novalis
novalis, ploughed anew, ploughed for the first time
Could not find novali in Logeion dictionaries.
novali masculine dative singular, feminine dative singular, feminine dative singular, feminine ablative singular, masculine ablative singular, feminine ablative singular, neuter ablative singular, neuter dative singular of novalis
novali neuter dative singular, neuter ablative singular of novale
nŏvālis, e, adj. [novus], in agriculture,
- that is ploughed anew or for the first time: ager restibilis, qui restituitur ac reseritur quotquot annis: contra qui intermittitur, a novando novalis, Varr. L. L. 5, § 39 Müll.; cf. id. ib. 6, § 59; Paul. ex Fest. p. 174 Müll. —Hence,
- II Subst.: nŏvālis, is, f. (sc. terra), and nŏvāle, is, n. (sc. solum).
- 1 Fallow land: alternis idem tonsas cessare novales, Verg. G. 1, 71: quae numquam vacuo solita est cessare novali ... se nescit humus, Ov. P. 1, 4, 13; Pall. 1, 6; 2, 10: novale est, quod alternis annis seritur, Plin. 18, 19, 49, § 176; Col. 2, 2, 14: pabula fesso praebere novali, id. poët. 10, 84.—
- 2 A field that has been ploughed for the first time: talis fere est in novalibus, caesā vetere silvā, Plin. 17, 5, 3, § 39; Dig. 47, 21, 3: novalis (dicitur), ubi fuit satum antequam secunda aratione renovetur, Varr. R. R. 1, 29, 1.—Hence,
- B Transf.
- 1 Unploughed land, meadow-land: ille subacto et puro solo gaudet, hic novali graminosoque gaudet, Col. 6, praef. 1.—
- 2 A cultivated field (poet.): impius haec tam culta novalia miles habebit? Verg. E. 1, 71: dira novalia Cadmi, Stat. Th. 3, 644.—
- 3 The standing crops: nec prius inde domum quam tota novalia saevos In ventres abeant (boum), Juv. 14, 148.
novālis, e (novo, novus), was gepflügt werden muß, I) adi.: ager, Brachacker, Brachfeld, Varro LL. 5, 39 (vgl. 6, 59): u. so solum (Ggstz. subactum), Colum. 6. praef. § 1. – II) subst., novālis, is, f. (sc. terra), u. novāle, is, n. (sc. solum), A) eig.: 1) ein Brachacker, Brachfeld, tonsae novales, Verg.: ubi mundae sunt novales, Pallad.: novale vacuum, Ov.: novalis est ubi satum fuit ante quam secundā aratione renovetur, Varro: novale est quod aeque alternis annis seritur, Plin. – 2) ein Acker, der zum erstenmal gepflügt wird, neues Ackerfeld, Neubruch, talis fere est in novalibus caesā vetere silvā, Plin.: ex silva novale faciunt, ICt.: dumosa novalia purgans proscindens iterans, bis terque quaterque resulcans, Ven. Fort. vit. S. Mart. 3, 162. – B) übtr., jeder Acker, der bebaut wird, novalia culta, Verg. ec. 1, 70: diri novalia Cadmi, Stat. Theb. 3, 645.
~is ager,brocen land velgeworht land
est ager ~is qui continuis annis novatur
bellum ~e fit Normannis generale
servisia ~e
in ~ibus, i.~e. operibus sive sermonibus patrum optima institutione excultis
navalium,dincge
~ibus,wyrþelandum WW
ex ~ibus que sunt terre diu non culte
hoc ~e ‥ i. ager qui singulis annis renovatur
~ia [gl.: ] iterando rebinare aut veracta renovarewaret
hibernis ~ibus, ~ibus, i.warez et est ~e terra antiqua vel pratum aliquod nuper aratum et sic jacet per totam hiemem absque semine et contra estatem iterum aratur et tunc primo inseminatur
novare prius ~ia, et non seminare super spinas
si que fiant ~ia in dicto feodo, inde percipiet decimas
si de ~ibus tantum ‥ decimas retinetis, nobis in ea re damnum erit tolerabilius
~ium vestrorum que propriis manibus colitis ‥ nullus a vobis omnino exigere decimas ‥ presumat
ut nullus a vobis de ~ibus ‥ decimas exigere ‥ presumat
pro decimis ~ium
ecclesiarum ~ia roscidis sacrorum dogmatum imbribus ubertim perfudit
millenos animarum manipulos in fructiferis ecclesiae ~ibus ‥ protulit
arbiter ast rerum praesciverat hunc aliorsum / vomere salvifico sulcare novalia Christo
fructificetque Deo cordis nōvale prematque / virtutum messis semina nequitie
abbas et conventus de Hulton concesserunt et fideliter promiserunt dictis abbati et conventui de Dieulacres quod de cetero nulla alia ~ia facient
nobis est cum querela ostensum quod nove avoaciones decimarum ‥ recipiebantur de novo ac eciam impediebant eundem super percepcione ~ium
vetant dari stipendia, / decimas ac novalia, / curatis dum sunt miseri
navalis [l. novales ], campi culturae dediti
nam ~e illud quod Aswyk dicitur ex vastissimo producebat marisco
ubi et crucem ‥ erexit; a qua locus Anglice Crosfeld id est Crucis ~e nomen accepit
navalia [l. novalia ],fælging
1 nŏvālis, e (novus), quʼon laisse reposer pendant un an : Varro L. 5, 39 ; P. Fest. 174.
2 nŏvālis, (16) is, f. (s.-ent. terra ), jachère : Virg. G. 1, 71 ; Varro R. 1, 29, 1.
Novalia
subnectuntur miracula virtute omnipotentis Dei, ad invocationem almi Simonis
operata.novālis e, adj.
- novus, ploughed anew, ploughed for the first time.—As substf. (sc. terra), fallow land: tonsae novales, V.—As substn. (sc. solum): vacuum, O.: culta novalia, tilled fields, V., Iu.