genialis
genialis, of generation, of birth, nuptial, genial
Frieze-Dennison Vergil
geniālis, e: adj. (genius), pertaining to, or sacred to the birth-spirit, or guardian genius; genial, joyous, happy, festive, 6.603.
Could not find GENIALI in Logeion dictionaries.
GENIALI neuter ablative singular, masculine dative singular, feminine dative singular, neuter dative singular, masculine ablative singular, feminine ablative singular of genialis
gĕnĭālis, e, adj. [Genius].
- Of or belonging to generation or birth, nuptial, genial (cf.: genitalis, genetivus).
- A Adj.: lectum illum genialem, quem biennio ante filiae suae nubenti straverat, the bridal-bed (placed in the atrium, and dedicated to the genii of the married couple), Cic. Clu. 5, 14; cf.: geniales proprie sunt lecti, qui sternuntur puellis nubentibus: dicti a generandis liberis, Serv. Verg. A. 6, 603: genialis lectus qui nuptiis sternitur in honorem genii, unde et appellatus, Paul. ex Fest. p. 94 Müll.: lectus, Hor. Ep. 1, 1, 87: torus, Verg. A. 6, 603; Liv. 30, 12, 21; Plin. Pan. 8, 1: pulvinar divae, Cat. 64, 47.— Hence poet. transf.: ducuntur raptae, genialis praeda, puellae, Ov. A. A. 1, 125: bella, at a wedding, Stat. Ach. 1, 113: sors genialis atque fecunda, productive, Plin. 18, 24, 54, § 197; cf.: in tantum abundante geniali copia pecudum, id. 17, 9, 6, § 53.—
- B Subst.: gĕnĭālĭa, ium, n., the marriagebed, marriage: genialibus alienis insultare, Arn. 4, 144.—
- II Of or belonging to enjoyment, jovial, pleasant, delightful, joyousfestive, genial: scis enim, geniales homines ab antiquis appellatos, qui ad invitandum et largius apparandum cibum promptiores essent, Santra ap. Non. 117, 18: festum, Ov. F. 3, 523: dies, Juv. 4, 66: hiems, Verg. G. 1, 302: uva, Ov. M. 4, 14: serta, id. ib. 13, 929: rus, id. H. 19, 9; cf.: arva Canopi, id. Am. 2, 13, 7: litus, Stat. S. 4, 4, 51: platanus, i.e. under which festivals were celebrated, Ov. M. 10, 95: Musa, id. Am. 3, 15, 19: divi, i.e. Ceres and Bacchus, Stat. Th. 12, 618; cf. Paul. ex Fest. p. 95 Müll.: vultus, friendly, Ap. Met. 11, 14, 16.—Hence, adv.: gĕnĭālĭter (acc. to II.), jovially, merrily, genially: festum genialiter egit, Ov. M. 11, 95; Ap. Met. 10, 16, 32; Inscr. Grut. 823, 2.
geniālis, e (v. genius), zum Genius gehörig, I) vom Genius als Erzeuger: A) = dem Genius heilig, hochzeitlich, ehelich, lectus, Brautbett, Ehebett, Cic., Hor. u.a. (s. Gräve Cic. Clu. 5 extr. Schmid Hor. ep. 1, 1, 87): so auch torus, Verg. u. Aur. Vict. (vgl. unten subst. genialis), pulvinar, Catull.: raptae, genialis praeda, puellae, Ov.: bella, bei der Hochzeit, Stat. – subst., a) geniālis, is, m. (sc. torus, das Ehebett, Liv. 30, 12, 21 H. (wo Madvig lecto geniali, Weißenb. geniali toro lesen). Iuven. 10, 334. – b) geniālia, ium, n., das Ehebett, Arnob. 4, 25. – c) Geniālia, ium, u. iōrum, n., das Fest des Genius, die Genialien, Charis. 33, 30 u. 42, 26; vgl. Lachm. Lucr. 1, 1. p. 15. – B) übh. = fruchtbar, gedeihlich, copia pecudum, Plin.: sors, Plin. – II) zum Genius als Teilnehmer an Freud u. Leid gehörig, von Ort u. Zeit, von Dingen, an denen man sich u. seinem Genius gütlich tut = ergötzlich, erfreulich, festlich, heiter, freundlich, fröhlich, einladend, einnehmend, rus, Ov.: hiems, Verg.: festum, Ov.: genialis dies, Freudentag, Festtag, Iuven.: praeda, Ov.: uva, Ov.: serta (beim Weintrinken), Ov.: vultus, Apul.: canities, Apul.: divi, von Ceres u. Bacchus, Stat
~is [i. e. ~es ] lecti, qui sternuntur puellis nubentibus
geneales,brydrœst
~ibus,of brydlicum
hic ~is, ‥ lectum ubi sponsus et sponsa cubant
matrem Christi genuit thoro geniali / quem possedit gracia Dei favorali
hic ~is est lectus qui in nupciis sternitur
~is homo, gratus homo
ergo manet [? l. manat ] solitus succincto sudor alumno, / emicuit quamvis genialis flamine vertex
efferos motus abbas et ~es secum affectionum suarum metiens ‥ passiones sibi perpendit periculosum servire moribus plurimorum
te lex moralis docuit, te lex genialis [gl.: naturalis; a deo nature ]
dictum ‥ est inhonestum fuisse nimis in absentem desevire ‥ pro liberatione fratris sui pio ac ~i spiritu dimicantem
sub H. rege multi alienigene, qui ~is humi inquietationibus [v. l. turbellis ] exagitabantur, Angliam annavigabant
non mirandum ‥ si natale solum ~eque territorium profusioribus laudum titulus auctor extulerit
Johannis Hansard ‥ obierat ‥ in expeditione, funere geneali [i. e. ]he was buried in his native land
[F. de Breauté ] regnum Anglie abjurans ‥ ad solum suum genitale [MS: ~e ] remeavit
pure et impermixte de ~i Kambrensium gente propagatus
si absque judicio curie sue contra quempiam nedum suos homines geniales [MS: geneales ] bellum moveret ‥
quin regnum in quo sunt nati homines geneales et eorum progenitores ab ingenuis et alienigenis emundarent
me excluso, herede geneali, alium degenerem ‥ subrogare
alia ecclesiarum beneficia ‥ contulit rex ‥ indignis et ultramarinis . ‥ hanc ‥ materie digressionem ~ia suspiria elicuerunt
virgo verbi genialis / tutis clue tuis alis / et extento brachio
gĕnĭālis, (12) e (genius), ¶ 1 relatif à la naissance, dʼhymen, nuptial : lectus genialis Cic. Clu. 14, lit nuptial [ou genialis seul Juv. 10, 334 ] ; genialis præda Ov. Ars 1, 125, butin nuptial [destiné à la couche des ravisseurs] || gĕnĭālĭa, ĭum, n. , Arn. 4, 25, lit nuptial ¶ 2 fécond : Plin. 17, 53 ; genialia arva Ov. Am. 2, 13, 7, champs fertiles ¶ 3 de fête, de plaisir, de réjouissance [v. genius ] : genialis dies Juv. 4, 66, jour de fête.
- 1. aan Genius gewijd, voor de bruiloft, van het huwelijk [lectus huwelijksbed; pulvinar divae];
- 2. (poët.) Genius verblijdend = vrolijk, opgewekt, feestelijk [rus; festum; dies dag v. vreugde, feestdag; serta feestelijke kransen]; II. subst. is m (vul aan: torus) huwelijksbed.
geniālis e, adj.
- genius, of generation, of birth, nuptial, genial: lectus, the bridal-bed: torus, V.—As substm. (sc. lectus): in hortis Sternitur, Iu.: detracta ea geniali, L.—Of enjoyment, pleasant, delightful, joyous, agreeable, festive, genial: festum, O.: dies, Iu.: hiemps, V.: serta, O.: platanus, i. e. under which festivals were held, O.