415.
Fridericiex Privileg. Ecclesiæ Hammaburg. pag. 182. Joan. a Bosco pag. 88. et Hist. Leod. tom. 2. pag. 109. 121. et Ægidio Gelonio in Colonia pag. 74.
Friderici, ex Ughello tom. 1. pag. 515. 916. tom. 2. pag. 220.
Friderici, ex Ughello tom. 1. pag. 515. 916. Vide Stradam pag. 424. 425.
Wauldein Histor. vernac. Lobiensi pag. 317.
Balbi, ex Tabul. Eccles. Heduensis, et Chiffletio in Trenorchio pag. 23. 232.
Simplicis, ex Hist. Leod. tom. 1. pag. 161. 170. et Chiffletio in Trenorchio pag. 274.
Rodulphi, ex Bibl. Clun. pag. 411. et in Notis pag. 71.
Rodulphi, ex Beslio pag. 239. et Chiffletio in Hist. Trenorch. pag. 277.
Lotharii, ex Beslio pag. 252.
Lotharii, ex Buzelino pag. 343.
Roberti, ex ejusd. nummo in
Roberti, ex Perardo in Burgundicis pag. 171. paulo aliter in Tabular. S. Genovefæ Paris. ann. 1035.
Robertiex Tabul. Fossatensi.
Henrici, ex Chiffletio in Trenorchio pag. 315.
Henrici, ex Tabular. Fossatensi.
Philippi, ex Chiffletio in Trenorchio pag. 316.
Philippi, ex eod. Chiffletio pag. 325. Bibl. Cluniac. pag. 528. 530. et Spicilegio Acheriano tom. 2. pag. 600.
Ludovici, ex 30. Regesto Chartophylacii Regii.
Ludovici, ex Histor. S. Aniani Aurelian. pag. 83. 85. et Hist. Trenorch. pag. 447. 452.
Augusti, ex Bibl. Cluniac. pag. 534. 1490. et Hist. S. Aniani pag. 82.
Ludovici, in eod. Regesto ann. 1224.
S. Ludovici, ex 30. Regesto Tabularii Regii Ch. 271. et al.
Regis Aquitaniæ, ex Beslio in Regib. Aquitan. pag. 25.
Regum Aquitan. ex eodem Beslio pag. 21. 26. 28. et Chiffletio in Trenorchio pag. 193.
Karlomanni, ex Tabul. Casauriensi.
Conradi, ex Tabul. Viennensis Eccles.
Conradi, ex Tabul. Eccl. Vienn.
Regis Burgundiæ, ex Notis ad Bibl. Clun. pag. 72.
RodulphiRegis, ex Tabul. Eccl. Vienn.
RodulphiRegis, ex eod. Tabul. fol. 9. 10. Vide Oct. Stradam pag. 394.
Berengarii, ex Tabular. Casauriensi, et Tabul. Episcopatus Comensis, et Strada pag. 390. et Annalib. Alexandriæ pag. 336.
Lotharii, ex Ughello tom. 1. pag. 855. tom. 2. pag. 262.
Lotharii, ex Jo. a Bosco pag. 60.