tinnulus
tinnulus, ringing, tinkling, shrillsounding
tinnŭlus, a, um, adj. [tinnio], ringing, tinkling, shrill-sounding (poet. and in post-Aug. prose).
- I Lit.: sistra, Ov. P. 1, 1, 38: aera, id. M. 4, 393: chordae, Sen. Troad. 833: fistula, Calp. Ecl. 4, 74: vox, Cat. 61, 13; Pompon. ap. Macr. S. 6, 4 (with tenuis): illic cymbala tinnulaeque Gades, i.e. the shrill noise of the Gaditan maidens, Stat. S. 1, 6, 71 (cf. Juv. 11, 162).—
- II Transf., of speakers: (rhetores) tumidi et corrupti et tinnuli, jingling, Quint. 2, 3, 9: verba, Hier. Ep. 143, 2; cf. tinnitus, II.
tinnulus, a, um (tinnio), klingend, schellend, I) eig.: vox, Pompon. com. fr., Catull. u. Sulp. Sev.: sistra, Ov.: aera, Ov.: Gades, Getön der gaditanischen Jungfrauen, Stat. – II) übtr., hohltönend, -klingend, rhetor, Quint. 2, 3, 9: verba, Hieron. epist. 143, 2.
~us a tinniendo dicitur, id esteran
pulchra cymbala hymnisona tinnula
Elwardus dum ~a et emendicata verba venatur
celestis aule tinnulis / ‥ organis
tinnula sistra volant oculos pascentia regum
massa metalli tum rutili tum ~i oculos et aures ‥ demulcens
tinnŭlus, (15) a, um (tinnio), qui rend un son clair, aigu, qui tinte : Ov. P. 1, 1, 38 ; M. 4, 393 ; tinnulæ Gades Stat. S. 1, 6, 71, Gadès résonnante [des danses accompagnées de musique, cf. Juv. 11, 162 ] || [en parl. de la voix] a) au son clair, argentin : Catul. 61, 13 ; b) aigu [ou] en fausset : Pompon. Com. 57 R || [fig.] tinnuli Quint. 2, 3, 9, les orateurs à la voix perçante.
Interdum quoque et vicinus dulci et Tinnulus fertur
numeris lege solutis.
Tinnulus vocisdixit Sulp. Severus in Epistola ad sororem tom. 1. Miscell. Baluz. pag. 353. adjective vero Catullus 62. 13.
Tinnula vox, Ovid. Met. 4.
Æra Tinnula ; Tinnulæ chordæ, Senecæ in Troade v. 833.
Tintirece, qua utitur MS. :
La veissiez lances brissier,
Ja ne se set nus conseillier ;
Là oissiez tiel croisserece,
Et sor heaumes tiel Tintirece.
Ubi Tintirecesonitum armorum galeas percutientium denotat.
Tinnulo, vel
Tinniolo, dictum volunt Regum Palatium, quod ut in monasteriis fieri solet ad
Tinnulum, seu
tinnitumcampanæ singuli regii Palatii domestici ad epulas cierentur : indeque
tenir tinelnostros dixisse pro
Curiam solennem celebrare.
Cola da Beneventoin tractatu
Il Tinello non men corrotto a
tempi nostri ne'fatti che nel nome fu cosi da' maggiori nostri chiamato per diminutione
(come io mi stimo) da Tinno (Tinnio) voce Latina, quasi Tinello, cioè picciol suono che
cosi si dice in quella lingua il suono de' metalli ; perciochè al suono d'una picciola
campana (come ognun sa) si corre a Tinello, il quale è un luogo (par chi non lo sapesse)
dove in commune si va a mangiare da' cortegiani, come al refettorio de' frati. Et era
all' hora di tanto honore il mangiare in Tinello, quanto è hoggi riputato cosa vil et
dishorrevole. At Joan. Loccenius lib. 3. Antiquit. Suecicar. cap. 23. videtur
indicare, tunaaulam significare, vel certe locum conseptum : unde proverbium Suecicum de agrestibus et illepidis :
Tu non fuisti in Tuna ; Galli nostri
dicerent, tu n'a pas esté à la Cour: proinde ex
Tuna, formata fuerit vox
Tunellavel
Tinella, atque inde Gallic.
Tinel, pro palatio. Blasius Ortizius in Itinerario Adriani VI. Papæ cap. 19 :
Ibique familia Pontificis in
palatio ipso Tinellum, ut ita loquar, Romanum agnoscere cœpit, quo se familiares
vescendi gratia conferebant. Adde cap. 435. Chronic. MS. Bertrandi Guesclini :
Bien sai qu'il est entrez dedens à son comment,
Avec lui quatre cent de son Tinel plus grant.
Chronicon Flandriæ cap. 57 : Et alla au palais tenir son Tinel, et y feit
office royal. Chronicon Petri IV. Regis Arag. lib. 2. cap. 22 : Davant
tot lo poble de Barcelona, qui ja per allo era ajustar en lo nostre Tinell major de
nostre palau.
Huit valets de chevaux, chacun xxv. l. par an, hors Tinel.
Deux valets pour le queurre, chacun xv. l. hors Tinel. Quatre menestrieux
bouche à cour et leur pension. Ubi hors Tinelde iis dicitur, qui extra aulam comedebant ;
bouche en courvero de iis, qui jus mensæ habebant in palatio. Vide Tinellus suo loco.
Quiconque au Marché de
Meun aura acheté aucune chose, ou aura vendu, et par oubliance son plassage ou Tineil
aura retenu, etc. Ubi Consuetud. Lorriaci, unde hæc desumta sunt : Et per
oblivionem Tunleium suum retinuerit, etc.
tinnulus
adj.
- 2 TA-, ringing, tinkling, shrillsounding: sistra, O.: vox, Ct.