propina
prŏpīna, ae, f., for popina,
- a cook-shop, acc. to Isid. Orig. 15, 2 fin.
~a ‥ i. taberna eo quod famem pellat
~a, taberna, cauponia, propinatorium
a butry, ~a
abbas ‥ in cypho ‥ inscribi fecit hoc metrum: ‘pocula Martino quinto cum corde propino.’ postquam ‥ abbas hanc ~am fecerat ‥
pro vino donando ‥ pro una ~a vitulorum, pullorum, confeccionum, et cere pape et ‥ cardinalibus ‥ donandorum(
prŏpīna, æ, f. , c. popina : Isid. Orig. 15, 2.
Græcus sermo est, qui apud nos
corrupte Popina dicitur : est autem locus juxta balnea publica, ubi post lavacrum a fame
et siti reficiuntur, πείνα enim Græce famem
significat, eo quod hic locus famem tollat.
Et si post tres testationes in scriptis habitas, et idoneos
homines habentes invenerit eum quem contestatus est, cum uxore sua, vel in sua domo, vel
in domo mulieris, vel in domo illius adulteri, vel in Propina, vel in proastio,
etc. Græca habent, Hi qui quæ Severi sunt sapiunt, in Propinis et balneis Catholicæ
detrahebant Ecclesiæ. Ubi Theophanes habet procuratio. Notitia anni 1362. apud Guillimannum lib. 3. de Rebus Helvetiorum cap. 11 :
Abbas, Cellarius, et cæteri Officiales ejusdem temporis
ipsis dare compellebantur certas Propinas, quæ se annuatim extenderunt ad 30. florenos
circiter et amplius, secundum statum temporis. Nicolaus Clemengis lib. de
Annatis non solvendis pag. 84 : Et talis oblatio, et gratuita datio, juxta vulgare
Italicum dicta fuit servitium, et secundum Alemannos Propina dicitur.A clero seculari... Propina facta
est episcopo in auro et argento 1404 1/2. florenorum, in vino carathæ sex.
Propinanotio : neque enim de jure
procurationisibi agitur, sed de
annatis, seu redditibus unius anni, quæ ab eo, qui recens in demortui Episcopi, aut Abbatis, locum succedit, exsolvi summo Pontifici solitum est ; vel de ejus consuetudinis origine ; quod satis probant verba loci citati :
De
vacantibus vero et fructibus primi anni majorum Prælaturarum, Abbatialium, videlicet
Episcopalium, et super nullum aliud initium fuisse invenitur, quam voluntaria et
gratuita oblatio quorundam, qui in discordia electi ad Abbatialem vel cathedralem
Ecclesiam, dum prosequerentur in Curia per appellationem ad eam factam, per eum qui
obtinebat finalem victoriam, promovebatur sive eligebatur. Et talis oblatio,
etc. Vox etiam Cancellariæ Romanæ.In sancto Laurentio monachi collegerunt cc.
florenos Rhenenses, et inde fecerunt domino electo Propinam. Ibid. col. 1257 :
Factaque fuit una Propina prædictæ ambassiatæ regis in scyphis et pottis
argenteis. Rursum occurrit col. 1326.