scutella
scutella, a small flat dish, little salver
scŭtella (scutella, Ven. Carm. 11, 10, 7), ae, f. dim. [scutra; cf. 1. scutula],
- a salver or waiter, of a nearly square form: dulciculae potionis, Cic. Tusc. 3, 19, 46.— Also as a stand for vases, Dig. 34, 2, 19, § 10; Ven. Fort. 3, 13, 4; 11, 10, 7.
scutella, ae, f. (Demin. v. scutra, nach Diom. 326, 27. Prisc. 3, 44. Donat. 376, 8. Consent. 346, 29 K. Serv. Verg. Aen. 2, 324 von scutum), die Schale zum Trinken, hedychri, Cic. Tusc. 3, 46: als Untersatz zu Speiseschüsselchen, die Platte, Ulp. dig. 34, 2, 19. § 10. – ➳ scūtella gemessen, Ven. Fort. carm. 3, 13, 4; 11, 1, 7.
Liudgarda vero ‥ ~am argenteam et unum storacen in aelymosynam sui vestrae sanctitati direxit
puer ‥ qui ‥ ad mensas ~is recolligendis operam daret
cuppas nostras ~os et salsaria nostra argentea
pro †souwellis [? l. scutellis ], platellis, salsariis et chiphis
ad colligendum reliquias debet elemosinarius habere sportas, scultellas, et vasa diversa, ne incaute pulmenta cum cibis grossis misceantur
inveniet vasa enea ad quoquinam necessaria et vasa lignia, viz. ~as et platellas pro aula sufficientia
sexaginta ciphos, centum squdellos, viginti duas platellas ‥
~us magnus argenteus ad elemosinam prioris ‥ ~us magnus argenteus ‥ ad pitanciam in refectorio ‥ x ~i magni argentei, viz.(charjours
~a de stagno iiij
in ij scotellis j d. et in j corbello portabili iij d. ob.
habeatur ~a abluta cum aqua calida et stet super aliam plenam aqua calida
ut cum alicui comedenti defertur cibus inter duas ~as, et antequam finierit quod prius comedebat, ~is apertis qualis ille sit cibus considerat, et an bene sit coctus investigat
communi calice et ~a ‥ coguntur cibum sumere
~is latis et amplis fercula cuncta simul apponunt
in j chutell’ ter conducto ad braciandum, ix d.
cum Diogenes vas ligneum secum portaret ad bibendum, vidit puerum quendam manu concava aquam haurire et bibere, qui statim ~um suum elisit in terram
~am elemosinalem(v.
~a, A.a dyyshe
~a,dobeler
pro ij ~is virgeis pro cova ac j manutergio pro mandato, et reparacione obbarum, et pro candelis albis ‥ iiij s.
hec ~a,a scotulle
de annona lxxxxvj ~as juxta mensuram Lincoln’
tres tornatores xvij acras et reddunt mmmc ~as
habebunt vj d. et vj panes et plenam ~am salis
iij scutell’ frumenti
percipere debet unam ~am unde novem faciunt octavam partem quarterii plenam blado
si faciat aliquod fotaver ‥ habebit j scutell’ ordei unde vj facient j buss’ et vocatur utaver(
quinquaginta et sex dolia vini, signata caractere ~i ‥ archiepiscopi
tria milia denariorum auri, vocatorum scussellorum
~a braonis(v.
scŭtella, æ, f. (scuta), petite coupe : Cic. Tusc. 3, 46 ; Prisc. Gramm. 3, 44 || plateau, soucoupe : Ulp. Dig. 34, 2, 19.
Escuelle.
Scudeleadem notione usurpant Cambro-Britanni, unde
Scutellamdeducere malunt nonnulli.
Scuzzil. Forcellinum in
Scutraet
Scutella.
Quandam habebat patenam ligneam, quæ
vulgo Scutella vocatur. Hugo Flavin. pag. 165 : Scutellas abluens, et
vasa alia mundans. Gregorius M. lib. 12. Epist. 30 : Scutellam quoque
argenteam Monasterio cuidam reliquerit. Chronicon Casinense lib. 3. cap. 57 :
Scutellam argenteam cum nigello librarum 14. etc.
Nepti meæ Deorovaræ Scutella argentea cruciolata,
etc.Hoc est
cocleares numero septem, Scotella una, etc.
Et in ii. Scotellis manualibus emptis ibidem
vii. den. et in v. Scotellis minoris sortis emptis ibidem pro
cæteris officiis ix. den.Scutella. Guidonis Discipl. Farf. cap. 18 :
Quando poma
vel herbæ imponuntur... deportetur a cellerario cum suo socio inprimis senioribus, et
semper in Scutellulis deportetur.
Interea vero reconditur dominicum corpus a Sacerdote retro
altare ; ponitur in patena aurea, et patena inter Scutellas aureas, et adhuc Scutellæ
inter tabulas argenteas, quæ factæ sunt ad textum Evangelii. Adde Bernardum Mon.
in iisdem Consuet. Cluniac. MSS. cap. 37. Ordericus Vital. lib. 6 : Scutellam
argenteam Deo super altare obtulit.Fecit fieri (Petrus abbas
33.) unam Scutellam pro sale.Scutellain sacris ministeriis docent Excerpta ex Divionensi disciplina :
Si quis autem privatis diebus.... voluerit communicare,.... accedit
tam ad pacem, quam ad communionem in suo ordine. Debent autem singuli ita se Scutellæ
adjungere, ut si forte inter sumendum aliquando Corpus Domini, vel de ore sumentis, vel
de manu porrigentis lapsum fuerit, nisi in Scutellam cadere non possit. Quod
vero scutellamhic, infra
patenamvocat : unde unum idemque fuisse colligitur.
Insuper dimisit eis sciphos et Scutellas
quæ ipsi reddebant annuatim de forestagio suo de Tanoart ad curiam suam
tenendam. Adde col. 411. Charta Ludovici Junioris Regis Franc. ann. 1173. ex
Regest. 67. Chartophylacii Reg. Ch. 465 : Scutellam in omnibus appenditiis ipsius
castri, et de omni re, quod ad illorum usum pertinet, et in Dei et in nostra manu
est. Charta Theobaldi Campaniæ Comit. ann. 1223. in Chartul. Latiniac. :
Eligant et habeant ad opus conventus tres servientes in coquina et quartum qui
colligat Scutellas per villam. Bulla MS. Nicolai IV. PP. ann. 3. de Censibus
Eccl. Rom. in regno Siciliæ, Campania et maritima : In episcopatu Verulano
episcopus ipse debet 60. brachia panni, et 200. Scutellas, et 20. sol. per
annum. Pluries ibi. Chartul. S. Vincentii Cenoman. fol. 24 : Et unaquæque
Scutella eorum pro unoquoque defuncto nostro unum denarium reddit. Honores et
onera Abbatis S. Claudii inter Statuta ejusdem Monast. pag. 56 :
Item, pro
Scutellis anno quolibet debitis per quemdam dictum Pateillui unum quartale
frumenti. Vide Escuella.sportulævel
præbendænuncupantur. Anastasius in Bonifacio II :
Hic presbyteris, et diaconibus, et subdiaconibus,
atque notariis Scutellam de adeptis hereditatibus obtulit, et alimoniis multis in
periculo famis clero subvenit.Clusastenentibus. Vide Clusa 2. et Clusiaticum. Tabul. Capituli Cabilon. pag. 269 :
Item
Vicedominus duas partes Scutellæ closeriæ percipiet : Major vero tertiam partem.
Unde vocem Scutella, ut in aliis ejusmodi vocibus, sæpe factum est, ad quodvis tributum significandum detortam esse colligitur.
Scutellarumcura incumbit, in Ordinat. Hospitii S. Ludov. Reg. ann. 1261. in Fleta lib. 2. cap. 14. § 3.
Portator Scutellædicitur pag. 346.
Sculier, in Jehan de Treal Sculier, bouche à Cour et cc. livres
par an ; et donera cauption de rendre compte et fournir de la vaisselle d'argent et
autres choses qui appartiennent audit office.scutellas. Jo. de Janua.
Boileaulibro
des métierstit. 49. pag. 112. edit. Depping.
scutellæ, Jo. de Janua :
Laganum, quoddam genus cibi quod prius in aqua coquitur postea in
oleo frigitur, et sunt lagana de pasta, quasi membranulæ, quam statim in * eo deo
friguntur. Illa vulgo dicuntur Scutella ista lasania, et dicuntur ita, postea melle
condiuntur, etc.Salvo quod quilibet.... possit emere de illo
(frumento) , quod portatur per civitatem in Scutellis (in
Scudellis Codd. '52, '59.) publice, et postea ad granarium; - et tom. III. pag. 514 :
Item.... ordinaverunt et providerunt predicti quod aliqua persona non
possit nec debeat deferre aliquod bladum ad curiam comunis bon. vel ad voltas
asinellorum, vel alibi in Scutella, vel gironibus, vel in rufula, etc.
scutella ae, f dim.
- scutra, a flat dish, a small flat dish, little salver: hedychri.
SCUTELLA
SCUTELLA(Cic. Tusc. 3.19, 46) is rightly explained by Rich as a small tray or salver on which cups could be placed, and not a saucer or dish like its French derivative écuelle: for in Ulp. Dig. 34, 2, 20.10, scutellae are defined as quae aliquid sustineant, and are specially distinguished from vessels quae aliquid in se recipiant edendi bibendive causa paratum. (Cf. Becker-Göll, Gallus, 3.395.)
[G.E.M]