burgus

burgus, i, m. [cf. πύργος; Germ. Burg, Berg; Engl. -burg, borough, -bury],

a castle, fort, fortress (post-class.): castellum parvulum, quem burgum vocant, Veg. Mil. 4, 10: crebra per limites habitacula constituta burgos vulgo vocant, Isid. Orig. 9, 2, 99; 9, 4, 28; Cod. Just. 1, 27, 2, § 4; Cod. Th. 12, 19, 2; Sid. Carm. 22.

burgus, ī, m. (germanisches Wort), Burg, Kastell, Fort, Oros. 7, 32, 12. Veget. mil. 4, 10. p. 134, 22 L. u.a. Spät.

1 burgus v. 1 bargia(a)

2 burgus v. borga

3 burgus, ~um, ~a [LL? < πύργος; cf. AS burh etc.] 1 fortified town in continental Europe (Fr. bourg etc.). s402 gens ‥ supra Reni fluminis ripam resedit et, crebra habitacula que vulgo ~i vocantur condens, nomen ex opere assumpsit; a burgis enim Burgundiones appellari ceperunt Diceto Chr. I 80 (cf. Higd. I 28 p. 296); s1110 Henricus V ‥ ~um Pontis Tremuli [Pontremoli, It.] turribus et muris valde munitum ‥ destruxit Capgr. Hen. 37 from G. de Viterbo; s1123 milites, turbis rusticorum et feminarum de circumjacentibus viculis ad forum properantium mixti, ~um [Gisors] libere intraverunt ‥ et a burgensibus ‥ hospitio suscepti sunt Ord. Vit. XII 37; s1173 erant infra Vernolium tres ~i preter castellum; ‥ unus illorum dicebatur magnus ~us G. Hen. II I 50; 1217 scribitur omnibus civitatibus, castris, ~is et villis Pictavie et Gasconie Pat 54; 1289 duobus ~is clausis adherentibus ‥ castro RGasc II 435. 2 fortified town in pre-Conquest England (AS burh). ~os, castra GlC B 220; s913 Edwardus ‥ construxit ~um quendam Witham in Estsexe H. Hunt. HA V 15 (cf. M. Par. Maj. I 440); instituimus ut omne ~um [AS: burh] refectum sit xiiii noctibus super Rogationes (Quad.) GAS 157; si quis ecclesiam requirat vel ~um meum [AS: mine burh] et ibi assalliatur vel affligatur Ib. 189; ut per ‥ testimonium ejus ‥ ~i mensura [AS: burhgemet] et omne pondus sit Ib. 477; TRE reddebat civitas de Glowcestre ‥ xij sextaria mellis ad mensuram ejusdem ~i; ‥ in ~o civitatis sunt wastatae xiiij domus DB I 162; ~um de Grentebrige [Cambridge] pro uno hundret se defendebat TRE; in hoc ~o fuerunt et sunt decem custodiae DB I 189. 3 borough: a in post-Conquest England (cf. J. Tait:The Medieval English Borough 1936); b in Wales; c in Ireland (cf. burgageria). a in ipso manerio est novum ~um [? Rye] et ibi lxiiij burgenses reddentes viij li. ij s. minus DB I 17; tota hec terrarum burgensium [de Norwico] erat in dominio comitis Radulfi; et concessit eam regi in commune ad faciendum ~um inter se et regem DB II 118; 1130 ~um de Norhamtona: R.R. r.c. de firma ~i ‥; idem R. r.c. de auxilio ~i Pipe 133; a1167 canonici ‥ retinebant sibi et ~o suo ‥ omnes libertates ad liberum ~um spectantes (Launceston) BBC 379; edes petrine tibi sint burgo residenti D. Bec. 1755; s1192 conquesti sumus abbati ‥ , dicentes redditus et exitus omnium bonarum villarum et ~orum Anglie crescere et augmentari in commodum possidencium ‥ preter villam istam Brakelond 142v; 1198 burgenses de Gloecestr’ r.c. de ij s. ut possint emere et vendere in gildhalla ad emendationem ~i Pipe 2; 1201 ut totum territorium subscriptum liberum sit ~um (Wells) BBC 2; 1200 cartam ‥ per quam nullus eorum [hominum de Salopesb’] debet placitare extra ~um suum CurR I 224; 1235 dicit quod non tenetur ei respondere extra ~am Bedeford’ CurR XV 1611; 1253 nullus ‥ ut sutor ‥ exerceat officium suum nisi sit in ~o [i. e. a burgess] (Ch. Bolton) EHR XVII 293; 1313 nulli sunt burgenses, quia nullus est ~us in comitatu Kancie (Indors. brevis) Eyre Kent I xxi; c1360 villa de Ravenserodd, que villa quasi ~um videbatur, ‥ per inundationes maris ‥ deleta est Meaux III 16; 1398 cum villa de Oswaldestre ‥ de omnimodis libertatibus ville et ~o mercatorio pertinentibus privilegiata existit (Ch. Oswestry cf. CalCh V 373) Firma Burgi 250; villas, sub quarum appellatione continentur ~i atque civitates Fortescue LLA 24; a burghe, burgus CathA; 1498 rentale ‥ de redditu in ~o ville Oxonie Cart. Osney III 275. b R. de Roelent [Rhuddlan, Flint] tenet de comite H. medietatem ‥ castelli et ~i DB I 269; s1106 confirmatio Henrici regis primi in qua confirmat ‥ ecclesie de Theokesburia ‥ decimas omnium reddituum dominicorum de ~o de Kairdif Cart. Glam. 39; a1220 volumus ‥ quod nullus mercator sit in terra nostra qui non sit residens in ~is nostris (Ch. Haverfordwest) EHR XV 520; 1395 quod predicta villa de Neweton’ [Carm] decetero pro ~o libero habeatur et quod omnes Anglici ‥ tenementa ‥ tenentes in eadem villa ‥ fiant decetero et habeantur liberi burgenses (Pat) Gild Merch. II 385; s1400 Oenus ‥ ‘as [MS. ~us] ubique per Anglicos inter eos inhabitatas ‥ cremaverat Ad. Usk 47. c a1210 nullus burgensis ‥ respondeat de ullo placito quod perveniat infra metas ~i in castello nec alibi nisi in hundredo ville (Kilkenny) BBC 120; 1215 burgenses nostri de Dungarvan teneant predictas libertates ‥ infra ~um suum et extra RChart 211a; 1247 secundum consuetudinem ~i de Drogheda (Ch. Regis) EHR XV 312. 4 burgh (Scot.). c1120 in ~o de Rokesburge E. Ch. Scot. 35; c1150 concessisse huic Balduino clienti meo suum toft quod tenet ‥ in Pert libere et quiete ab omni servitio ~i excepta vigilia infra ~um et claustura ~i secundum suam possessionem Ib. 248; c1200 de firma ~i mei de Elgin Reg. Moray 9; c1212 libertatem faciendi ~um et habendi portum (Arbroath) BBC 1; in omni ~o tocius regni Scocie superior illius ~i faciat xij legales burgenses sufficienciores et discreciores ~i sacramento suo asserere quod omnes leges ‥ legitime conservabunt Leg. IV Burg. 112; 1316 ballivis ‥ in eorum balliis seu ~is Melrose II 359; curavit ‥ pagum suum a Finderne in baroniam ~um [burgh of barony] (sic vulgo loquuntur) cooptari Ferr. Kinloss 40. 5 (w. ref. to tenure by ‘borough English’ i. e. ultimogeniture; cf.VCH Notts I 237). 1336 descendit jus ‥ cuidam Thome ut filio juniori et heredi de tenemento in ~o Anglico secundum consuetudinem ville Rec. Nott. III 404 (cf. ib. I 58: 1284 congregatis burgensibus utriusque ~i ejusdem ville, ‥ eligant unum ballivum de uno ~o et alium de alio ~o pro diversitate consuetudinum in eisdem ~is habitarum).

burgus, ī, m. , château fort : Veg. Mil. 4, 10 || bourg : Isid. Orig. 9, 2, 99.

burgus, ī m (Laatl.; Mel.) burcht, kasteel; (Mel.) benedenstad, voorstad, nieuw stadsgedeelte.

, , ita appellabant, crebra habitacula constituta, ut est apud Orosium lib. 7. cap. 22. et Isidorum lib. 9. cap. 2. sect. 99. seu domorum congregationem, quæ muro non clauditur, ut est apud Luithprandum lib. 3. cap. 12. atque inde Burgundiones appellatos iidem scribunt, populos scilicet, qui ripas Rheni insederunt, et postmodum in interiora Galliarum penetrarunt : de quibus præter cæteros Scriptores, qui horum meminere, sic scripsit auctor Vitæ S. Faronis Episc. Meld. cap. 8 : Olim a Romanis devicta est Germania, quæ post Scythiam inferiorem a Danubio inter Rhenum fluvium Oceanumque conclusa cingitur : in qua fuit constitutum quoddam genus per limites castrorum a Tiberio Cæsare pro officio militari. Ubicunque enim castra Romanorum custodiam militarem spectabant, hoc genus circa se per limites ordinabant, audebantque illi animas atque corpora sua credere, curasque securitatis cum die nocteque partiri ; atque in gentem coaluit magnam, et ex locis nomen sumpsit, quia pro limitibus crebra habitacula constituta, Burgos vulgo vocant : unde sunt Burgundiones vulgo dicti, facto nomine a nomine Burgi. Hi præterea rebelles Romanis effecti, plus quam octoginta millia armatorum ripæ Rheni fluminis insederunt, et nomen gentis obtinuerunt. Vide Massmann. voce Baurgs, in Glossar. ad Interpr. Goth. Evang. S. Iohannis. Graff. Thesaur. Ling. Franc. vol. 3. col. 179. et Schmeller. Glossar. Saxon. voce Burg, Ihrii Glossar. Suio-Goth. vol. 1. col. 242. voce Borg, et Glossar. Anglosax. vocibus Burh et Byrig. Omnibus est Urbs, civitas, nonnunquam castrum. Alia vox, cujus tamen origo ad hanc nostram proxime accedere videtur, est Bur, Habitatio ; de qua vide Graff. l. 1. col. 18. Schmeller. Ihrium l. 1. col. 393. et Glossar. Anglos. Mediis temporibus plurimæ voces sine ulla significationis differentia promiscue cum Bur- et Burg- componuntur, ita scripserunt Burgraf, Burrichter, Burmal, Burkore, Burmann, etc. pro Burggraf, Burgrichter, etc. Vide Gaupp. de urbib. Germ. pag. 59. Quod scribit vir doctissimus G. literam primum in Burggraf ob eandem literam sequentem elisam, ad analogiam hujus vocis in ceteris etiam intercidisse, omnino ferri non potest. Hæsito tamen an dicam Bur- antiquam vocem esse, quæ Habitationem sonat, sive vocem medii ævii Bur, antiquius Buari, Habitator (hodie Bauer, Rusticus), quo sensu Burscap et Bursprake usurpata esse constat in Statut. Bremens. et aliorum oppidorum Germaniæ inferioris. At Vegetio lib. 4. cap. 10. Burgus est Castellum parvulum. Et in Glossis πύργος est Turris, Burgus. Unde Casaubonus ad Strabonem, cui concinit Sirmondus ad Sidonium, existimat, vocis istius originem petendam a Græcis, imo a Macedonibus et Thracibus, qui βύργον pro πύργον dixerunt. Hanc tamen sententiam improbat Cluverius, contenditque, vocem esse puram putam Gallorum ac Theutonum, penes quos Burgus semper fuit domorum complurium congregatio, etsi apud Latinos pro turre, vel turrito propugnaculo in limitibus constituto, Burgos dici præterea constet ex leg. 11. Cod. de Offic. Præf. Præt. Afr. Sed hæc ita concilianda existimo, ut Burgos Latini, vel etiam Galli ac Germani primitus appellarint domorum congregationes, cujusmodi majores villas, et vicos hodie appellamus ; atque adeo non tam Græcorum, quam Gallorum et Theutonum vocem esse : postmodum vero extructis ad Burgos militum Germanorum, qui per limites Rheni et Imperii Romani dispositi fuerant ad illorum custodiam turribus et præsidiis, iis etiam Burgorum appellationem inditam. Conf. Diez. Grammat. Ling. Roman. vol. 1. pag. 9. et Forcellin. voce Burgus. Papias MS. reg. 7609 : Burgus, habitaculum magnum hospitibus (f. hostibus) expositum. Id omnino firmant oppidorum plurium terminationes in urg, quod quidem nominis attributum, non ipsis domorum congregationibus, sed castris et castellis, quæ in burgis exstructa sunt. Exemplum præbet Freherus in Orig. Palat. cap. 7. in Lobodo, seu Loboduna, civitate, quæ postmodum Lobdenburg dicta est, quasi burgum et præsidium ipsius pagi. Sic Batenburg, Batavorum castrum, et ita de cæteris, quæ hanc terminationem habent. Cum vero Burgus, vel Burgum, nude ponitur, tunc non ipsum castrum ac prædium ; sed villam, quæ castro subjacet, appellarunt nostri. Conradus de Fabaria de Casibus S. Galli cap. 14. pag. 142 : Quo levius castrum potuisset obtinere cum Burgo Wille. Hovedenus : Erant quidem infra Vernolium tres Burgi præter castellum, etc. Charta ann. 1180. ap. Gaupp. de urbib. Germ. pag. 54 : Castrum Stadii et Burgum cum ministerialibus, etc. Chart. ann. 1225. ap. Schannat. in Histor. Episcopat. Wormat. vol. 1. pag. 232 : Concessimus castrum in Heidelberg cum Burgo ipsius castri et comeciam Stalbohel. Madox Formulare Angl. pag. 36 : Edwardus Rex... vobis notifico, quod volo Burgum de Winintuna, et quatuor hidas terræ insuper... Monachis apud Westmonasterium in hæreditatem cedere. Vox Burgum ibidem Saxonice redditur Byrig, Urbs, civitas. Acta SS. Benedict. sæc. 3. part. 1. pag. 373. in Miraculis S. Wlframni Episc. Senon. : Gravissima fames... quæ per septem annos continuos orbem oppressit, frequenter urbes et castra multa populorum stipatione pridem referta, sive villas, sive Burgos, ita depopulata est, ut ædificiis passim dirutis rarus incola inveniretur. Burgen pro Habitatione in castro est in Chart. ann. 1252. ap. Guden. cod. Diplom. vol. 1. pag. 625 : Ipse quoque dominus noster Archiepiscopus, tres mansiones que Burgen dicuntur vulgariter nobis.... concessit in castro prædicto, etc. , inquit Cowellus, est oppidum omni civitate inferius, quod per Chartam Regis fit corpus politicum, et jurisdictionem talem qualem infra suos limites exercet. , Suburbium, Gall. Fauxbourg. Barthii Glossar. ex Guiberti Hist. Palæst. lib. 4. cap. 3 : Hospitatus est extra urbem, donec iniquus Imperator jussit eum hospitari in Burgo urbis. Burgus Forensis, in Chronico S. Medardi Suession. apud Acherium Spicil. tom. 2. pag. 797 : Anno 1240. Albigenses appropinquantes civitati Carcassonæ a Burgensibus et illis qui manebant in Burgo forensi, intus nocte per traditionem sunt intromissi. Ibidem : Ipsi vero Albigenses ab obsidione recedentes totum forensem Burgum inclytum Carcassonæ igne combusserunt. Burgus forensis, id est, Burgus qui foris est seu extra urbem. Adde Annal. Beneventan. ad ann. 1073. Liudprand. Antapod. libr. 1. cap. 41. et libr. 3. cap. 46. Pertz. vol. Script. 3. pag. 181. 284. et 313. Hinc nostrum Fauxbourg derivatum existimo. Primo Forsbourg et Forbourg, deinde Fauxbourg, dictum est. Alteram vocis Gallicæ Foubourg originem, cujus auctor est Duchat, videsis in nova edit. Diction. etymol. Menag. , Jus burgi. Charta W. reg. Scot. in Chartul. eccl. Glasg. ex Cod. reg. 5540. fol. 13. v°. : Sciant præsentes et futuri me concessisse.... Jocelino episcopo Glasguensi et singulis ejus successoribus in perpetuum, ut Burgum habeant apud Glasgu, cum foro diei Jovis. , pro Burgus. Willelmus Britto lib. 2. Phil. de Corbeia : Opposuit medium flumen natura fluentum, Qui Burcum vallo disterminat exteriori. Hic obstat Comiti, ne vires transferat ultra, Tam bona ne pereat sub eodem villa furore, etc. Infra : Ut magnum turmis cingentibus undique Burcum Impiger obsideat. Idem lib. 7 : Tam clarum Burcum, tam clara mœnia vidit. , qui Custodes Burgorum dicuntur in leg. 2. de His, qui condit. propr. Cod. Th. 12, 19. Vide Burgi. quorum certa corpora erant, ejusmodi Burgorum custodiæ addicta, ita ut Burgos deserere non possent ; unde, non secus ac Muliones, servos publicos fuisse ejusmodi Burgarios non male conjeceris. Vide hanc legem, et tit. de Burgariis in Cod. Th. lib. 7. tit. 14 ibique interpret. , Villicus. Vita MS. S. Gaugerici Ep. Camerac. lib. 2. cap. 10 : Hunc siquidem locum... a suo Burgario, qui eum possederat, numerata pecunia comparavit.

`/` `s`	Search
`←` `→`	Previous / next dictionary
`1` – `9`	Go to dictionary 1–9
`j` `k`	Next / previous word in the word wheel
`m`	Switch between Logeion and Morpho
`b`	Save or unsave this word
`Shift` `B`	Saved and recent words
`l`	Look up the selected word
`Esc`	Close suggestions or a panel
`?`	This list

Menu

Word wheel

Saved

Recent

Keyboard shortcuts