nebula
nebula, mist, vapor, fog, smoke, exhalation
Frieze-Dennison Vergil
- I Lit.: fluviis ex omnibus et simul ipsa Surgere de terrā nebulas aestumque videmus, etc., Lucr. 6, 477; Verg. A. 8, 258: tenuem exhalat nebulam, id. G. 2, 217. —Poet., of the clouds: nebulae pluviique rores, Hor. C. 3, 3, 56; Verg. A. 1, 412; 439 (for which, nubes, id. ib. 587; Ov. M. 6, 21. —Of smoke, Ov. Tr. 5, 5, 31.—Of any thing soft or transparent: nebula haud est mollis, atque hujus est, Plaut. Cas. 4, 4, 21 (834): desine Inter ludere virgines Et stellis nebulam spargere candidis, Hor. C. 3, 15, 6.— Prov.: nebulae cyathus, of any thing worthless, trifling, Plaut. Poen. 1, 2, 62 (271).— —Personified = Nephele, Hyg. Fab. 2 and 3.—
- B Transf., a foggy mist, a vapor, cloud: pulveris nebula, Lucr. 5, 253: nebulae dolia summa tegunt, Ov. F. 5, 269: pinguem nebulam vomuere lucernae, Pers. 5, 181; Sil. 6, 281: per nebulam audire, aut scire aliquid, to hear or know a thing indistinctly, Plaut. Ps. 1, 5, 47 (461); id. Capt. 5, 4, 26 (1023) (for which: quasi per caliginem videre, Cic. Phil. 12, 2, 2).—
- 2 A thin, transparent substance; of a thin garment: aequum est induere nuptam ventum textilem, Palam prostare nudam in nebulā lineā, Laber. ap. Petr. 55, 6; of a thin plate of metal, Mart. 8, 33, 3.—
- II Trop., darkness, obscurity: erroris nebula, Juv. 10, 4: nebulae quaestionum, obscure, puzzling questions, Gell. 8, 10 in lemm.: suspicionum nebulae, vague suspicions, Amm.14, 1, 4.—Of something empty, trifling, worthless: grande locuturi nebulas Helicone legunto, Pers. 5, 7 (for which: nubes et inania captare, Hor. A. P. 230).
neque caelorum culmina / carent nocturna nebula(
constat ‥ ~as ab inferioribus ad superiora surgere
dum ‥ adhuc collibus incumbunt, ~e nuncupantur; altius elevati, et a terreno contagio libere sublimati, nubes vocantur
~am de terris ortam. ‥ aquila, quia supra ~am est, plus videt
quare ~e magis fiant mane et sero quam in nocte vel meridie? ‥ ~e fiunt ex grossis fumositatibus actionibus caloris dissolutis ab aquis ‥
~a nascitur ex paludibus et fumo terre
o regem mirabilem, cui impensa officia quasi ~e pertranseunt matutinales, offense autem per tot tempora thesaurizantur!
erectis ‥ ad ~as undis
illum autem transcendisse ~am qua tegitur omnis terra et pervenisse ad liquidum caeli lumen
nēbula dejecit nimbis aquilone remotis
hec nubula,a clowde
densissima quaedam eorum ~a atraque peccaminum omni insulae ita incumbit nox
qui visa luce veritatis gravioribus peccatorum ~is obcaecatur
~a perversitatis
ut ‥ nulla erroris impediaris ~a
fugerunt infestationum ~e, rediit sereni cordis tranquillitas
recole nunc ‥ corruptiones meas cum exhalaretur ~a libidinis ex limosa concupiscentia carnis et scatebra pubertatis
eos ‥ inanis jactantie ~a tetra corrumpit
potens ‥ est Deus ‥ instantem ~am dissolvere
~am,scingedwolan
oblatas, fructus, species, galfras nebulasque / mappula contineat
precones ~arum et gafrarum pronunciant de nocte gafras et ~as [gl.: ] et artocreas vendendas in calatis relatis albo manutergiowafurs
ferrea ad ‥ neulas(v.
ferrea rotunda ad ~as(v.
panis pastillorum ‥ et tortellorum non valet in eis nec ~e
nubula,a wafur ; ‥ nomina pertinencia ad coquinam: ‥ nec ~a, A.noble [i. e. ]; hec uafra, A.an oble wayfyre ; ‥ hec ~a,oblys ; est nubis nebula tenuis panisque rotundus
pro iiij nebul’ argenti, pro qualibet xij gr[oss’ ]
glaucoma, ~a
ad claritatem oculorum fac pulverem de cumino et camphora ‥ ~am manducat et claritatem prestat
~a suspensa in medio urine
- 1. damp, nevel, mist [densa];
- 2. (poët.) rook(wolk);
- 3. (poët.) wolk [pulveris stofwolk].
霧。小事。虛高文。— linea 麻漏紗。Remota erroris nebula 除糊謬。Audire per nebulam 榥忽聽。Scire per nebulam 曉之不淸。Nebulae cyathus 賤物。
Suggest a Translation
See an image
Palam prostare nudam in Nebula linea. Ita enim
legendum, pro lanæ. Vestis tenuis ac subtilis, dicta quod transpareat sub illa corpus, ut cælum sub nebula. Hesychius :
Astiterant itaque Syrmate Nebuloso
lucidæ ternæ viragines, etc. Suidas Coæ vestes, apud Horatium lib. 1. Sat. 2. aranearum modo textæ. Plinius lib. 6. cap. 17. bombycinas factas ait,
ut in publico matrona transluceat. Ammianus lib. 14 :
Sudant sub
ponderibus lacernarum, quas collis insertas singulis ipsis adnectunt, nimia subteminum
tenuitate perflabiles. S. Hieronym. adversus Helvidium cap. 6 :
Ingrediuntur expolitæ libidinum victimæ, et tenuitate vestium nudæ impudicis
oculis ingeruntur. Idem Epistola ad Lætam : Talia vestimenta paret,
quibus pellat frigus, non quibus vestita corpora nudentur.
Aeris est nubes, Nebulæ de flumine surgunt,
Ac panis Nebula tibi subtilissimus extat.
Niule, in Stat. pro talemel. ann. 1300. inter. Consuet. Genovef. MSS. Glossar. Provinc. Lat. ex Cod. reg. 7657 :
Vel ea quæ in ferramento caracterato de
conspersione farinæ tenuissime fiunt, et ab hominibus Romanæ linguæ, Nebulæ , a
nostratibus appellantur oblatæ. Idem Bernardus cap. 8 : Et omni die in
qua sumus omnes in capis ad Missam, per consuetudinem facit fieri Nebulas ad cœnam
Fratrum.
Neblas. Literæ ann. 1217 :
Unam pitansiam l. solidorum in vino piscibus et Nebulis in
die Translationis S. Benedicti.Ad postmeridiem debet Nebulas, et oblatas, et moretum, et vinum,
Præp. debet ligna et sal. Infra : Debet habere unusquisque privatus 10.
Nebulas et 5. oblatas. Tabularium Brivatense Ch. 110 : Et habet
concessum, et ubladas et Nebulas, et pigmentum. Ordinarius MS. Eccles.
Rotomagensis : Tunc Nebulæ cum vino distribuantur. Et alibi, ubi de festo
Pentecostes : Et dum incipitur, Veni Creator , projicientur per
familiares Thesaurarii existentes in deambulatoriis inferioribus Turris, ante Crucifixum
scilicet inferius et quam poterunt infra chorum, folia quercuum, Nebulas, et stupas
ardentes in magna quantitate. Et a Gloria in excelsis , emittent volare versus
chorum aves parvas et mediocres cum Nebulis ligatas ad tibiam in competenti numero, et
continuabunt præmissa usque ad Officium Missæ, nec cessabunt, nisi dum dicetur
Evangelium. Et hæc omnia fient expensis Thesaurarii et Capituli, æquis partibus.
Ad processionem Missæ stuppæ inflammantur, quas
custodes inveniunt : ad Kyrie Missæ pulsator flores et Neullas (f.
Nebulas) projicit.Nebulasnon esse cum
Oblatisconfundendas, præter locum e Statut. S. Quintini laudatum, suadent Antiqui ritus Ecclesiæ Bisuntinæ, quos refert Martinius Tract. de Antiq. Eccles. Disciplina in Divinis Officiis celebrandis pag. 311. ubi de Cœna Domini :
Interim
dum cantatur hymnus, deferantur panes azymi et Nebulæ et Oblatæ, et benedicantur ab
Episcopo vel Decano hoc modo : Benedic Domine hanc creaturam panis, etc. Sic in
Consuetudinibus MSS. Monasterii Solemniac. iterum atque iterum legitur : Ad Cœnam
Nebulas et Oblatas et tria ova. Quibus in locis frustra Nebulisadderentur
Oblatæ, si nullo modo discreparent.
Habebat Nebulam in oculo sinistro, de quo nihil omnino
videbat.● nuvola, nube; crassa soporis nebula Apul una densa nube di sonno profondo
● rugiada, brina Vulg.
- NEB-, mist, vapor, fog, smoke, exhalation: tenuis, V.: saeptus nebulā, V.: nebulae pluviique rores, clouds, H.: nebulae, quas exigit ignis, smoke, O.: Vellera nebulas aequantia tractu, i. e. delicate as mist, O.: stellis nebulam spargere candidis, i. e. to thrust your gloomy company on the girls, H.: nebulae dolia summa tegunt, a cloudy scum, O.—Fig., darkness, obscurity: erroris, Iu.
-
…deus inducta latas caligine terras occuluit tenuitque fugam rapuitque pudorem. Interea medios Iuno despexit in agros et noctis faciem nebulas fecisse volucres sub nitido mirata die, non fluminis illas esse, nec umenti sensit tellure remitti ; atque suus…
Ovid, Metamorphoses
-
…Inminet his aer. Qui quanto est pondere terrae, pondere aquae levior tanto est onerosior igni. Illic et nebulas, illic consistere nubes iussit et humanas motura tonitrua mentes et cum fulminibus facientes fulgura ventos. His quoque non…
Ovid, Metamorphoses
-
…Notus evolat alis, terribilem picea tectus caligine vultum barba gravis nimbis, canis fluit unda capillis ; fronte sedent nebulae, rorant pennaeque sinusque. Utque manu late pendentia nubila pressit, fit fragor hinc densi funduntur ab aethere nimbi…
Ovid, Metamorphoses
-
…caelo non repperit, aut ego fallor, aut ego laedor ait, delapsaque ab aethere summo constitit in terris nebulasque recedere iussit. Coniugis adventum praesenserat inque nitentem Inachidos vultus mutaverat ille iuvencam. Bos quoque formosa est. Speciem…
Ovid, Metamorphoses
-
…port ent a de lapidibus caelo cadentibus. anaxagorea de his arcus caelestis natura grandinis, nivis, pruinae, nebulae, roris. nubium imagines proprietates caeli in locis natura terrae de forma eius an sint antipodes. quomodo aqua…
Pliny the Elder, Natural History
-
…propudium quasi bella sit, quasi eampse reges ductitent, monstrum mulieris, tantilla tanta verba funditat, quoius egó nebulai cyatho septem noctes non emam. Di immortales omnipotentes, quid est apud vos pulchrius quid habetis qui mage immortales…
Plautus, Poenulus
-
…, quasi tuta omnia mi forent. idem nunc retrahis te ac tua dicta omnia factaque ventos irrita ferre ac nebulas aerias sinis. si tu oblitus es, at di meminerunt, meminit Fides, quae te ut paeniteat postmodo…
Catullus, Carmina
-
…praeparare in occursum Dei tui Israhel quia ecce formans montes et creans ventum et adnuntians homini eloquium suum faciens matutinam nebulam et gradiens super excelsa terrae Dominus Deus exercituum nomen eius audite verbum istud quod ego levo super vos planctum domus…
Vulgate, Latin Vulgate
-
…palustribus undis stagnantem Stygio Cocyti oppleuit odore temporaque autumni laetis florentia donis foedauit rapidoque accendit fulminis igni. fumabat crassus nebulis caliginis aer, squalebat tellus uitiato feruida dorso nec uictum dabat aut ullas languentibus umbras, atque ater picea uapor…
NA, Silius Italicus, Corpus Poetarum Latinorum. Vol. 3, ed. W. C. Summers, 1905
-
…sit atque innoxium servom superbum esse, apud erum potissimum. Sunt quae te volumus percontari, quae quasi per nebulam nosmet scimus atque audivimus. Conficiet iam te hic verbis, ut tu censeas non Pseudolum, sed Socratem tecum…
Plautus, Pseudolus