morth
mors,
letum,
perditio,
interitus: unde
homicida,
homicidium.
Morhou. Eadem Lex Longob. lib. 1. tit. 2. § 8.
Omnes regales
causæ, quæ ad manum Regis pertinent, Tit. 9. § 15. Si servus Regis
Morth fecerit, ita decernimus, ut componat ipsam personam, sicut appretiata fuerit, et
servus ipse super fossam ipsius mortui appendatur, etc. Inquisitiones Synodales
cap. 6. apud Reginonem lib. 1. de Ecclesiast. disciplina cap. 5 : Est aliqua femina
quæ in fornicatione concipiens, timens ne manifestaretur, infantem proprium aut in aquam
projecerit, aut in terra occultaverit, quod Morth dicunt.Moroth, ubi agitur de eo qui
homicidium in absconso perpetraverit.
Hæc eadem pœnitentia imponenda est... qui sponte
per fraudem et avaritiam hominem innoxium occidunt, quod Morchidum vocant. Ita
apud Rabanum, Reginonem, Burchardum, Ivonem, et in Pœnitentiali Romano constanter legi
observavit Steph. Baluzius, ubi Lindenbrogius et alii mortridumpræferunt. Vide Capitul. 4. ann. 803. cap. 12.
Majores causæ,
ut sunt raptus mulierum, berof, Mordad, etc.furtive hominem occidere, apud Ulpianum in Collat. Legis Mosaïcæ tit. 11. Lex. Alemannor. tit. 76 :
Si quis Mortaudit barum aut feminam,
qualis fuerit, secundum legitimum weregeldum nono geldo solvatur. Ubi Editio
Heroldi tit. 77 : Si cui Mortaudus imponitur, sive sit baro, aut femina,
etc.morthinterfectus. Lex Aleman. tit. 49. cap. 1 :
Si quis
hominem occiderit, quod Alamanni Mortaudo dicunt, etc. Ubi varie hanc vocem
efferri in MSS. monet Baluzius, morstaudo, mortoto, mortot, morttudo, mortudum, et
mortuum.
Hæc eadem pœnitentia
imponenda est... his, qui sponte per fraudem et avariciam hominem innoxium occidunt,
quem Theudisca lingua Mordthotum vocant.Occiditur alicujus pater, frater aut cognatus, quamvis sibi de
patratoris scelere constet, eundem licite, dummodo cum ipso Mortraido judicialiter
actionem non incœperit, tumulabit, etc.Si Mordrum totum quis
fecerit, etc. Capitulare 3. ann. 813. cap. 44 : Si quis hominem in Mordro
occiderit, etc. ut etUnde et illi rei habiti sunt de tali
Mordo.De rapto, de Meurtro, de
homicidio, etc.Exceptis Muldro et latrone et rato
et scato et lege duelli quæ ad abbatem et conventum pertinent.Dictus
Præpositus, de Saltu...... omnimodam habebit et exercebit jurisdictionem et
justitiam,... exceptis tantummodo Charta Communiæ Ambian. ann. 1190. apud Baluz. tom. 7.
Miscellan. pag. 325 : Si quis bannitus est pro aliquo forisfacto, excepto Multro,
homicidio, etc. Charta Drogonis de Melloto ann. 1223. apud Marten. tom. 1.
Ampliss. Collect. col. 1177 : Notum facimus universis... quod dominus Rex habet in
toto terra regaliam abbatiæ Cormeriaci, raptum, Multrum, etc. Adde Perardum in
Burgundicis pag. 334.Habet etiam curiam de omni placito spadæ, et de roberiis, et Multriciis,
homicidiis, treugis fractis.Neque furtum, neque sanguinem, neque Multria, neque bataliam (requirere
poterimus.) Dominus Comes retinet sibi ad
justificandum per curiam suam, Murdificationem, id est, murdrum.Ad
inquirendum de omnibus et omnimodis proditionibus, feloniis, Murdredis, etc.Habeant in tota parochia Becci omnes regias libertates, Murdrum, mortem hominis,
etc.Si quis malefactor extraneus vel familiaris deprehensus fuerit in Murtre,
etc.Eo excepto, quod nobis retinemus Murtrum, raptum, homicidium et justitiam
pedagii nostri. Statuta Eduardi I. Reg. Angl. apud Rymer. tom. 2. pag. 260 :
Nec sasiemus bona sua .... nisi pro Murtro. Murtrum perpensum, in
Consuetud. MSS. Auscior. Occurrit præterea tom. 3. Ordinat. Reg. Fr. pag. 64. et 204.Excepta villicaria
seu jurisdictione trium delictorum, videlicet raptus, Mutri et encim,
seu encimi. Vide Encimum.homicidium furtim factumdefinitur in Charta Willelmi Comitis Pontivi ann. 1250. in Hist. Eccles. Abbatis-villæ cap. 46. Lex Bajwar. tit. 18. § 1 :
Si quis liberum occiderit
furtivo modo, et in flumen ejecerit, vel in talem locum, ut cadaver reddere non
quiverit, quod Bajwarii Murdrido dicunt, etc. Lex Frisionum tit. 50. § 2 :
Si quis hominem occiderit, et absconderit quod Mordritum vocant, etc.
Leges Henrici I. Regis Angl. cap. 92 : Murdritus homo antiquitus dicebatur, cujus
interfector nesciebatur ; ubicunque vel quomodocunque esset inventus, nunc adjunctum
est, licet sciatur quis Murdum fecerit.
Homicidium per proditionem, apud Matth. Paris ann. 1216. de Joanne Rege :
Arthurum nepotem suum propriis manibus per proditionem interfecit, pessimo mortis
genere, quod Angli Murdrum appellant. Ita Chronicon Mauriniacense lib. 2. ann.
1108 : Nefandissimo et abominabili super omnia genere mortis, quod
Homicidium per forehocht... felonie, sive Murther, in Statutis Roberti II.
Regis Scotiæ cap. 50. § 1. quod factum fuit per Morther, vel præcogitatam
malitiam. Regiam Majestatem lib. 4. cap. 5. § 3 : Duo sunt genera
homicidii, unum quod dicitur Murdrum, quod nullo vidente, vel sciente, clam perpetratur,
præter solum interfectorem et ejus complices, ita quod mox non sequatur clamor, aut vox
popularis... Secundum genus homicidii est illud quod dicitur simplex homicidium.
Ita murdrumopponitur homicidio quod
per infortuniumfit, in Legibus Malcolmi II. Regis Scotiæ cap. 15. § 4. seu
calore iracundiæ, videlicet Chaudemelle, in Statutis Roberti II. Regis Scotiæ cap. 3. Latinis hisce vernacula subjicimus, ac primum ex Assisiis Hierosolymitanis MSS. cap. 77 :
Mutre est quant
home est tué de nuit, ou en repos, dehors ou dedans vile. Et qui viaut faire apeau de
Mutre, il doit faire aporter le cors murtri devant l'hostel dou Seignor, etc.
Cap. 82 : Home murtri, et home tué autrement que murtre, n'est pas une chose ; car
le tué sans Murtre est homicide. Cap. 83 : Murtre est fait en repos, et
pour ce est l'assise faite, tel que l'on peut prover par son cors ; car en cest cas le
cors murtri porte partie de la garantie, et l'appellant l'autre, et celui à qui l'on
donne cos, dequoi il reçoit mort, est homecide, ne homecide ne peut home prover par
l'assise, ou l'usage dou Roiaume de Jerusalem, que par 2. loiaus guarens de la loy de
Rome, qui facent que loiaus guarens que ils jurent les cos donner de quoi il a mort
recue. Cap. 86 : Et qui fait apeau d'homecide il doit savoir que est
homecide, si que il se mette en droit gages. Quant l'on fait apeau d'homicide, est quant
home est tué en appert devant la gent en mehlée, et homecide ne peut l'on prover de son
cors, si le convient prover par guarens. Hinc vetus Consuetudo Andegavensis, et
Statuta S. Ludovici lib. 1 : Meurtre si est, quand l'en tue homme ou femme de jour
ou de nuit, en son lit ou en autre maniere, pourquoy ce ne soit en meslée, ou sans
tancer, ou sans li deffier. En une foire pourroit l'en homme tuer en Meurtre, se l'en le
feroit sans tancier avec lui, ou sans li deffier.
Murdre, in Litt. ann. 1356. tom. 3. Ordinat. Reg. Franc. pag. 92. MS. :
Par foi se j'estoie ore lierres,
Ou traitres, ou ravissieres,
Ou d'aucun Murdre achaisonnés, etc.
murdrum, in Legibus Malcolmi Regis Scotiæ cap. 15.
publicum et privatum. Publicum murtrum, quod et
apertumdicitur, quod in loco publico coram testibus fit :
Privatum, cum
aliquis est interfectus, vel submersus, vel in aliquo loco inventus. In Arestis
ann. 1261. in Nativitate B. Mariæ in 1. Regesto Parlamenti fol. 117 : Dictum fuit
ejus qui se suspenderat, factum ad Multrum pertinere. Vide præterea Bractonum
lib. 3. tract. 2. cap. 15. § 2. Fletam lib. 1. cap. 30. § 1. Willelmum Stanffordium lib.
1. Placitor. Coronæ cap. 10. Rastallum in voce Murder, etc.
Pecunia quæ solet dari pro Murdro. Hinc
quietum esse a Murdro, in Leg. Henrici I. Regis Angl. cap. 2. et in eodem Monastico Angl. tom. 1. pag. 687. 688. 689. 722. 851. tom. 2. pag. 16. etc. hoc est, a mulctis pecuniariis, quæ villanis locorum, in quibus
murdrum
Si quispiam enim, ut habent Leges Edwardi Confessoris cap. 15.
murdratus alicubi reperiebatur, querebatur apud villam
ubi inveniebatur, interfector illius. Qui si inveniri poterat, tradebatur justitiæ Regis
infra ipsos 8. dies interfectionis. Si vero inveniri non poterat, mensis et unius diei
respectum habebant ad eum perquirendum. Quod si intra terminum non inveniebatur in villa
46. marcæ, etc. Adde Leges vernaculas et Latinas Willelmi Nothi cap. 26. 46. et
Henrici I. cap. 91. et Monasticum Angl. tom. 1. pag. 669. 830. etc.murdro, seu pro jurisdictione et cognitione
murdri, vocem
Murdreusurpat MS. :
Et tant franchisse lour donna,
Comme le duc en sa terre a ;
Il out le Murdre et le larron,
Le raps, l'omicide, l'arson.
Concedo eis etiam quod ubicumque ierint cum
mercationibus, emptionibus vel venditionibus suis, per totam terram meam Angliæ.... sint
quieti de thelonio, pontagio,...... et de Murdredis et de variis ad Murdredum
pertinentibus.Murthra, in Charta ann. 1153. apud Hickesium Dissert. pag. 36. ibi enim
Murthraintelligitur tributum quod de terris exigi solitum erat, a cujus præstatione immunes dicuntur terræ quas
dominicas, hoc est, a nullo dependentes, vocabant :
De ista eadem terra, quidam Vicecomes Radulphus Picot
nomine scottum et denegeldum et de Murthra et cætera quæ de terris reddi solent,
exigebat injuste.... Per judicium totius Comitatus ostensum et diratiocinatum est a
justiciis vel ministris Regis, vel ab alio aliquo nichil omnino de prædictis exigi vel
accipi debere,.... quia Dominica terra eorum est.Multrumoccidere. Leges Norman. apud Ludewig. tom. 7. Reliq. MSS. pag. 276 :
P. queritur de T. qui patrem suum in pace domini Regis
nequiter Multravit. Regestum Magn. Dier. Campaniæ ann. 1286. fol. 43. apud D.
Brusseltom. 1. de Usu feud. pag. 223 :
Cum quidam in villa Meldensi in
justitia domini Regis Murtratus fuisset, et relicta ipsius Multrati femina de corpore
abbatis, etc.Qui Johannem, nuper Ducem Burgundiæ, occiderunt et Murdraverunt.
Murdrir, in Edicto Caroli Regentis ann. 1358. tom. 3. Ordinat. Reg. Franc. pag.
225.murdrumoccidi. Parlamentum ann. 1. Henrici VI :
Rex præfatum
Ducem.... crudeliter Murdrari fecit.
Murdratus, per
murdruminterfectus, in iisdem Legibus Edwardi Confess. cap. 15. apud Knyghtonum lib. 2. cap. 4. etc.
murdrumperpetrat, in Legib. Edwardi Confess. cap. 15. 19. in Legibus Malcolmi II. Regis Scot. cap. 11. § 1. apud Henricum Knyghtonum lib. 2. cap. 4. etc.
Jus alicujus Murdrire. § 10. :
Murdrire appellum. Galli dicerent, Etouffer un appel. Ut nullus occultus jugulator, quales
Murderers appellant Angli, etc.
MordritaRuodlieb. fr. 6. vers. 20.
murdrumoccisus, in Concilio apud Theodonis-Villam ann. 821. apud Burchard. lib. 6. cap. 15.
Mortritus, Mutritus, in Annal. Fossens. ad ann. 1225. et 1270. apud Pertzium Scriptor. tom. 4. pag. 32. et 33.
Si
quis extraneus qui Multrarius sit, vel latro, vel qui raptum fecerit, etc.
Neque similiter Multrarius, aut aliquis
forbannitus ab ipso Rege Angliæ, etc. Occurrit iterum in alia ejusd. Regis
ann. 1218. apud Baluz. tom. 7. Miscell. pag. 338. Tabul. Calense pag. 31 :
Multrarium ibi captum per Præpositum debere reddi abbatissæ,
etc.Anno
1214... postquam liberati fuerunt, iterum contempto compromisso facto per juramentum,
munierunt castrum cibariis et Murtrariis qui ceperunt invadere homines, etc.
Charta ann. 1232. apud eumdem tom. 3. Antiquit. Pictav. Bened. MSS. pag. 844 :
Licebit vigerio advocatis vicinis quos voluerit fide dignis ire ad domum
Murtrarii et videre cum his qui secum fuerint bona Murtrarii absque alia potestate
saisiendi. Charta Johann. de Castellione Comit. Blesensis ann. 1265. inter
Schedas D. Lancelot:
Catalla hominis Murtrarii vel homicidæ, etc.
Edictum Johannis Reg. Franc. ann. 1352. tom. 2. Ordinat. Reg. Franc. pag. 496 :
Alii Murtrarii, alii latrones, nonnulli monetarum falsatores, etc.Nullus Mulctrarius nec aliquis qui fuerit forbannitus a prædicto Rege Franciæ,
etc.murtrumperpetrat, Gall.
Mourdreuret
Muldrieux. Charta ann. 1321. in Reg. E. E. Chartoph. reg. ch. 33 :
Quod duos Murtrerios in carcere regio Limosi detentos de nocte per
corruptionem abire permiserat.
Pillars, robeurs, Muldrieux et autres malfaiteurs, in Lit. remiss. ann.
1371. ex Reg. 103. ch. 6. Lex Godefr. episc. Camer. ann. 1227. art. 41 : Infames,
homicidas, qui vulgo Mourdreurs appellantur,.... bannitos ab oppido vel civitate per
suos judices pro tali crimine, civitas non recipiat.
Murdreur, in Lit. remiss. ann. 1385. ex Reg. 127. ch. 16.
Multre, homicidium, in Lit. ann. 1371. tom. 5. Ordinat. reg. Franc. pag. 719.