tropus
- In rhet., a figurative use of a word, a trope (post-Aug. for translatio, verborum immutatio), Quint. 9, 1, 4 sq.; 9, 2, 44 sq.; 9, 3, 20 al.—
- II A manner of singing, a song, Ven. Carm. 10, 10, 54; 10, 10, 60; 10, 12, 4.
modulum, ~um
~us vel ~os †nodus [l. modus ]
climax ~us est ad principium et finem sententiae pertinens
~us est dictio translata a propria significatione ad non propriam similitudinem ornatus necessitatisve causa. sunt autem ~i, qui Latine modi vel mores interpretari possunt, tridecim: metafora, catachresis, metalempsis, metonomia, antonomasia, epitheton, synecdoche, onomatopoeia, perifrasis, hyperbaton, hyperbole, allegoria, homoeosis
sume sind gehatene ~i
quodam loquendi ~o, quo continenti attribuitur quod contentorum est
primitiva erat etas tenera in regulis artis grammatice ‥ in solecismis, in ~is et schematibus
Willelmi de Montibus ‥ Proverbia ‥ ~i ejusdem
Proverbia ‥ W. de Montibus, in quo Tropae et Fallaciae ejusdem
genera figurarum iij sunt in sermone, methaplasmus, scema et ~us, et vicia ‥ hiis opposita, barbarismus, solecismus et rudis transumpcio
disparibusque tropis dulce Camena sonat [] Ven. Fortun. Carm. 2. 9. 58
figurarum simplicium prout in ~is accipiuntur, triplex est modus
varii sunt modi qui et ~i vocantur ‥ . secundum quod quamque gentem delectat modis suis nomina imposuerunt, ut Lydii, ut modum suum vocant lydium; Dorii, modum suum vocant dorium
cum de plana musica quidam philosophi sufficienter tractaverunt, ipsam quoque nobis tam theorice quam practice ‥ illucidaverunt, theorice ‥ Boetius, practice ‥ Guydo ‥ et maxime de ~is ecclesiasticis Gregorius
~us de sancta cruce
dum cantatur introitus, intrat ad altare. ‥ quandoque intermiscentur ~i. dicitur ‥ ~us a tropos, quod est conversio, quoniam ibi quedam solent fieri conversiones
cantus ‥ vocantur ~i et sequentie et kyrieleison et neume. ~i dicuntur, quia prius canitur versus et postea eleison, et iterum versus, et eleison deinde
a sequence , sequencia, ~us
- 1. (postklass.) (retor. t.t.) beeldspraak;
- 2. (Laatl.) melodie.
Puer natus est, etc. præcedit
tropus iste : Ecce adest, de quo prophetæ cecinerunt, dicentes : Puer natus est,
etc. Continet autem tria Tropus, videlicet
Antiphonam, Versum, et
Gloriam. Ita Durandus lib. 4. Ration. cap. 5. n. 6. qui hæc subdit lib. 6. cap. 114. n. 3 :
Hi autem versus Tropi vocantur, quasi laudes ad antiphonas
convertibiles : Τρόπος enim Græce, conversio dicitur
Latine. Concilium Lemovicense ann. 1031. sess. 1 : Inter laudes autem,
quæ τρόποι Græco nomine dicuntur, a conversione
vulgaris modulationis, dum versus sanctæ Trinitatis a cantoribus exclamaretur,
etc. Infra : Angelico interea hymno cum Tropis, id est, festivis laudibus,
ornatissime expleto, etc.
Canonici S. Stephani cum monachis S. Marcialis alternatim Tropos ac laudes
cecinerunt.Ne, quæ cantanda sunt in modum prosæ, ea quasi in lectionem mutemus ; aut quæ ita
scripta sunt in ordine lectionum utamur, in Tropis et cantilenæ arte nostra præsumptione
vertamus. Eckehardus Minimus de Vita B. Notkeri Balbuli cap. 16 : Et non
solum ea, quæ beatus vir Notkerus dictaverat, verum etiam ea, quæ socii et fratres ejus
in eodem monasterio S. Galli composuerant, omnia canonizavit, videlicet hymnos,
sequentias, Tropos, litanias, etc.
Qui extinctis luminaribus
in ipsis Tenebris, præcinentibus cantatoribus, et choro respondente, flebili modulatione
decantantur, incipientibus a Kyrie eleison.Liber continens
id est, cantus, qui cum Introitu Missæ
dicuntur, præsertim a Monachis...... Quidam etiam hunc librum Prosarum, a prosis
appellant. Ita Beletus cap. 59. et ex eo Durandus lib. 9. Ration. cap. 1. num. 26.Missalibus, Tropariis,
Collectariis, etc.
Duo
hymnarii grossati, octo Troparia, duo omiliarii. Adde Gesta Episc. Cenoman.
tom. 3. Analect. Mabillonii pag. 391. Catalogum Eccl. Syrac. apud R. Pirrum Siciliæ
sacræ pag. 137.Troparium, Liber
tropos. Ordericus Vitalis lib. 3. pag. 485 :
Plures dulcisonos cantus in Trophario et Antiphonario
edidit. Adde Synod. Exon. ann. 1287. cap. 12. Vide Troparius.librum
sequentiarum interpretatur, ut et Watsius. Necrologium Ecclesiæ Parisiensis 10. Kal.
Aug. : Dedit nobis Missale, Lectionarium, Antiphonarium, Gradale, Psalterium cum
hymnis, duos Troperios, duos Versarios, etc. Adde Id. Aug. Ita etiam in Synodo
Wigorniensi ann. 1240. cap. 1. et in Monast. Angl. tom. 3. pag. 323.Stephanus, Parisiensis episcopus
(1268-1279).... legavit et dedit successoribus suis... tria gradualia, unum ordinarium
episcopale, unum collectarium, unum Troperium .
(Cart. N. D. Paris. I, 5.)
In qua
(nave) nec aliqua pars solaminis inveniatur, abjectis Tropis et antennis,
omni solatio viduata clavorum, etc.Trop, ut et Itali
Troppo, dixerunt, pro
Beaucoup, fort, extrémement, Admodum, valde, multum. Chron. S. Dion. tom. 3. Collect. Histor. Franc. pag. 183 :
Soixante calices
d'or Trop riche et trop précieux. Ubi Aimoin. lib. 2. cap. 8. ibid. pag. 49 :
Pretiosissimi calices. Hinc Trop plus, Multo plus, in Lit. remiss. ann. 1389. ex Reg. 138. Chartoph. reg. ch. 47 :
Icellui compaignon dist que en sa
tasse avoit Trop plus que l'en ne lui avoit restitué. Aliæ ann. 1405. in Reg.
160. ch. 102 : Pour ce qu'il estoit un grant bateur de gens, Trop plus fort et
jeune que le suppliant.-
…Ἐπίθετον quoniam plerumque habet antonomasiae partem, coniunctione eius fit tropus. In hyperbato commutatio est ordinis, ideoque multi tropis hoc genus eximunt. transfert tamen verbum aut partem eius a suo loco in alienum. horum nihil in figuras…
Quintilian, Institutio Oratoria
-
…id quod transfertur et id quod transfertur sit medius quidam gradus, nihil ipse significans sed praebens transitum ; quem tropum magis adfectamus, ut habere videamur, quam ullo id loco desideramus. nam id eius frequentissimum exemplum est cano…
Quintilian, Institutio Oratoria
-
…σαρκασμόν, ἀστεϊσμόν, ἀντίφρασιν, παροιμίαν dici sciat. sunt etiam, qui haec non species allegoriae sed ipsa tropos dicant ; acri quidem ratione, quod illa obscurior sit, id his omnibus aperte appareat quid velimus. cui…
Quintilian, Institutio Oratoria
-
…, dum volumus esse meliores veteribus, simus tantum dissimiles. reddam nunc, quam proximam partem dixeram esse de tropis, quos modos clarissimi nostrorum auctores vocant. horum tradere praecepta et grammatici solent. sed a me, cum…
Quintilian, Institutio Oratoria
-
…id quod transfertur et id quod transfertur sit medius quidam gradus, nihil ipse significans sed praebens transitum ; quem tropum magis adfectamus, ut habere videamur, quam ullo id loco desideramus. nam id eius frequentissimum exemplum est cano…
Quintilian, Institutio Oratoria
-
…enim contrarium ei quod dicitur intelligendum est species vero prudentius intuenti diversas esse facile est deprehendere. primum, quod tropos apertior est et, quanquam aliud dicit ac sentit, non aliud tamen simulat. nam et omnia circa fere…
Quintilian, Institutio Oratoria
-
…σαρκασμόν, ἀστεϊσμόν, ἀντίφρασιν, παροιμίαν dici sciat. sunt etiam, qui haec non species allegoriae sed ipsa tropos dicant ; acri quidem ratione, quod illa obscurior sit, id his omnibus aperte appareat quid velimus. cui…
Quintilian, Institutio Oratoria
-
…, dum volumus esse meliores veteribus, simus tantum dissimiles. reddam nunc, quam proximam partem dixeram esse de tropis, quos modos clarissimi nostrorum auctores vocant. horum tradere praecepta et grammatici solent. sed a me, cum…
Quintilian, Institutio Oratoria
-
…clari quoque auctores figuras verborum potius quam tropos dixerint. quo magis signanda est utriusque rei differentia. est igitur tropos sermo a naturali et principali significatione translatus ad aliam ornandae orationis gratia, vel, ut plerique grammatici finiunt ,…
Quintilian, Institutio Oratoria
-
…hoc quocunque modo duo vero uni apposita ne uersum quidem decuerint. sunt autem, quibus non videatur hic omnino tropus, quia nihil vertat. nec est semper, sed id quod est appositum, si a proprio diviseris ,…
Quintilian, Institutio Oratoria