scabini
De
clamatoribus vel causidicis qui nec judicium Scabiniorum acquiescere nec blasphemare
volunt, etc. Capitulare 2. ann. 813. cap. 13 : Postquam Scabini eum
(latronem) dijudicaverint, non est licentia Comitis vel Vicarii ei vitam
concedere. Leg. Longob. lib. 2. tit. 52. § 7. Exceptis illis
Scabinis qui cum judicibus residere debent. Capitula Caroli M. lib. 4. cap. 5 :
Comes.... ibi secum suos Scabineos habeant. Charta Ludovici Pii in
Chronico S. Vincentii de Vulturno pag. 687 : Quæ in præsentia Supponi Comitis, ac
Benedicti, Hilpiani et Ansfredi Castaldorum cæterorumque Scabinorum.... acta
fuerant. Vetus Notitia in Chronico Besuensi pag. 504 : Ante illustrem virum
Hildegardum Comitem, seu judices, quos Scabineos vocant, et quamplures personas qui cum
eo aderant in Montiniaco villa, in mallo publico, ad multorum causas audiendas,
etc. Speculum Saxonicum lib. 1. art. 62. § 10 : In omnibus locis est
judicium, in quibus judex sententialiter, hoc est, per sententias Scabinorum
judicabit. Adde lib. 2. art. 12. § 2. lib. 3. art. 26. § 2. art. 29. § 1. 2. et
Wichbild. Magdeburg. art. 33. Scepenet
Scependare man.
Scabinoscooptari nusquam poterant qui semel ad mortem fuerant judicati, ut legitur in lib. 6. Capitul. cap. 295 :
In testimonium vero non suscipiatur (qui
judicatus fuerit ad mortem) nec inter Scabinos legem judicando locum teneat.Scabinosjudiciis interfuisse, litesque dijudicasse, passim alibi legimus, in Lege Longobard. lib. 1. tit. 35. § 1. 2. lib. 2. tit. 40. § 1. 3. 5. tit. 42. tit. 52. § 7.
Judices vel Scabininon semel vocantur ab Hariulfo in Mirac. S. Richarii sæc. 5. Bened.
Scabini seu
Judicatores, in Charta Guidonis Comit. Flandr. ann. 1270.Ut nullus ad placitum
banniatur, nisi qui causam suam quærit, aut si alter ei quærere debet ; exceptis
Scabineis septem, qui ad omnia placita præesse debent. Adde Legem Longob. lib.
2. tit. 42. § 2. Insuper etiam pro
quiete et pace Ecclesiæ judices proprios, quos vulgo Scabinos vocant Abbas ibidem
habebit.Scabinos fuisse magistratum peculiarem
cujuscumque civitatis ; ad quorum electionem universi etiam populi consensus
exigebatur.Scabinosetiamnum, judices urbanos, seu ædilitios, appellamus, Gallice
Scepenen, Scabini dicuntur. Kilianus :
Schepen, Judex, Senator, Decurio, Juratus, vulgo Scabinus . Amerbachius a
Scabiniinterdum cum
Juratisconfunduntur, interdum ab iis distinguntur : cum
Juratispromiscue accipiuntur in Litteris Alaidis Comit. Burgundiæ ann. 1227. inter Ordinat. Reg. Franc. tom. 4. pag. 386. ubi iidem
Scabini, Juratiet
Electinuncupantur.
Scabinosa
Juratissecernit Philippus Augustus in Charta Communiæ Peron. ann. 1209 :
In communia Peronensi singulis annis in nativitate S.
Joannis Bapt. instituentur novi Major, Jurati et Scabini hoc modo : Duodecim majoriæ
ministrorum de propriis ministris super sacramentum suum eligent xxiv.
homines de probioribus et magis legitimis, scilicet de singulis majoriis duos ; illi
autem xxiv. similiter x. Juratos de probioribus et magis legitimis hominibus villæ, neque aliquis
illorum xxiv. in illo anno poterit esse Major vel Juratus, nec electores
Juratorum in anno proxime sequenti esse poterunt, prædicti vero decem Jurati electi
super sacramentum suum eligent alios decem de probioribus et magis legitimis hominibus
villæ ; illi vero xx. eodem modo eligent alios decem ; de illis autem
xxx. Juratis electis ipsi super sacramentum suum eligent unum in Majorem et
septem in Scabinos.... Veteres autem Major et Jurati et Scabini illis qui de novo sibi
substituentur reddent rationem et computum de talliis villæ et negotiis illius
anni. Eadem habentur in Charta Caroli V. Reg. Franc. ann. 1368. qua prædictam
Philippi Aug. Chartam confirmat. Vide in Juratus.Litteræ Scabinales, quæ a Scabinis ceu judicibus conceduntur. Charta ann. 1376. apud Knippenberg. Hist. Eccles. Geldr. pag. 104 :
Acta fuerunt hæc..... præsentibus discretis viris Joanne de Wessem judice,
Gerardo Beke et Gerardo de Tegelen Scabinis in Ruremunda testibus ad præmissa vocatis
specialiter et rogatis, qui super prædictis litteras suas concesserunt Scabinales.
Maison Scabinale, in Stylo Leod. cap. 1. art. 7.Cum quibus etiam interfuerunt multi judices et Scavini cum Sculdaxibus.
Adde Chartam ann. 844. et aliam ann. 1030. ex Tabular. S. Victoris
Massil.In hoc itaque
generali placito præsidente abbate seu præposito, circumsedentibus etiam Scabionibus,
etc. Occurrit præterea in Charta Udonis Episc. Tullens. inter Probat. Histor.
ejusd. Eccl. pag. 79.Præter ministeriales scilicet
Villicum, Decanum, Scabinionem, et famulos Ecclesiæ feodatos, etc. Hanc denique
cum aliis subscribit Richardus Scabinio, qui, ut videtur, hanc dignitatem ex feudo obtinebat.
Servitia quæ in quibusdam Curtibus Advocatis tribuuntur cum Villicis et
Scavionibus accipere et non amittere debent vel vendere, quia ad hoc eis donantur, ut
quidquid Abbati vel familiæ adversitatis contigerit, quantocius studeant
corrigere. Eadem habet Charta alia Henrici V. Imp. ann. 1112. pro eodem
Monasterio, apud Nicolaum Zyllesium.Ut nullus Dux, Marchio, Comes, Vicecomes, Schuldesio, Scapio, seu aliqua magna
vel parva persona, etc.Ille vero (Hludovicus Pius Imp.)
misericordia motus, Adraldo Vicecomiti Palatii jussit, ut resideret in judicio cum
Agelmundo et Petro Scabinis Palatii, et ipsius Abbatis postulationem
adimplerent. Charta Caroli Simplicis apud Miræum in Notitia Eccles. Belgii pag.
87. et in Donationib. Belgicis lib. 2. cap. 18 : Judicio Scabinorum Palatii nostri,
etc.Nos dilectis et burgensibus nostris de Duaco concessimus
Scabinagium de anno in annum perpetuo habendum, etc.
Ordinatum est in primis quod qui scabini erunt, erunt et coratores, et illos
jam instituit Comes et usque ad voluntatem suam fecit eos jurare Scabinagium et
coram. Adde Chartam Margaretæ Flandr. Comit. ann. 1272. apud Miræum tom. 2. pag.
1240.Et notandum quod hereditas in eleemosynam data post annum
transactum, debet ad Scabinatum reverti. Bulla Innocentii IV. PP. ann. 1245.
apud Marten. tom. 1. Ampl. Collect. col. 1287 : Contulit etiam præfato monasterio
Scabinatum in terra ipsius monasterii in præfatæ civitatis suburbiis. Adde eumd.
Marten. tom. 1. Anecd. col. 1592. Calmet. tom. 2. Hist. Lothar. inter Probat. col. 380.
Baluz. tom. 2. Hist. Arvern. pag. 148. etc.Mandavit quod non renovaretur
Scabinium Scabinorum nisi de mandato speciali ejus.Scabini. Comput. ann. 1450. ex Tabul. S. Vulfr. Abbavil. :
Item pro duobus broutariis, qui a rivagio
usque ad magnum Scabinagium ad ponderationem, et a dicto Scabinagio usque adgrangiam
capituli broutaverunt, etc. Charta Math. comit. Pontiv. ann. 1241. in Lib. 1.
nig. ejusd. eccl. fol. 6. v° : Terra inter murum et aquam, ubi est gardignium
Scabinii.Scabinorumdistrictus. Charta ann. 1355. in Reg. 84. Chartoph. reg. ch. 459 :
Cum Laurentius de Hollandia habeat in Scabinagio de
Marleain, in baillivia Tournacensi, duos bonnerios, Gallice deux bonniers,.... quos a
nobis sine feodo et justitia ac sine servitio qualicumque, excepto Scabinagio duntaxat,
tenet. Eschevinage, eodem sensu, in Lit. ann. 1370. tom. 5. Ordinat. reg. Franc.
pag. 375. art. 5 : Lesdiz eschevins auront la congnoissance, jugement et exécution
de tous meubles et héritaiges gissans en leur Eschevinages. Vide supra
Eschevinagium.scabini. Charta Nic. abb. ann. 1196. ex Tabul. S. Joan. Laudun. :
Scabinos autem septem in præsenti faciemus, quorum uno mortuo, alii remanentes
bona fide utiliorem eligent et monacho atque majori nostro dicent ; qui electus, si
Scabinaticum recipere noluerit, etc.Procurator, qui alterius vice res gerit. Lit. remiss. ann.
Guillaume sire de Warigny
chevalier prest à aler outre mer,.... ordonna Girard le Doux son Eschevin et gouverneur
de toutes ses besongnes en laditte ville. Chartul. Thenol. ex Cod. reg. 5649.
fol. 64. r° : Quant on vent aucunes des terres, on doit faire maieur par l'acort
des parçonniers, et cis maire puet faire Eschevins des treffonciers.Item excommunicatos nuntiari mandamus omnes et singulos, qui decanos impediunt
ne libere teneant suas synodos, et ob hoc testes seu Scabinos synodales male
tractant.