spera
spēra, ae, v. sphaera init.
j ~i de bordo boni inter cameram et novam turellam ejusdem turris
unam sporam in camera nostra ad capud nostrum et aliam sporam in forinseca camera warderobe
cameram lambruscari et in illa stalla lingnea circumquaque et cathedras et esporum ante hostium
unum sporum ‥ bene intalliatum
ad capud mense aule nostre ‥ fieri facias quendam espurrum de lingno
espoerum in aula nostra de Clarendon ad hostium ex parte australi ejusdem aule de novo fieri ‥ fac'
in xxv bordis ‥ emptis ad unam spuram ad molendinum brasii, iij s.
in j espera facienda in nova camera militum
in factura unius ~e de Estlandbord' ‥ cum ligaturis ferreis et clavis
unam ~am pro pelvibus et lavatoriis in medio aulae
fiat ‥ emplastrum ex sp'viva [? l. spera viva ], morella, jusq'amoroor semperviva
spara ‥ lapis albus similis gypso
Sphæra, seu globo. Gloss. Ælfrici :
Hemisphæriumreponunt,
Hemisperium, enim habet etiam Ugutio. Joan. de Garlandia in Synonymis :
Effigiem pomi retinet sibi Spera, vel ovi,
Sperica de Spera credas sic esse vocata.
Idem Ugutio : Spera, circuli circumductio, id est, rotunditas, et dicitur
Spera, quasi spatium rotundum, et rotunditas mundi dicitur Spera mundi. Matth.
Sylvaticus : Sphæra, Græce Spera. Gl. Lat. Gall. :
Speram, formam rotundam. Idem in Exod. cap. 25 :
Sperula, parva rotunditas volubilis, sicut solet fieri in cathedris et
archis. Palladii de Architectura caput inscribitur in Cod. MS. Pithœano, de Spera, vel hemisperio, ubi edit.
de sphera cœlestis circuli. Eckehardus junior de Casib. S. Galli cap. 3 :
Cambocam suam et magistri ejus multarum virtutum
operatricem, cum Spera illa S. Crucis notissima rapuit, i. globo cui crux infixa
erat. Imaginationes Gervasii Dorobernensis : Insanus enim factus nunc ad formam
pueri contrahebatur in Speram, nunc autem ultra humanam effigiem distendebatur.
Passim apud Papiam pro sphæralit. S.
de la RoseMS. ubi de stellis :
Parmi l'air obscurci raiant,
Qui tornoient en leur Esperes,
Si con l'establi Dieu li Peres.
Spere. Joannes Molinetus Valentianensis, qui vixit ann. 1477. in Templo Martis :
Guerre s'envolle en l'air comme une aronde,
Le Spere ronde environne grand erre.
Utitur etiam alibi.Espere. Phil. de Maceriis in Somnio vet. Peregr. lib. 2. cap. 59 :
Jehan de Dons ou Jehan des
orloges a fait un grand instrument, par aucuns appellé Espere ou orloge du mouvement du
ciel.Porro media pars baptisterii, mediaque pars Sperarum eidem Presbytero
concessa est, quatinus monacho fidelis existeret. Quæ fortuito et casu parochiis
obveniunt, le Casuel, hic intelligi censet editor : sed legendum
perarum; nempe peregrinorum, qui reversi a peregrinatione Hierosolymitana,
perassuas et
burdonesEcclesiæ Parochianæ conferebant.
Mittebant bombardarum saxa Sperica contra montana, etc.Ambitur autem (Cœnobium) in Sperio muro non quidem lapideo, sed
fossato sæpe munito. Id est, in sphæræmodum.
Sphærula, apud Honor. Augustod. lib. 1. cap. 219. et 220. et Joannem Sarisber. lib. 8. Policrat. cap. 12. Ita enim præfert prima editio ann. 1513. non
Sphærula, ut posterior.
Anicetus constituit ut clerici
coronas portent in modum Spærulæ.Exceptis mancis atque debilibus, qui in
grabatulis et in lecticis et in scamellis ambulantes et in Sperulatis
lectulis.Sed dicat : Ecce fidantiam
de torna, et justitia accipiat ipsam, et qui negat, similiter det fidantiam de Spera, et
justitia accipiat ipsam, etc. Observantiæ Regni Aragon. lib. 8. tit. 1. § 4 :
Et debet dare fidantiam de la Spera, et petere per reptatorem dari fidantiam de
la torna, etc.
Espera, eo intellectu dicunt Hispani ; quibus etiam idem sonat quod Dilatio a judice creditori vel reo concessa ; qua notione hic accipienda vox
Spera. Vox fori Hispanici. Hinc etiam
Item quod ipsi (habitatores Villæ-longæ) plures contractus fecerant
cum pluribus personis ad terminum seu ad Speram : propter quem terminum receperant et
lucrati fuerant in anno ultra quatuor solidos pro libra. Lit. remiss. pro
consulibus ejusd. urbis ann. 1337. in Reg. 71. ch. 47 : Qui res a se venditas
minori precio in fraudem usurarum reemerunt, aut pro impulsa seu Spera temporis plus
sibi dari in pecunia, blado aut alias in similibus, seu obligari ultra sortem
fecerunt. Charta ann. 1340. in Reg. 72. ch. 292 : Guillelmus de Podio
clericus Tholosanæ diocesis..... solutiones plurium et diversorum debitorum prædictorum
et terminorum prorogavit et distulit ;.... occasione dictæ prorogationis et Speræ
temporis ea (bona) sibi appropriando.Ubi Glossæ :In luogo di timoni Fa Spere, e in aqua poni.
At ille (raptor) quamvis equo vectus
fugaci, videns tamen velocitatem feræ se non posse præverti ;.... ubi se contiguum
viderit, Speram de vitro projicit : at illa ymagine sui illuditur et sobolem putat.
Sanctus Johannes
Baptista debet medium omnium oblationum et Speram olei et canonicis candelam. S.
Johannes Evangelista...... episcopo dupplerium et Speram olei.spēra: = sphaera.