nobilitatio
hec nobilitas est magna quia datur per principem. sed ex hac ~one non consequitur quis generositatem quia generositas descendit ex jure nature
patet quod tales principes aut domini suos sic acceptos nobilitantes solent in illa ~one certum feudum eis assignare
omnia et singula ‥ libertates, privilegia et immunitates, pardonationes, ~ones, et franchisias ‥ duximus confirmanda
~io soni est augmentatio ejusdem vel diminutio per modum superbie
Nobilitacion, in Instr. ann. 1372. tom. 5. Ordinat. reg. Franc. pag. 480. art. 6.
La Roquein suo de Nobilitate tractatu.
Licet usus gentium nobilitatem in divitiis acquisitis introduxerit dominari,
rationi tamen sagacius disponenti placuit ut mores et actus demonstrent nobilitatem
hominum, et exinde mereantur nobiles verius reputari. Verum favori pecuniisve
sæpissime accepta referri debet nobilitatio : neque enim ex hujusmodi literis, quæ formulæ
sunt, quidquam in gratiam illius cui conceduntur, certo concludi potest ; nisi in iis
singularia afferantur hujusce concessionis argumenta, ex quibus persona æstimari liceat :
ea quippe interdum levissima sunt, cujusmodi est pia ad Jerosolymam peregrinatio, ob quam
Arnaldus Bernardus civis Tornacensis a rege nobilitate donatur anno 1476. in Reg. 195. ch.
1615.le Roy, dominus castri de Cortona, nobilitatur anno 1315. ex Reg. 52. ch. 115. ita et Grimoardi anno 1319. ex Reg. 59. ch. 232. qui domini
de Ville-Brumieret
de Monbetnuncupantur ; eodem quoque beneficio, ut cæteros omittam, donatus Stephanus de Caritate, dominus feudi trium puellarum Parisiis anno 1389. ex Reg. 136. ch. 166. Non omnium tamen feudorum hæc fuit conditio : erant quippe feuda nobilibus tantum adscripta, ut patet ex Literis anni 1321. in Reg. 61. ch. 43. quibus nobilitas Petro
Tousetea ratione conceditur, ut feudum obtinere valeat.
de Lucerodeequiti, qui ex comitatu Juliacensi transductus apud Viromanduos uxorem duxerat, ibique consederat.
la Roque, qui eos tantum inter nobiles cooptatos censet, qui honesto et libero loco nati erant. Hinc est sane quod libertatis prius concessæ mentio fit in literis, quibus nobilitate donantur homines glebæ adscripti. Extant nihilominus Literæ annorum 1354. et 1365. quæ libertatem ab ejusmodi hominibus obtentam antea fuisse, silent. An a Cancellario scribave id oscitanter prætermissum esse probabiliter allegari possit, haud satis scio. Vide supra in Miles.
Chaulmont, quæ a rege confirmantur ann. 1364. in Reg. 98. ch. 118.
Louvet, burgensis seu civis Rotomagensis inter nobiles adscribitur ob ea servitia, quæ ab ipso anno sequenti præstanda dicuntur in officio majoris et præfecti ejusdem urbis.
La Roque, quibus nobilitas viduis filiisque ex eisdem natis confertur ; cui addi potest, et nascituris ; quod legitur in Literis ann. 1393. ex Reg. 145. ch. 145. pro Jaqueta
Bertine, vidua Laurentii de Petraponte, et in aliis pro Maria, vidua Joannis
de Bezegneulibid. ch. 229. Neque etiam prætermittendum quod ejusmodi literæ viri defuncti nomen aliquando taceant, ut efficere licet ex Literis annorum 1368. et 1384. ex Reg. 100. ch. 154. et 126. ch. 159. pro Mauguieta, dicta
la Païenneet Margarita
la Gaillarde; nisi, prout tunc temporis mos erat, virorum nomina,
le Païennimirum et
le Gaillard, inflexione feminina hic efferantur.
de Kyerisymilitis, domini de Mureto, tunc uxor Colini
des Cais, omissa ipsius conditione, legitima et nobilis cum prole sua masculina declaratur Literis ann. 1363. in Reg. 95. ch. 104. Joannes
le Coq, cujus uxor Jaquelina filia Joannis
Maillart, cum patre et fratribus suis nobilitatur ann. 1372. in Reg. 104. ch. 175. ejusdem concessione particeps nequaquam dicitur. Iis addi potest Joanneta
de Villepinte, filia naturalis Petri
du Chateauconsiliarii Cameræ Computorum, et uxor Reginaldi
Freronregis archiatri, quæ ann. 1391. ex Reg. 142. ch. 231. legitimatur, et cum prole sua nobilitatur. Eo etiam spectant Literæ ann. 1428. in Reg. 174. ch. 203. et
de Billy, necdum nupta, legitimatur, et cum nascituris ex ea liberis nobilitatur : neque enim id privilegii ea conditione ipsi concessum est, ut nobili viro nubat ; si secus itaque fecisset, ex plebeio homine procreasset liberos nobiles. Idem denique probant Literæ ann. 1320. ex Reg. 59. ch. 458. quæ nobilibus accensent Nicolaum et Joannem de Molendinis
cum eorum posteritate etiam
ex feminis descendente, et aliæ ann. 1368. ex Reg. 99. ch. 230. pro Philippoto de Modulanet Coletta Joannaque sororibus suis. Matris ergo, non patris, conditionem nonnunquam sequebantur liberi, ut rursus ex infra dicendis manifestum erit.
de Conros, filio illegitimo Astorgii
d'Orelhac, in Literis ann. 1341. ex Reg. 74. quibus legitimatur et nobilitatur. An militum
bastardisattributa hæc prærogativa, qui nihilominus legitimationis nobilitationisque literis, prout cæteri, indigebant ? In exemplum sit Joannes de Bosco, dominus de Domo forti,
d'Onayet
de Toussi, filius illegitimus Radulphi comitis Aucensis, Franciæ comitis stabuli, qui an. 1395. Literis regiis ex Reg. 149. ch. 146. nobilitatur.
d'Escureregi supplicat, ut nobilitatem suam confirmare velit, quæ ei denegabatur unicam hanc ob causam, quod Petrus de Turre pater suus moriens, militiæ honoribus domi intra privatos parietes fuisset ornatus. Cui supplicationi annuit rex Litteris ann. 1337. ex Reg. 70. ch. 365. quibus Petrum de Turre militem obiisse pronuntiat, non secus ac si ex nobilibus ortum habuisset.
Eumque, quantum opus est, nobilitamus: quod non omnibus gratum fuisse non injuria suspicor. Ubi vero nobilitatis argumenta proferre difficillimum erat, iis exhibendis, simul et inquisitione de iis facienda nonnunquam liberabantur a rege ; cujus dispensationis mentio fiebat in literis, quibus nobilitas, etsi invalidis argumentis stabilita, asserebatur, vel etiam conferebatur ; quod factum reperimus ann. 1408. ex Reg. 163. ch. 201. in gratiam Joannis de Bosco, scribæ parlamenti in re criminali, et ann. 1409. in Reg. 167. ch. 325. pro Michaele et Roberto
de Rouvres, qui ridenda potius quam probanda in suo supplici libello afferunt argumenta ; sed, ut quod res est fatear, ridicula magis sunt, quæ a Joanne et Gasparo
Bureauann. 1447. in Reg. 178. ch. 256. allegantur, ut pote qui nobilitatem suam ad Literas Henrici comitis Campaniæ ann. 1161. etsi a Joanne rege ann. 1361. confirmatæ reperiantur, referre non dubitant. Simplicior est Joannis
des Bourdilsex senescallia Carcassonensi agendi ratio : is enim, cum gentis suæ antiquitatem non satis dilucide probare potuisset, Literas obtinet a rege ann. 1382. ex Reg. 122. ch. 1. quibus inter nobiles adsciscitur.
practicam, ut cum ipsis loquar, artemve mercatoriam exercendo. Occurrunt quamplurimæ literæ, quæ id evincunt.
Saffroyarmiger, ex patre et matre nobilibus ortus, nobilitate donatus, vel nobilitati restitutus, dicitur in Literis ann. 1358. ex Reg. 87. ch. 58. quod parentes ejus nobilium more non vixerint. Iis tamen nonnullam lucem præferunt ea, quæ leguntur in Instr. ann. 1391. inter Probat. tom. 3. Hist. Nem. pag. 116. col. 1. ubi quibusdam nobilitas denegatur ea potissimum ex causa,
quod prædicti dicentes se nobiles, non habent equum seu equos, nec alia arma in
domibus ipsorum. Verum non armis duntaxat, sed et vestium forma nobiles ab aliis
distinguebantur, ut videre est supra in Miles, unde qui ejusmodi privilegiorum
minus erat studiosus, more nobilium non censebatur vivere.de Savignyann. 1345. ex Reg. 68. ch. 340. Bertrandus
de Batutann. 1356. ex Reg. 84. ch. 701. et Joannetus
de Martonann. 1365. ex Reg. 98. ch. 462. ex patribus nobilibus orti, quod matres ex plebe habuerint, literis regiis nobilitantur. Sic et Beatrix, viri nobilis Petri
de Rochedunuxor, cum posteritate sua ann. 1372. in Reg. 103. ch. 88. et Isabella, uxor Joannis
Thibautarmigeri, cum liberis natis et nascituris ann. 1405. ex Reg. 60. ch. 198. pari donantur beneficio pari ex causa. Neque ab iis secernenda est Joanna
de Clamecy, quæ cum posteritate sua nata et nascitura ann. 1362. ex Reg. 91. ch. 341. nobilitatur, tametsi nobilitatem Andreæ
du Moustier, ejusdem Joannæ mariti, in dubium revocare videatur D.
La Roque, maxime ex iis verbis :
qui a nobilibus
traxisse dicitur originem, sicut fide digna relatio testatur, ut legitur in
iisdem literis. Erroris occasio fuit verbum dicitur, quod ubi etiam de re certissima, puta de Dei existentia, sermo est, usurpari solitum hac ætate non attendit : id tamen suspicari promptum erat ex iis quæ adduntur,
sicut fide digna relatio testatur, quæ cum re dubia nequaquam alligari possunt. Sed vereor ne quis hæc superflue dicta esse existimet, quando ipse Andreas
Domicellinomine ibi appelletur. Hanc denique nostram de amittendæ nobilitatis ratione sententiam invicte, ut arbitror, probant Literæ ex Reg. 97. ch. 7. quas anno 1366. supplicando regi exhibent Petrus
des Bordeset Jacobus ejus fratris filius, ut antiquæ nobilitati suæ restituantur, a qua majores sui defecerant, dum, ut rebus suis providerent, uxores copiis amplissimas, posthabito genere, duxissent, quod a rege ipsis ultro conceditur.
domicellaappellatur, una cum viro suo Eustachio
de la Pierre, castelleti Parisiensis consiliario. Unde effici potest, quod tamen pro certo ponere non ausim, nobilitate
Et se un noble homme d'ancienneté est issu après sa noblesse de quatre
lignes non nobles, c'est à savoir de celle de l'esle (ayeule) de suzesle
(bisayeule) et de mere, il ne se devroit plus nommer gentilhomme, et pour
cette cause tout noble homme doit desirer à soy marier à noble lignie. Unde
ejusmodi nobiles degeneres appellat Monstrelletus 1. vol. cap. 44. imo nothi vel spurii
habebantur liberi ex dispari conjugio prognati, ut legitur in Glossar. Provinc. Lat. ex
Cod. reg. 7657 : Talapin, qui Literis ann. 1391. ex Reg. 142. ch. 109. inter nobiles cooptatur.