barda
De Crusellis quos extranei attulerint et vendiderint,
præbeant domino quatuor denarios, et de Barda duos. Academicis Cruscanis,
Barda, est
armadura di cuoio cotto, o di ferro, con laquel s'armava la groppa,
il collo, è'l petto dei cavalli, che percio si dicean bardati. Sed vix putem idem
valere quod in hac Charta. Vide Cl. Menagii Origines Italicas. Barda
Item dicimus de cellis, Bardis et frenis irregularibus,
etc. Gallis, Barder, est equum ornamentis instruere.
Barda, ephippii genus est, seu potius clitella, Gall.
Quia olim aliqui officiales, curiales, potentes et aliæ personæ sub ratione
eorumdem, causa equitandi ipsi, vel eorum familiæ, vel deferendi eorum arnesia, animalia
nostrorum fidelium ad sellam et ad Bardam, absque voluntate dominorum, illicite
capiebant. Vide infra Bardo. de la Vignein Hist. Caroli VIII. pag. 162 :
Lequel (cheval) estoit
bardé au possible et sur ladite Barde estoient les couleurs devantdites blanche et
violette, à croisettes de Hierusalem fort riches. Quod genus tegumenti, facile
fluxisse a militibus ipsis ad equos, observat Carolus de Aquino in Glossar. milit. ubi de
vocis etymo sic disserit : Bardævocantur, recocto e corio :
Aliam originem
vocis Bardæ etBardati equi
trahit Ferrarius a dictionibusCataphracto
velcooperto,
vulgo corruptis. Longe melius alii aBardocucullo,
siveBardaico
cucullo veterum, ut supra indicavimus. Habemus hinc vocemBardella,
qua indicamus rudem sellam equorum vel asinorum pullis injici solitam. Et quoniam qui ejusmodi equis vel asinis insident, crebro succussu agitari, motusque parum compositos solent edere, hinc sessores illi proprie dicuntur ItalisSbardellati ;
et per quandam analogiamSbardellati
etiam vulgo eos dicimus, qui præter decori leges et communem consuetudinem aliquid agunt. Vide Bardatus 1. et Equus vestitus.
Bardel, vol. 1. pag. 187. Murator. Antiq. Ital. vol. 2. col. 1149.