vicinus
vicinus, of the neighborhood, near, neighboring; (noun) a neighbor
BWL
a seat near to the stars
Frieze-Dennison Vergil
vīcīnus, a, um: adj. (vīcus, village), of the same district or village; neighboring, near, 3.382.
vīcīnus, a, um, adj. [vicus], near, neighboring, in the neighborhood or vicinity.
- I Lit.
- A Adj. (mostly poet.; cf.: contiguus, finitimus): taberna, Hor. Ep. 1, 14, 24: silva, id. C. 3, 29, 39: oppidum, id. Epod. 5, 44: urbes, id. A. P. 66; Verg. G. 1, 510: sedes astris, id. A. 5, 759: caelo Olympum, Tib. 3, 7, 131: heu quam vicina est ultima terra mihi! Ov. Tr. 3, 4, 52: bellum, Liv. 1, 14, 6.—Poet.: jurgia, i.e. of neighbors, Hor. Ep. 2, 2, 171.—With gen.: ora vicina perusti aetheris, Luc. 9, 432.—Comp.: ni convexa foret (terra), parti vicinior esset, Ov. F. 6, 275.—
- B Substt.
- 1 vīcīnus, i, m., a neighbor (the predom. signif. of the word): Eutychus Tuus ... vicinus proximus, Plaut. Merc. 2, 4, 7 (475); so, proximus, Cic. Cat. 2, 10, 21; Dig. 50, 15, 4: ceteri finitimi ac vicini, Cic. Sull. 20, 58: vel tribules vel vicinos meos, id. Rosc. Am. 16, 47: si te interioribus vicinis tuis anteponis, id. Q. Fr. 1, 2, 2, § 7: bonus sane vicinus, Hor. Ep. 2, 2, 132: vicine Palaemon, Verg. E. 3, 53.—
- b Transf., of time, a contemporary: Tertullianus vicinus eorum temporum, Hier. Script. Eccl. Luc.—
- 2 vīcīna, ae, f., a neighbor: ego huc transeo in proximum ad meam vicinam, Plaut. Cas. 2, 1, 2 (145); 3, 3, 16 (578); Ter. And. 105; id. Hec. 720; Quint. 5, 11, 28; Hor. C. 3, 19, 24.—With gen.: Fides in Capitolio vicina Jovis, Cic. Off. 3, 29, 104: anus vicina loci, Ov. F. 6, 399.—
- 3 vīcīnum, i, n., a neighboring place, the neighborhood, vicinity (mostly post-Aug.): stellae in vicino terrae, Plin. 2, 16, 13, § 68; so, in vicino, id. 6, 26, 30, § 122; Cels. 2, 6 fin.; Sen. Brev. Vit. 15, 3: ex (e) vicino, Col. 7, 2, 4; Plin. 23, 8, 75, § 145.—Plur.: amnis rigans vicina, Plin. 6, 18, 22, § 65; Ov. M. 1, 573.—With gen.: in Syriae vicina pervenire, Plin. 16, 32, 59, § 135.—
- II Trop., nearly resembling in quality or nature, like, similar, kindred, allied (class.): dialecticorum scientia vicina et finitima eloquentiae, Cic. Or. 32, 113: vicina praedictae, sed amplior virtus, Quint. 8, 3, 83: in his rebus, quibus nomina sua sunt, vicinis potius uti, id. 8, 6, 35: vicina virtutibus vitia, id. 8, 3, 7: quod est ὑποπτώσει vicinum, id. 9, 2, 58: odor croco vicinus est, Plin. 21, 9, 29, § 53; cf. id. 21, 18, 69, § 115: cui vicinum est, non negare quod obicitur, Quint. 6, 3, 81.—Comp.: ferrum molle plumboque vicinius, Plin. 34, 14, 41, § 143.—
- b Absol.: non ex eodem sed ex diverso vicinum accipitur, Quint. 9, 3, 68: multum ab amethysto distat hyacinthos, tamen e vicino descendens, Plin. 37, 9, 41, § 125 (al. ab vicino tamen colore descendens).—Hence, adv.: vīcīnē, in the neighborhood, near by (late Lat.): (fluvius) quantum crescit aquis, pisces vicinius offert, nearer by, Ven. Carm. 3, 12, 11: vicinissime frui, Aug. Doctr. Chr. 1, 33 fin.
vīcīnus, a, um (vicus), benachbart, in der Nachbarschaft wohnend, -befindlich, nahe, I) eig.: A) adi.: urbes, Verg.: bellum, Krieg in der Nachbarschaft, Liv.: vicini Veientes, Liv. epit. 2: m. Dat., sedes vicina astris, Verg.: Thessalia, quae est vicina Macedoniae, Liv.: digitus, qui minimo vicinus est, Macr.: ni convexa foret, parti vicinior esset, Ov.: m. Genet., ora vicina perusti aetheris, Lucan. 9, 432. – B) subst.: 1) vīcīnus, ī, m. u. vīcīna, ae, f., der Nachbar, die Nachbarin (Hausnachbar, -barin, Gutsnachbar, -barin u. dgl.), vicini mei, Cic.: vicinus proximus, Cic.: anus vicina loci, Ov.: Fides vicina Iovis, Cic. – 2) vīcīnum, ī, n., die Nachbarschaft, Nähe, in vicino, in der Nachbarschaft (Nähe), Sen. u.a.: u. bl. vicino, Tac.: e (ex) vicino, aus der Nachbarschaft (Nähe), Cels., Sen. u.a. – 3) vīcīna, ōrum, n., die benachbarten Punkte, die benachbarte Gegend, die Nachbarschaft, amnis vicina rigans, Plin.: sonitu plus quam vicina fatigat, Ov. – m. Genet., Syriae vicina, Plin. 16, 135: Aegyptus et eius vicina, Augustin. de civ. dei 18, 10. – II) bildl.: 1) der Zeit nach, nahe, exitium, Eutr.: mors, Phaedr.: m. Dat., morti vicinus, Capit. Maximin. duo 18, 1. Hieron. in Ioël 1, 13. Augustin. de utilit. ieiun. § 12: capulo vicinus, Serv. Verg. Aen. 6, 222 u. 11, 64: m. Genet., iam mortis vicinus, Capit. Gord. tr. 9, 2 (aber nicht mit ad u. Akk., denn Cic. II Verr. 1, 48 jetzt gravidam et iam ad pariendum temporibus exactis). – subst., vicinus eorum temporum, Hieron. de scriptt. eccl. in S. Luca. – 2) der Ähnlichkeit nach verwandt mit etwas, einer Sache nahekommend, ähnlich, gew. m. Dat., dialecticorum scientia vicina et finitima eloquentiae, Cic.: vicinus proximusque diis, v. Pers., Sen.: ferrum plumbo vicinius, Plin.: vitia virtutibus sint vicina, Quint.: cui vicinum est, Quint.: vocabulum v., Plin.: m. Genet., vicinus amborum, Cic. or. 21. – ➳ Kompar. vicinior, Mythogr. Lat. 2, 9 u. 2, 25.
homines Nilo Brixontique fluminibus ~i
humani generis sunt rapaces si quos a somno excitati sibi ~os persenserint
melior tibi est ~us aliquis
animadvertentes ~i ‥ sanctum fuisse virum qui ibi esset sepultus
ad ecclesiam ‥ jacent xxx acrae quas ~i dederunt in elemosina
ipse ‥ levavit uthes et clamorem, unde ~i ejus ‥ venerunt
mulieres agnosco, ~as [v. l. manas ] nostras que ‥
hic Humfridus ‥ ~us [v. l. inquilinus; ] fuerat Gomme de la Dale: vicilinus MED s. v. gome 2
J. de M. primus ~us invenit plegios G. le C. et R. B.
ex persequcione malivola per viscinos in nos insurgentes
recognitum est per legitimos ~os et juratores(
per sacramentum ‥ octo legalium hominum ~orum
vir ille habeat testimonium duorum legalium virorum vel mulierum ~arum
R. S. convictus est per vj legales ~os suos
de confratre calumpniato quomodo ~i cum eo laborabunt
de ~o nolente laborare cum ~o
ex consideracione tocius Gildanorum capiatur libertas J. de P. ‥ pro eo quod dictus J. implacitat visinos suos ‥ contra ordinacionem Gildanorum et contra sacramentum suum proprium
caesis de ~a silva ramusculis
domus civitatis plurimae vel ~ae erant vel junctae
confirmo eis in Rogesburgh toftum illum quod ~um est muro porte occidentalis
in terra sua que jacet ~a terre Philippi de O.
testatur Hegesippus ~us apostolorum temporum historicus
neque ~um citiusque adventurum eundem diem domini neque rursum tardius hunc adventare suspicemur
debuerant Pascha ~o parare victimas
~o senio ammonitus ‥ ibi diem clausit
solempnitatis tempus ‥ ~um existit
beati Anacleti, qui fuit ~us temporibus Apostolorum
suorum erat meritorum stipendiis jam ~us
major et ad ascensum episcopalem ‥ ~ior
si sit pregnans, si sit gravis / et vicina partui
ipse est somnolentus ‥ morti ~us et morbidus
in virtute viribus Herculis vicinus
susurrio imo silentio est quam clamori ~ius
practica rhetorice naturali industrie ~issima occurit spontanea
episcopi sub Deo et ‥ papa regi Anglie in temporalibus sunt subjecti: unde curiis comitum seu baronum in nullo modo tenentur respondere, cum in spiritualibus superiores et majores, et in temporalibus sunt ~i
in casu summe utilitatis vel ~e, aut extreme necessitatis vel propinque
Sidon et Tyrus urbes fuere ‥ Libanum montem habentes in ~o
ipse [Euphrates ] in ~o profluens terrae repromissionis
invicina [l. in vicina ] hujus ecclesie
villa vero ex pluribus mansionibus est vicinata et villeta ex pluribus ~is
xviij tales liberos et legales homines de visinu de S. Yvone
vīcīnus, (8) a, um (vicus), ¶ 1 voisin, qui est à proximité : Hor. Ep. 1, 14, 24 ; P. 66 ; Virg. G. 1, 510 ; vicinum bellum Liv. 1, 14, 6, guerre dans un pays voisin || [avec dat.] voisin de : Virg. En. 5, 759 ; Ov. F. 6, 275 ; [avec gén.] Luc. 9, 432 || vīcīnus, ī, m. , un voisin : proximus Cic. Cat. 2, 21, le plus proche voisin ; interiores vicini tui Cic. Q. 1, 2, 7, tes plus proches voisins || vīcīna, æ, f. , voisine : Jovis Cic. Off. 3, 104, voisine de Jupiter || vīcīnum, ī, n. , voisinage : in vicino terræ Plin. 2, 68, dans le voisinage de la terre ; vicina rigare Plin. 6, 65, arroser les lieux voisins ¶ 2 [fig.] qui se rapproche, voisin, qui a du rapport, de lʼanalogie : [avec gén.] dialecticorum scientia vicina ejus et finitima Cic. Or. 113, la science des dialecticiens qui en est voisine [de lʼéloquence] et limitrophe || [avec dat.] vicina virtutibus vitia Quint. 8, 3, 7, défauts voisins des vertus, cf. Plin. 21, 53, etc. ; ferrum molle plumboque vicinius Plin. 34, 143, fer tendre et qui se rapproche davantage du plomb ; cui vicinum est non negare... Quint. 6, 3, 81, une chose analogue consiste à ne pas nier...
- 1. naburig, dichtbij, in de buurt [urbs; bellum in de directe nabijheid; (m. dat.) Thessalia Macedoniae grenzend aan; sedes astris];
- 2. (poët.; Laatl.) (v. tijd) ophanden zijnd [mors];
- 3. (metaf.) lijkend op (m. dat.); ➤ dialecticorum scientia -a est eloquentiae; II. subst. ī m buurman.
Cultorum agrorum Alibi : Ager, qui a fundo suo tertio vel quarto Vicino situs
est. Nempe agro.
Silini curtem cum ecclesia, et
Grimaldi Vicinum cum appendiciis suis, etc. HincOmnes intra centum pedes Vicinitus, quantum ad horrea pertinet,
arceantur. Ubi nonnulli minus recte, ni fallor, emendant Vicinitates.
Affinis,
Vicinoet
Vezino.
Si autem quis migraverit
in villam alienam, et ei aliquid infra duodecim menses secundum legem contestatum non
fuerit, securus ibidem consistat sicut et alii Vicini. Itiner. Adriani VI. PP.
apud Baluz. tom. 3. Miscell. pag. 451 : Die Mercurii in aurora egressi
concessimus Viterbiam civitatem, quam, ut reor, mille Vicini colunt. Occurrit
ibid. pag. 462.Si agatur contra aliquem Militem, qui sit Vicinus civitatis vel
alterius loci, etc. Passim in Foris Aragon. Vicinosetiam pro Burgensibus usurpat Charta Anselmi Archiep. Mediolanensis ann. 1099. apud Puccinellum in Zodiaco Mediolanensi in Vita S. Simpliciani pag. 71. ut et ipsa Statuta Mediol. non uno loco.
vicinosequitur conditionem mariti : sed si eo extincto alteri
vicinorursum nubat, amplius non est
vicina. Ita si homo
non vicinus, in conjugem
vicinamaccipiat, neque is nec liberi
vicinagiijure gaudent. Sic varia interdum ac diversa fuit ejusce in oppidis juris ratio. Vide præterea Capitulare Saxonum ann. 797. cap. 3. et Præceptum 1. Lud. Pii pro Hispanis cap. 2.
In aliquibus locis ipsi
Vicinantes multa mala patiuntur. HincBurgesia, dicitur in Foris Oscæ ann. 1247. fol. 26 :
Vidua omnem Vicinitatem faciat, excepto exercitu, i. civium onera omnia
subeat. Charta Adelfonsi Regis Hispaniæ æræ 1164. apud Antonium Undecunque venerint illi homines, qui ibi populati fuerint, sint in
potestate et subjectione Abbatis sancti Dominici et Prioris S. Martini, et nulli alio
domino serviant, neque ab aliquo hominum opprimantur, nec faciant Vicinitatem in alio
loco ; sed permaneant in servitio et libertate vestra, secundum consuetudinem
prædictorum in perpetuum. Vide Michaelem Molinum in Repertorio pag. 332.Burgesiæconcessio, in
vicinumseu civem admissio. Correct. Statut. Cadubrii cap. 70 :
Volumus et Si quæ universitas, Vicinantia, aut singularis persona,
aut locus religiosus, etc.Vicinorumseu incolarum congregatio, societas. Charta ann. 1167. apud Murator. tom. 4. Antiq. Ital. med. ævi col. 39 :
Absolvimus homines de Lemonte et de Civenna, ut non teneantur esse de
Vicinantia hominum de Bellasio. Vide in Vicinus.Major debet
super hoc militem convenire, ut Burgensi debitum reddat, aut communionem villæ,
creditionem et Vicinagium interdicat, etc. Infra : Si miles hominem
feodatum in Communiam habuerit, ipse homo in hospitio suo eum recipere poterit ; sed nec
creditionem, nec Vicinagium ei faciet. Eadem habet Charta Communiæ Tornacensis
art. 17. quæ quidem nescio an his locis capienda sint de libertate, privilegio, vel jure
civitatis, quo invicem gaudent Communiæalicujus jurati seu cives,
Secoussein nota ad hunc locum tom. 5. Ordinat. Reg. Franc. pag. 161. ubi monet eo spectare art. 5. ejusdem Chartæ :
Si quis extraneus qui de Communia non
fuerit, cum homine de Communia mesleiam fecerit infra banleugam, Vicini sui de
Communia, illum juvare debent.Statutum est
quod Potestas teneatur infra duos menses ab introitu sui regiminis compellere consules
cujuslibet Vicinantiæ facere aptare vias in sua vicinia de terra glarea et calcestro,
ita quod quilibet vicinus in facie domus in qua habitaverit aptare teneatur eo modo quod
possit per vias commode commeare et itinerare.Voce
præconia convocatis credenderiis, consulibus Vicinearum et paraticorum, et convocatis
judicibus, etc.veredictisseu depositionibus judex pronunciat : cujusmodi fere sunt, quos
Visnet, in vet. Consuet. Norman. cap. 33. nos
viciniam. Regiam Majestatem lib. 2. cap. 11. § 11 :
Si vero contradicatur status libertatis eorumdem
productorum, vel de eorum statu dubitetur, ad Vicinetum erit de patria recurrendum : ita
quod per Vicineti veredictum sciatur, utrum illi liberi homines sint, an non : et
secundum hæc judicabitur. Cap. 43 : Si vero dubium ibidem lib. 1. cap. 1. § 8. Adde lib. 2.
cap. 74. § 7. Proportatio patriæ vel Vicineti, i. declaratio, in Quoniam attachiamenta
cap. 68. Postulare vicinetum,cap. 73.
Per fidele Vicinetum
transire, in Statutis Alexandri II. Regis Scotiæ cap. 2. § 2. Legales
homines de Visneto seu de villa, apud Gervasium Dorobernensem pag. 1387. et
Will. Thorn. ann. 1269. Per sacramentum proborum et legalium hominum de
Vicineto de Chesterton.Ponat partem suam in omni communi
vicinali seu Vicinatico civitatis Majoric. Est enim vicinaticum, juratorum seu
vicinorumcivitatis conventus,
Communiaipsa.
Et facta
extimatione si fuerit probatum damnum, fiat talea secundum solidum et libram Vicinentiis
et nobilibus et castellanis extimatis in ipsis Vicinentiis usque ad quantitatem
extimi.Aut si in illo Vicinio
habitare voluerint, etc. Ordericus Vital. lib. 8. pag. 707 : In tantum
crevit ejus insania, ut pene omnes Ecclesiasticæ possessiones in Vicinio ejus
depopularentur insolentia.
Expellatur ab eadem domo nostra, sine
scandalo et rumore in Vicinio, sicut melius poterit fieri.Multitudinem non modicam... de Vicinatu congregavit.Volunt sub Vicinitudinis optentu mutuo se juvare.Comme icellui Guyot, pour affinité de Voisiné, eust traite son espée
avec lesdiz freres contre ledit barbier. Aliæ ann. 1408. in Reg. 163. ch. 288 :
Comme Denis de Montran, qui estoit voisin du suppliant, l'eust prié qu'il
voulsist aler avecques lui à Evreux,..... il pour raison dudit Voisiné, etc.
Occurrit rursus in aliis ann. 1478. ex Reg. 206. ch. 11. Lit. ann. 1415. in Reg. 168. ch.
315 : Le suppliant pour l'amour de Voisinité presta un escu à icellui Rabare.
Visnage etiam dixerunt, pro Lequel exposant dist audit Biguet que volentiers, par bonne amour et
Visnage, il buroit avecq li. Vesineté, eadem notione, in Bestiar. MS. :
De trestout le pais entour,
Dont ist une tant bonne odour
De sa bouce, pour vérité,
Qu'en toute la Vesineté, etc.
Cum
obedientia mea ad beatitudinis vestræ notitiam pervenisset, ut iterato in temeritatem
prorumperem, præcepistis ; jubendo ut paginula, quæ adhuc intra secreti Vicinia
tenebatur, longius, me auctore, procederet.Concedimus quod castra de Retro singula et de
Coisseto, cum eorum pertinentiis, in et de bailliviagio et Vicinatu immediatis dictæ
civitatis Condomii remaneant.Primo
domina Francischina, Viciniæ S. Mariæ de Gonçaga, etc. Visné, eodem sensu, in
Lit. remiss. ann. 1482. ex Reg. 206. Chartoph. reg. ch. 814 : Auquel bergier le
suppliant avoit baillé icelle beste pour garder avec celle du Visné, où il estoit
demourant. Vide in Vicinus.Insuper etiam laudaverunt omnes terræ suæ aisentias, Vicinitatem et
pasturas et nemora sua, tam ad comburendum, quam ad sepes faciendum. Vide in
Vicinus.vīcīnus adj.with comp.
- vicus, of the neighborhood, near, neighboring, in the vicinity: adulescentulus: bellum, L.: taberna, H.: iurgia, of neighbors, H.: astris sedes, V.: Ni convexa foret (terra), parti vicinior esset, O.—As substm., a neighbor: proximus: vel tribulīs vel vicinos meos: bonus sane vicinus, H.: vicine Palaemon, V.—As substf., a neighbor: Chrysis vicina haec moritur, T.: Fides vicina Iovis: anus vicina loci, O.—Plurneut. as subst, the neighborhood, vicinity: sonitu plus quam vicina fatigat, O.—Fig., similar, kindred, allied: vicina eius (eloquentiae) dialecticorum scientia.—Near, approaching: mors, Ph.
-
…quam ; primum, si stare non possunt, conruant, sed ita ut non modo civitas sed ne vicini quidem proximi sentiant. nam illud non intellego quam ob rem, si vivere honeste non possunt, perire turpiter…
Cicero, in Catilinam
-
…Pindo spumosis volvitur undis, deiectuque gravi tenues agitantia fumos nubila conducit summisque adspergine silvis inpluit et sonitu plus quam vicina fatigat. Haec domus, haec sedes, haec sunt penetralia magni amnis ; in his residens facto de cautibus…
Ovid, Metamorphoses
-
…, senem, mulierem Istunc ipsum. Homo quatietur certe cum dono foras. Sed istam Thaidem non scivi nobis vicinam. Haud diu est. Perii nunquamne etiam me illam vidisse ehodum dic mihi ; Estne ut fertur forma Sane…
Terence, Eunuchus
-
…ex eo fundo essem deiectus, ita me restitui iussit, sed eo unde deiectus essem. sum ex proximo vicini fundo deiectus, qua adibam ad istum fundum, sum de via, sum certe alicunde, sive de privato…
Cicero, Pro Caecina
-
…, illi autem in corpore, mihi in virtute, illi in voluptate. et illi pugnant, et quidem vicinorum fidem implorant multi autem sunt, qui statim convolent ; ego sum is qui dicam me non laborare, actum…
M. Tullius Cicero, Tusculanae Disputationes
-
…sim et tecum esse possim. quanti autem, hoc mihi venit in mentem. C. Albanius proximus est vicinus. is ci iugerum de M. Pilio emit, ut mea memoria est, HS c x v .…
Cicero, Epistulae ad Atticum
-
…fecit, utique ei locus primus constitueretur propter causae coniunctionem impetravit. hic tum Fabricius non modo ad me meos vicinos et amicos Aletrinatis non adduxit sed ipse eis neque defensoribus uti postea neque laudatoribus potuit. rem enim integram hominis…
Cicero, pro Cluentio
-
…igitur perfecte eloquentis puto non eam tantum facultatem habere quae sit eius propria, fuse lateque dicendi, sed etiam vicinam eius ac finitimam dialecticorum scientiam adsumere. Quamquam aliud videtur oratio esse aliud disputatio, nec idem loqui esse quod…
M. Tullius Cicero, Orator
-
…huic edendus fuisset, quem tandem potius quam hunc C. Alfium quem habet, cui notissimus esse debet, vicinum, tribulem, gravissimum hominem iustissimumque edidisset cuius quidem aequitas et ea voluntas erga Cn. Planci salutem quam ille…
Cicero, pro Plancio
-
…sit absitve rei publicae causa quasi quidam paene dominus, hoc est alieni iuris vicarius, an tuus colonus aut vicinus aut cliens aut libertus aut quivis qui illam vim deiectionemque tuo rogatu aut tuo nomine fecerit. qua re ,…
Cicero, Pro Caecina