quaternio
quăternĭo, ōnis, m. [quaterni],
- the number four, a quaternion, Mart. Cap. 7, § 767.— Esp.,
- B On dice, a quatre (post-class.), Isid. 18, 65.—
- C A body of four soldiers, a quaternion, Vulg. Act. 12, 4.
quaternio, ōnis, m. (quaterni), I) die Vier, Vierzahl, Mart. Cap. 7. § 767 u.a.: als Würfelzahl, Isid. orig. 18, 65. – II) meton.: 1) eine Abteilung von vier Mann, quattuor quaterniones militum, viermal vier Mann Soldaten, Vulg. act. apost. 12, 4. – 2) der Quartbogen Papier, Mar. Merc. p. 811 (tom. 48 ed. Migne) u.a. spät. Eccl.
codex habens ~ones septem quas singulis diebus singulas possumus ‥ percurrere
ut jubeatis ligare et involvere et in modum unius corporis conponere has [v. l. hos ] ~ones
da mihi ‥ unum cotem aut subulam ut valeam pungere meos ~ones
hic ~o ‥quaer
hoc anno data fuit domino regi quintadecima, sicut patet in brevi ejusdem in quarternione sequenti ‥
pro decem quarternionibus papiri regalis, pro uno magno libro
festinus ~onem promptum paravi ‥ ac in illa eadem die non minus quam tria alia sibi placabilia testimonia, illo imperante, in eodem ~one ‥ scripsi
nec scribere in tabula nec in scedula nec in ullo pergameno nec in nullo ~one
incautum judicandum est quod de ~onibus nostris fecisti
pontifex ipse precepit quatinus ~ones in quibus ipsum opus congesseram penitus destruerem
~ones Malchi ad angelum suum
Lupsetus restituit mihi aliquot ~ones tuas quas olim apud se tenuerat. in his est Julii Genius et declamationes duae
per noctes singulas singulis hominum ~onibus ‥ decrevit excubias celebrari
hic ~o, qui habet iiij milites
sciendum quod ~o dicitur aliquando pro aliquo homine qui quatuor milites habet sub se, sicut et centurio qui habet centum
assit ei [scriptori ] quaternus, non dico ~io [gl.: ductor militum ], qui aliquantam [v. l. quartam ] partem exercitus designat [v. l. significat ]
unus de quinque qui alios quatuor ex omnibus quinariis eligatur, qui ~o nuncupetur
quarta vel ~o est pars una areae quadrifidae majoribus nobilibus, si Leum sequar, ob virtutem concessa, ut vexilli quadratum, de qua prius, clypeoque nunc a dextris sedet, nunc a sinistris. quartam dicimus ab astrologis ductam, qui caeleste schema in quartas dividunt
~o,quatern
quăternĭō, ōnis, m. (quaterni), le nombre quatre : Capel. 7, 767 || section de quatre soldats : Vulg. Act. 12, 4 || cahier de quatre feuillets de quatre pages [une de nos feuilles in-8o ] : Fort.
Cuern, in Chronico Petri IV. Reg. Aragon. lib. 3. cap. 30. Alcuinus Poemate 7 :
Plurima hic Præsul patravit signa stupendus, Quæ nunc in chartis
scribuntur rite Quadratis. Eckehardus Junior de Casib. S. Galli, cap. 16 :
Misit... Quaternionem omnem seriem Sandrati tenentem. Vide
ibi Goldastum. Rabanus Epist. ad Hincmarum : Prudentius Trecassinæ
civitatis Episcopus plura testimonia præteritorum patrum in Quaternionibus suis
collegit. Hincmarus Laudun. Episc. : Vos quoque in
Quaternionibus Pistis Regi datis hoc Capitulum integrius ita posuistis. Vide
pag. 614. 637. Quaterniones curiæ, i.Regesta, apud Petrum de Vineis lib. 3. Epist. 63. 66.
Quaterniones, in VI. Synodo act. 3. in Synodo VII. act. 3. et apud S. Antiochum Homil. 26.
Transmittimus librum Canonum, in quo erat Caternio novus
adnexus, habens Canones quasi Apostolicos, etc.Quaternumvel
Quaternus, in Chartulario S. Vandregesili tom. 2. pag. 1743. apud Marten. tom. 2. Anecdot. col. 1585. tom. 4. col. 953. 978. 980. in Hist. Dalphin. tom. 1. pag. 95. tom. 2. pag. 273. 277. in Constitutionibus Jacobi Regis Siciliæ cap. 13. et 57. apud D.
Brusseltom. 2. de Feudorum usu pag. 747. in Statutis Astensibus pag. 69. Statutis Cadubrii lib. 1. cap. 11. lib. 2. cap. 26. in Bullario Carmelitano pag. 240. 248. et alibi.
ubi quatuor quartæ
(Chartæ)
seu octo folia ; unde hic Quaternulus dimin. et Quaternare, Quaternos facere, vel
quaternum, vel quaternis distinguere, vel ordinare.Quinque hujus novi operis Quaternos mitto.
Utitur et Epist. 101. ut Concilium Ravennense ann. 1317. cap. 15. et Constitut. Ord. dist.
2. cap. 14.Prout est computatum et distinctum in Caterno curiæ.
Lucas Archiepisc. Cusentinus in Vita B. Joachimi : Diu noctuque
scribebant in Caterno, in quo ipse dictabat. Caterne, apud Andegavenses. In
Regesto Ludovici Regis Siciliæ fol. 30. hæc habentur : Copie de
l'original du Caterne pour le fait du Martellaige de la Comté du Maine.
Provinciales et DelphinatesQuaternuli magistri David de Dinant infra Natale Episcopo Parisiensi
afferantur et comburantur. Occurrit in Chronico Windesem. in voce Petra laudato.Invenit in ipsa Ecclesia Quaternunculos de Vita S. Sanctini, sed valde
contritos. Carolus C. Rex apud Hincmarum : Quia
necessitate cogente, prolixius respondere compulsi sumus, contra morem nostrum, in
Quaterniunculo annulo nostro signato responsionem nostram scribere necessarium
duximus. Adde Concil. Duziacense I. part. 2. cap. 17.Quartenier. Walafridus Strabo lib. de Rebus Eccles. cap. 35 :
Decani, vel Decuriones,
Quaterniones, Duumviri, etc.
Quaternio, qui quatuor
milites habet sub se ; unde in Actibus Apost. cap. 12 : Tradens eum quatuor
Quaternionibus militum custodiendum. Quidam proferunt Quaternio
pro Quaterno, sed falso. Hanc sententiam amplectuntur aliquot interpretes ; sed
melius alii numerum intelligunt quorumvis militum quaternarium, ut suadet vox Quaternio
(τετράς, τετράδιον). A quire of four sheets (eight leaves) of paper; the origin of our word “quire.”