saecularis
saecularis, of a saeculum
saecŭlāris (sēcŭ-), e, adj. [saeculum],
- of or belonging to a saeculum: ludi, secular games, celebrated at very long intervals (the interval was fixed, in the time of Augustus, at one hundred and twenty years), and continuing three days and nights, Varr. and Liv. ap. Censor. de Die Nat. 17; Suet. Aug. 31; id. Dom. 4; id. Vit. 2; Plin. 7, 48, 49, § 159; Tac. A. 11, 11: carmen, a hymn sung at the secular games, a secular hymn; the best known hymn of this character is that composed by Horace, at the command of Augustus, to be sung at the secular games, A. U. C. 737; cf. Suet. Vit. Hor. 34—Hence, substt.
- A saecŭlāres, ium, m. (sc. ludi), the secular games, Suet. Claud. 21.—
- B saecŭlārĭa, ium, n. (sc. sacra), the secular games, Val. Max. 2, 4, 4 al.—
- II Worldly, temporal, profane, lay, secular; pagan, heathen (eccl. Lat.): homines (opp. monachi), Hier. Ep. 60, 11: historia, Sedul. in Conc. post Ep. 7, 9: exempla, Tert. Exhort. ad Cast. 13 (al. saeculi): feminae quaedam (Dido, Lucretia), id. ib. 13 fin.—As subst.: saecŭlārĭa, ium, n., worldly matters: redditur in culpā pastor saecularia servans, Commod. 94, 69.— Hence, adv.: saecŭlārĭter, in a worldly manner (eccl. Lat.): mulierem saeculariter ornari, Cypr. Testim. 3, 36.
saeculāris (sēculāris), e (saeculum), I) hundertjährig, ludi, Spiele, die in der Regel alle hundert Jahre abgehalten wurden, Val. Max. u. Suet.: dah. carmen, Lied, das bei der Jahrhundertfeier von Knaben u. Mädchen gesungen wurde, wie Horaz eins zur Säkularfeier des Augustus dichtete. – II) im Gegensatz zum Geistlichen = zeitlich, weltlich, heidnisch, litterae, Tert.: historia, Sidon.: litteratura, Hieron.: homines (Ggstz. monachi), Hieron.
cur ~is culpa perpetua exigitur pena
Abraham, patrem multarum gentium et fidei principem ante tempora ~ia predestinatum
ad praecepta sanctorum ‥ ad ‥ ~ium hominum fabulas
praesertim inter tot tantosque ~ium rerum tumultuantes strepitus
tam ~ium ‥ quam etiam spiritalium ‥ voluminum(
ab omni redditu atque consuetudine ~i omnibus modis absolvit
viderunt servos suos siricis vestibus procedentes et in gloria ~i fulgentes
securae quietis spatium ‥ tumultuans ~ium [gl.: sc. rerum ] strepitus obturbabat
se nudum ~ibus cunctis velle amodo Christum sequi
~ia tamen spirantes, et quanta vis penitentie esset inscii
nam quum terrenus animus ~ia nimis concupiscit ‥
si enim sollicitudinem, quam erga servos Dei ‥ et monasterialem vitam habuisti ‥ dimisisti, quomodo debes nunc secularium hominum verbis et voluntatibus servire ‥?
omnes principes regionis tam ecclesiastici quam ~es(
nullus ‥ rex vel princeps seu quelibet persona potens ecclesiastica vel ~is(
et etiam quod nulla †seculara [MS: scɫara ] persona aut minister regis in aliquo se intromittant de predicto burgo
inhibemus quod ~es sive laici cantores, tam viri quam pueri, tempore divinorum ab ‥ choro conventuali excludantur
ex ecclesiastico gradu vel ex ~i dignitate
sacerdotalis ergo dignitas †securalisque [l. secularisque ] potestas hos inter se duos dividant gladios
ad quos castigandos ‥ juxta canonum sanctiones brachium nostrum invocat ~e
comis protensis, barbis nutritis, et birretis cum cordulis ligatis ad modum laicorum et ~ium contra vitam et honestatem clericorum
omnimodam diligentiam faciant ‥ pro ‥ comprehendendis ‥ apostatis et fugitivis ‥ ; et ‥ auxilium ~is potestatis ‥ imploretur
paenitentes isti, si de clero sunt abiciantur, si vero ~es quinquennio paeniteant
ut nullus ~is clericum in suum obsequium habeat(
vidimus ‥ episcopos in conciliis suis ~ia judicare prohibuimusque eos(
quia ~es omnia nequeunt capere, quamvis ex ore doctorum audiant
quoniam rari sunt hodie ~es qui aliquo mortali [peccato ] non involvantur
~es vero tanti facinoris conscios premiarunt [quidam fratres ]
in ecclesia S. Pauli ‥ ubi quattuor canonici ~es servierant
non clericus ~is, sed canonicus regularis
rex Henricus constituit apud Waltham canonicos regulares loco ~ium
rector vel vicarius seu aliquis clericus quicunque religiosus vel ~is beneficium habens
Clementi VI successit Innocentius VI ~is
Joannes Claymundus, Oxoniensis, sacerdos ~is
quod ad ~ia beneficia, que etati et statui suis convenire visa sint ‥ promoveri ‥ possit(
donec ad temporalitatem episcopi admittantur et ad electiva ~ia
tertiam [litteram ] ‥ ejusdem ‥ legati ad duo incompatibilia ~ia etiam si alterum eorum regulare cujusvis ordinis fuerit beneficia ecclesiastica pro eodem magistro J. principale
statutum est quod nedum ~es, immo religiosi possessionati pilleos conferentes, in ‥ solempnitatibus pilleis uti teneantur
duo deputentur collatores sermonum, viz. duo bachalarii sacre theologie ‥ ~es, aut, unico tali ~i existente, ipse et hujusmodi religiosus, vel, in defectu talium ~ium, ambo hujusmodi religiosi
de ~ibus re[i ]ndutis: seculares qui se reddiderint in domibus nostris et omnem proprietatem reliquerint ‥ equalem portionem habent quemadmodum et alii nostri ordinis conversi
sæcŭlāris, (13) e (sæculum), ¶ 1 séculaire : sæculares ludi Plin. 7, 159 ; Tac. Ann. 11, 11, ou sæculares seul Suet. Claud. 21, jeux séculaires, célébrés tous les cent ans ; [dʼoù le carmen sæculare dʼHorace] ¶ 2 du siècle, séculier, profane : Hier. Ep. 60, 11.
- 1. (poët.; postklass.) honderdjarig [carmen lied ter ere v.h. eeuwfeest; ludi die elke honderd jaar gehouden worden];
- 2. (eccl.) werelds, heidens.
saeculāris e (sēc-), adj.,
- of a saeculum: ludi, Ta.