pedagium
omnes decimas molendinorum et furnorum, ~ii ipsius Vernolii et Exmenterarium
hoc quoque presentis sanctionis pagina firmandum esse credimus ne quis in civitate vel portu neque in vico neque in castro neque omnino alicubi locorum nova vectigalia que vulgo ~ia dicuntur instituere vel instituentibus consentire audeat
perdidit Alexander papa ‥ consuetudinem porte beati Petri quam ~ium dicunt
nec quispiam alicubi novas pedagionum [sic MSS; ? l. pedagiorum ] exactiones aut statutas de novo tenere aut veteres augere aliquomodo pres sumat
~ium,page
in officio collectoris padagii
solvendo pedagia [v. l. podagia ] et vinagia que consueta sunt
~ii(v.
per totam Terram Sanctam et Egipti absque etiam ~io libere poteramus et pacifice transire
per dictum portum transeuntibus pro ~io ‥ duplum ‥ exigere non verentur
eosdem [sc. monachos ] etiam habere permittatis ~ium XV modiorum salis quas [sic ] ‥ eis concessimus
de omni blado et de vino empto et vendito debetur ~ium si extrahatur de terra, nisi venditor habeat vinum vel bladum de vineis suis vel agricultura sua
petunt quod vina sua in Anglia arestata eis liberentur et quod non solvant custumam pro delictis aliorum, cum sint liberi de custumis et pedag’ per literas reg’
conquesti sunt nobis naute villarum de Regula et Sancti Macharii quod barones milites habentes ~ia et eorum pedagiarii ‥ compellunt eos
cum ipse habeat ‥ quoddam ~ium in Agenn. et a transeuntibus ibidem, hujusmodi ~io non soluto, percipere debeat certas forisfacturas hactenus consuetas
Paierest solvere, præstare. Auctor Breviloqui :
Pedagia dicuntur quæ dantur a transeuntibus in locum constitutum a
Principe. Charta Willelmi Ducis Aquitan. ann. 1087 : Dono etiam omnia
Pedagia mea monachis et hominibus terræ eorum, ut omnes sint liberi de Pedagiis terræ
meæ in eundo.
Pedagium quoque quod de carris vestris communibus
sive propriis in transitu portæ Divionensis accipiebatur, omnino dimisit.
Charta ann. 1257. ex Schedis Præs. Dominus Episcopus
possit... ad sui voluntatem recipere... aquæ etiam specialiter Pedagium. Pedagium
salis, ferri et piscium, in Sententia Navarri Episc. Conseran. ann. 1208. apud
Marten. tom. 7. Ampliss. Collect. col. 93.Pedagiorum exactiones, in Concilio Lateranensi III. ann. 1179. cap. 22. Innocentius III. PP. lib. 13. Epist. 95 :
Ne quid nomine Pedagii tuum monasterium a
Ravennatibus extorqueret, etc. Idem lib. 14. Epist. 39 : Propter Pedagia,
exactiones indebitas, et alias iniquitates, quas in stratis publicis et fluminibus
committere non verentur. Utuntur passim Scriptores ævi medii, atque in iis
Petrus de Vineis lib. 5. Paiage, in Inventar. Chart. reg. ann. 1482. fol. 201 ;
Lettres de cent livres de rente, que
prenoit à héritage Camus de Beauvoir sur le Paiage de Roye. Poiage, in Reg. Cam.
Comput. Paris. sign. Paterfol. 134. v°. col. 2.
Capitagioseu capitali censu occurrit in Statutis Eccles. Ambian. apud Marten. tom. 7. Ampl. Collect. col. 1233 :
Præmissæ
personæ de suis rebus propriis solvere teneantur Pedagium sive testam. Pedagium sive in
aqua sive in terra, in Charta Michaelis Archiep. Arelat. ann. 1214.
Paiage, eadem generali acceptione adhibet MS. :
Tant leur set chier vendre et merir
Son servise et son ostelage,
Q'ele en prent si cruel Paiage,
Qu'il leur convient leur terres vendre.
de Ferrieres, Dordaineset
Chasteaulandon, in Charta ann. 1295. in Inventar. Chart. reg. ann. 1482. fol. 252. v°. Quod Judæis percipiendum locatum esset.
In feodo et hereditatgio que dictus Symon Miles habebat et tenebat
in Pedagio apud Maisons super Secanam.pedagiumexigitur. Tabular. S. Albini Andegavens. :
Savaricum ortolanum distrinxerunt pedagiarii Ebardus et Calvinus
propter ruscam de apibus, quam portabat ad Salvum-murum, propter hoc solum quod posuit
eam ad terram de collo suo intra Pedagium. Arestum Parlamenti Candelosæ ann.
1269 : Conquerebatur Guillelmus Morelli et Stephanus Chanarde mercatores, quod cum
ipsi die Veneris ante festum B. Gervasii præteriti venirent de nundinis de Ponteferend
per Soliacum eundo apud Virsionem desrobati fuerunt hora nona de
iiiixx. viii.
l. 2. s. quas portabant inter villam de Monasterio et Combelay in loco de quo
est facta ostensio, qui locus est infra Pedagium, vel fines Pedagii Virsionensis vel S.
et in justitia D. Roberti de Sacros... petentes quod dominus Rex sibi dedi faceret damna
sua. Dominus Rex volens scire in quo Pedagio hoc actum fuit et utrum ita actum fuit,
fecit super hoc inquiri per V. baillivum. Qua inquesta facta et visa, qua probatum est
quod ipsi mercatores desrobati fuerunt infra metas Pedagii domini Virsionensis,
condemnatus fuit per Curiam idem dominus ad restituendum ipsis mercatoribus sibi
ablata. Hinc disce hujus præstationis originem et onera ; cujus reditus non viis
publicis tantum, pontibus, aliisque rebus ad viatorum commodum spectantibus restaurandis
insumebantur, sed iis etiam restituendis quæ intra pedagiariidomini fines, lucente sole, furto ablata fuerant. Vide Glossarium Juris Gall. v.
In viis Pedagiariis extra Bonamvallem, si homines
ad justitiam ecclesiæ pertinentes rixati fuissent, etc. Vide
Pedagialis. Idem quod notarius communis non possit facere aliquod scriptum pedagii,
nisi in domo Pedagii, presente pedagerio.Sunt itaque prædicti in
revelatione scilicet et in Septembri, emancipati et liberi ab omni justitia mea, excepto
pedagio et justitia Pedagii.Peagium. Matth. Paris ann. 1256 :
Telonium, quod vulgariter
dicitur Paagium. Adde pag. 515. Et novem libras in Paagio de S.
Patusio in Purificatione B. M. Virginis. Occurrit pluries in Cod. MS. redituum
Episcopat. Autissiodor. ann. circ. 1290. Paiage, eadem notione, usurpat le Roman
de la RoseMS. :
Car gi passai tous li premiers,
N'encor n'ere pas coustumiers
Li lieus de recevoir Paiage.
Sunt namque prædicta omnia,
civitates, comitatus,... alii honores et dignitates,... telonea, leddes, Pedadges,
etc.De Pedagico,
quod in strata colligitur.Et a transeuntibus
de novo Pedatiam jugiter extorquebat.Statuimus ut
malæ adinventiones quas... in nostro Comitatu exercuerunt, funditus aboleantur, hoc est
omne Pedaticum de asinis nullatenus recipiatur, etc. In Historia Episcopor.
Lodovensium pag. 96 : Telonea, Pedatica, Judæi, quintale, montationes, etc.
Concedimus justitias, monetam, Pedaticum, utraque strata
telluris et fluminis Durantiæ. Alia ann. 1164. ex Schedis V. Cl.
Lancelot:
In Pedatico quod per aquam accipitur, duæ partes erunt meæ,
tertia illorum (monachorum.) Adde Chartam ineditam Alfonsi Reg. Aragon. ann.
1184. Gall. Christ. tom. 1. inter Instr. pag. 67. et Probat. tom. 2. novæ Hist. Occitan.
col. 603. 604.Dedi et nundinas duas et pedagium, aliter Pediaticum.Pedaticum. Charta Ludovici VI. Regis Franc. ann. 1130. in Tabulario Cluniacensi Thuani, et in Biblioth. Cluniac. pag. 1392 :
Concedimus ut
nullus Cluniacensium fratrum tribuat amplius Pediale apud Monasteriolum, neque aliquam
consuetudinem, quæ ad regale pertineat ministerium.Nec dent Pedidam, nec collectam ad Regem, nec dent
portagem per totum Portugale. Charta Aldefonsi Regis æra 1230. apud Stephanot.
tom. 4. Fragm. Hist. MSS. pag. 288 : Et sint illi decem Excusati ab omni pecto,...
Pedido, facendera... et ab omni regia exactione semper liberi. Vide Plecta
2.Pedidumlegendum sit, in Charta Aldefonsi Reg. ann. 1181. in Hist. Tutel. Baluzii col. 494 :
Concedo prædictas villas,... nullo mihi jure penitus in eis retento,...
nec calumpnia, nec Podido, nec foro aliquo, nec aliqua penitus regali exactione,
etc.Peagium. Epist. 378. ex Francicis quæ habentur tom. 4. Hist. Francor. :
Dicens et promittens mihi in bona fide, ut quicquid de Pesagiis possit
acquirere, inde debitum argentum solveret. Insuper ipse Vicecomes voluit et mecum
concordavit, ut nostri homines cum suis hominibus Pesagia servarent, ne aliqua fraus de
Pesagiis mihi fieret. Sed recepta sunt Pesagia, et ego argentum ab illo postulo, et ille
indignatur solvere mihi, etc. Pesatge, et Pezage, in Usaticis MSS. Montispessulani art. 97 :
Le sentier de Monpeslier non pren Pesatge, en tota la
terra. Eadem Latine scripta ibi habent, Non accipit pedaticum. Cap. 23 :
Trossels ny fardels que en Monpeslier non son vendut, non donnon ni fan negun
usagge, ny Pesagge. Ubi Lat. Trosselli neque fardelli qui in Montepessulano
non venduntur, non donant neque faciunt aliquod usaticum, neque teloneum. Adde
Bromptonum pag. 1456.Ipse Salomon usque modo exigebat... nomine guisatici et
Pesatici in trocellis, carguis, balis, saumatis ac oneribus quarumlibet rerum eorum per
castrum de Felgariis transeuntium, etc.Ego Raymundus Comes Tolosæ... dono cum hac carta
Abbati Francarumvallium et ibidem monachis habitantibus ut numquam amplius dent usaticum
aliquod, vel Passaticum in tota terra mea... Hoc donum sic intelligatur, quod numquam
fratres prædictæ domus de aliquibus rebus suis dabunt usaticum aliquod nec Pessaticum
per terram, nec per aquam in omni potestate mea.Pedagium, in Charta Philippi Flandr. Comit. ann. 1176. apud Miræum tom. 1. pag. 713 :
Vinagium et Pidagium de omni vino, quod fratres ducunt ad
ecclesiam, ad opus suum, per transitus nostros libere transire, et nihil omnino a
ductoribus vini exigere.Balia, seu
Præpositura, vel officium, cui competit
pedagia, quæ ad Monasterium pertinent, recipere, apud Innocentium III. PP. lib. 13. Epist. 55. In Consuetudine Turon. art. 86.
Peagerie, sumitur pro loco ubi et ratione cujus
Pedagiumpræstatur.
Jurabit autem
Pedagiator, sicut molendinarius, quotiescunque mutabitur, quod nullum scienter accusabit
injuste.
Si quis extraneus vel civis civitatem de nocte exierit non
oblato pedagio Pedagiatori vel nuntio suo, etc.Piper debet paagium. Equus aut mulus 11. den. asinus 1. den... Paagerius tenet ad
equos aut troussellos ad libitum.Archam Dalphinalem
dicti pedagii fregistis,...
et Pedagerium Dalphinalem vulneravistis. Adde Statuta Vercell.
lib. 3. fol. 50.Quos videlicet lx. solidos Pedagiarius meus Resbacencis tempore
nundinarum Barri thesaurario ecclesiæ annuatim dabit. Charta Hugonis Ducis
Burgund. apud Perardum pag. 335 : Si quis pedagium vel ventas extra villam
Divionensem absque assensu Pedagiarii vel ventarii portaverit lxv. sol.
persolvet. Alia ann. 1177. inter Privileg. Equit. S. Johan. Jerosol. pag. 30 :
Nullum publicanis nostris vel Pedagiariis donent usaticum. Charta Isnardi
de Antravenis ann. 1283. inedita : Pedagiarii locorum ipsorum contra conventiones
hujusmodi venientes, etc. Adde Ordinat. Reg. Franc. tom. 1. pag. 401. et tom. 2.
pag. 542. Macerias Insulæ-Barbaræ tom. 1. pag. 143. etc.Pedigiarii tamen S. Quintini eumdem Comitem in possessione hujusmodi minus juste
turbantes, vina quæ pro usu dicti hospitii ad partes suas transvehi faciebat et gentes
ejus arestari fecerunt.Pedagiumexigere. Guido in Vita Innocentii IV. PP. apud Murator. tom. 3. pag. 591 :
S. Ludovicus... venit Lugdunum, ubi Innocentius Papa cum sua tunc curia
morabatur, recedensque de Lugduno, dum iter aggressus fuisset, castrum, quod dicitur
Reca supra Rodanum, obsedit, quod Rogerius de Cloregio dominus castri Pedagiari fecerat
peregrinos cunctos, qui ibant in subsidium Terræ sanctæ. Charta Franchisiarum
urbis Lugdun. ann. 1320. apud Menester. Hist. Lugdun. pag. 95 : Item de vino
vinearum suarum cives Lugduni Pedagiari non possunt, nec de vino quod expendunt in
hospitiis suis. Vide Pasquerium.