tertiator
Tertium tenet, seu qui tertiam fructuum agri domino pensitat. Frequens occurrit mentio
Tertiatorumin Capitulari Sicardi Principis Beneventani ann. 836. ac primum cap. 4 :
Hoc promittimus de Tertiatoribus, ut si a
Longobardo venditi fuerint, comparentur, et nullatenus in nave imponatur, aut trans mare
venundetur, excepto si homicidium fecerit, aut facere voluerit, habeat sibi licentiam
eum vendere. Cap. 14 : De Tertiatoribus vero hoc stetit, ut nulla nova
eis a parte Reipublicæ imponatur, excepto antiqua consuetudine, hoc (est) responsaticum
solum, et angarias, et calcarias, etc. Ejusdem præterea Capitularis, quod
imperfectum editum est a Camillo Peregrino in Hist. Longob. supersunt capita aliquot de
Tertiatoribus. Cap. 20 : Ut non præsumat aliquis Tertiatorem exercitalem aut
militem facere. Cap. 21 : Ut si Tertiator absconse exercitalis factus
fuerit aut miles. Cap. 22 : Ut si quis homo liber uxorem duxerit
Tertiatricem. Cap. 25 : De nefandis criminibus, vel aliis causis si in
Tertiatores devenerint. Cap. 26 : Ut si aliquis cum Tertiatore causam
habuerit a parte Reip. Cap. 29 : Ut non tollatur a Tertiatoribus
excusaticum et porcos. Cap. 30 : Ut invito non detur pretium a Tertiatore
pro tritico aut vino. Denique cap. 32 : Ut coloni Tertiatores non dent in
collata nec in pactum. In Pacto Arichis Principis Benevent. cum Neapolit. :
Firmatum est qualiter inter partes esse deberent de terris in liburia, de servis,
et de ancillis, et de Tertiatoribus, et de omnibus causis, etc.