birrus
birrus, i, m. (birrum, i, n., Aug. Serm. Divers. 49), = πυρρός (of yellow color),
- a cloak to keep off rain (made of silk or wool), Edict. Diocl. p. 20; cf. Salmas. Vop. Carin. 20; Burm. Anth. Lat. 2, p. 408; Cod. Th. 14, 10, 1, § 1; Schol. Juv. 8, 145; Sulp.Sev. Dial. 1, 21, 4; Claud. Epigr. 42.
birrus (byrrus, byrrhus), ī, m. (πυῤῥός, von gelber Farbe), ein (seidener od. wollener) Mantelkragen od. kurzer Mantel mit Kapuze (Vopisc. Car. 20, 6. Edict. Diocl. 7, 42 u. 43. Cod. Theod. 14, 10, 1. § 1. Cassian. coen. inst. 1, 7. Schol. Iuven. 8, 145), aus dickem Stoff (dah. rigens, Sulp. Sev. dial. 1, 21, 4), mit Noppen, wie Biber (Claud. epigr. 42).
agmina pullatis coeunt vernacula birris
byrrum,casul
obtecta ~o mediocri ‥ devenit ad tugurium
quia interiorem hominem veste sacerdotali ‥ induerat, nunc exteriorem indumento superficiario sub ~o [] secretius munivit ib. : sub habitu exterioried. Robertson 42
faldyng, cloth, falinga , ‥ ~us
a slavyn , amphibalus, ~us
non fodeas dentes festucis ‥; / birro, si sit opus, illos conterge fricando
gladiorum ~is exterguntur mucrones
duddyd cloth , ‥ ~us
tunicam ‥ ~is [gl.: ] munitamgeruns
acus ‥ grossas ad †byrritricas [(?) l. byrri tricas ][gl.: ] poliendasgerun
habens secum in ~o camisie sue signum quod fuit captum de ipso panno
cidit ~um tabardi sui
pro indumentis suis habeant ‥ supertunicam talarem sine ~is(
supertunicas ‥ clausas desuper habeant sine ~o vel anteriori apertura quacunque(
tunicas induunt ‥ quidam ‥ birratas ante et retro; quidam quasi per circuitum habent ~as
a skyrte , ~um, gremium
birrus, -rhus, byrrhus, burrhus, ī, m. , sorte de capote || -um, ī, n. , Aug. Serm. 356, 13.
Birrus, seu
Burrus, color fuit rufus. Festus :
Quod Græci coccum, Latini veteres Birrum appellant. Glossæ Isidori :
Ipse vero utpote de itinere lassus, antequam sessum pergeret, Birrum
suum, quem Græci amphiballum vocant, deponere voluit causa
refrigerandi.Univocum est,
quando duarum aut plurium rerum unum nomen est, et definitio, et vestis. Nam et Birrus
et tunica nomen vestis habent. S. Augustinus de Verbis Apost. serm. 18. cap. 10.
de femina : Si illi dixerit (amatori) nolo te habere tale Birrum, non
habet : si per hiemem illi dicat, in lacerna te amo, eligit tremere, quam
displicere. S. Fulgentius lib. 3. ad Monimum, initio : Accepto cujusdam
Birro et manibus retento. Birrus albus, quo induebantur recens baptizati, apud
Greg. M. lib. 7. Ind. 2. Ep. 5. Fulcherius Carnotensis lib. 1. cap. 1 : Cruces quas
in chlamydibus suis, aut Birris, sive tunicis peregrini consuebant. Guibertus de
Gestis Dei lib. 2. cap. 5 : Crucis figuram ex cujuslibet materia panni tunicis,
Birris, et palliis iturorum assui mandavit. Liber de Disciplina Scholarium cap.
4 : Latenter sub Byrro amphoram quandam detulit.
Quia interiorem hominem veste Sacerdotali juxta hoc quod dicitur,
Sacerdotes induam salutari, jam pridem induerat, nunc exteriorem indumento
superficiario sub Birro secretius munivit. Acta SS. Benedict. Sæc. 5. pag.
167. in Vita S. Odonis : Et Birrum quo tegebatur more cappæ, per extremitatem
apprehendentes osculabantur.Χλαμὺς δὲ, ἥν ἔνιοι μανδύην, οἴδε ἐφεστρίδα, οἵδε βηρίον
καλοῦσι. Glossæ MSS : planeticarum atque birrorumpretia simul ambitionemque declinasse veteres Monachos Ægyptios scribit Cassianus lib. 1. de Institut. Cœnob. cap. 7. Et in Concilio Grangrensi can. 12. jubentur ii qui religiosam vitam sectantur,
birrosscilicet illos, quos
rigenteset
fluentesvocat Sulpitius Severus Dial. 3. cap. 14.
pretiososD. Augustinus Serm. 50. de Diversis, quibus
Atrebaticoset
Canusinosaccenset Vopiscus in Carino. Regula S. Isidori cap. 13 :
Linteo non oportet Monachum indui, orarium, Birros, planetas, non
est fas uti. Statuta Joannis Archiep. Cantuar. ann. 1279 : Inhibemus ne
(Moniales Ord. S. Benedicti) de bruneto in posterum unquam induantur, nec
rugatas habeant tunicas, nec etiam Birrorum immoderantia vestes sibi faciant latitudine
fluctuantes.birrum, humeros tantum et brachia tegentem. Id certe vix credam, cum
birrusnihil aliud fuisse videatur quam vestis, qua cæteri æque ac Episcopi utebantur, ex Scriptoribus qui
BirrosEpiscopis tribuunt : in quibus sunt S. Augustinus Serm. 2. de Vita Cleric. et Serm. 50. de Divers. Palladius in Hist. Laus. cap. 135. Vita S. Pelagiæ cap. 12. Gregorius Turon. lib. 2. Hist. cap. 1. Messianus Presbyter de Vita S. Cæsarii Arelat. pag. 251. ipseque Cæsarius in Testamento suo, ubi
amicularis birri suimeminit, Turpinus in Carolo M. cap. 13. etc. Sed et Anonymus de Miraculis S. Thomæ Cantuariensis, editus a Stapletono,
Rochetumet
Birrumunum idemque esse vestimentum, indicat non uno loco.
Monachorum birriin Reinard. Vulp. lib. 3. vers. 1928.
birrusvestis quævis fuerit, in viris majoris dignitatis, pro sumptuosa, in viris vero inferioris conditionis pro vili et crassiori habitus est. Joannes de Janua :
de Birro et castoreo:
Nominis umbra manet veteris, nam dicere Birrum,
Si castor niteat, Castoreum nequeo.
Sex emptus solidis, quid sit jam scire potestis :
Si mihi nulla fides, credite jam pretio.
Ejusmodi igitur erant pretio viles Birri, quos servis adscribit lex 1. Cod. Th. de Habitu quo uti oport. (14, 10.)
Birri et Communes vestes, apud Attonem Episcop. in Capitulis cap. 82. et
Birriqui Monachis tribuuntur apud Joan. Monachum lib. 2. Vitæ S. Odonis Abb. Clun. pag. 33. et apud Guibertum lib. 2. de Vita sua cap. 5. et in Gestis Dei lib. 2. cap. 8. Glossæ MSS. Reg. :
Buresetiamnum dicant. Catholicon parvum :
Nobilis horribili jungatur purpura Burræ,
Nectatur plumbo fulgida gemma gravi.
Ubi Editio viri doctissimi Jo. Mabillonii tom. 1. Analector. habet byræ. Sed
de Birrisvide quæ congessere Salmasius ad Tertulliani Pallium, Menardus ad Concordiam Regularum, Henschenius ad Vitam S. Martiniani Anachoretæ cap. 5. 13. Febr. Jacobus Gothofredus ad Cod. Theod. Octav. Ferrarius lib. de Vestib.
Nemo det Byrrhum vel lineam tunicam seu
aliquid, nisi in commune.Statutum est ut nullus
scarlatas, aut barracanos, vel pretiosos Burellos, qui Ratisponi... fiunt,
habeat. Regula Templariorum cap. 20 : Vestimenta unius coloris semper esse
jubemus, v. g. alba, nigra, vel etiam Burella. Cap. 21 : Habeant igitur
nigra,... aut quod vilius unius coloris comparari potest, videlicet Burella.
Item, de lanis, de quibus conqueruntur cives, quod gentes regiæ non
permittunt eas extrahi de Lugduno, cum tamen sint lanæ grossæ ad faciendum
Burellos. Charta Anno quolibet tenebitur facere et ministrare omnibus et singulis Religiosis...
pro vestiario tres alnas cum dimidia boni panni et sufficientis rousseti seu Burelli,
etc.
Je n'ai que faire ne de ver, ne de gris,
Trop a Buriaux li miens pere Heruis.
Por Buriaux et sollers acheter à departir à povres en
nos demaines. Codex MS. reddituum Episcopatus Autissiod. anno circiter 1290.
exaratus : Quilibet draperius, qui tenuerit mulierem annum et diem, debet quatuor
ulnas de Buriau.burau, pro
buran. Et apud Pontanum lib. 7. Hist. Dan. pag. 416 :
Panni burelli, pro borelli.
Birro indutus, Joanni de Janua. Gloss. Lat. Gall :
Ut quilibet Clericus
constitutus in sacris ordinibus vestem exteriorem gerat dissimilem militari vel laicali,
ut pote anterius vel posterius non Birratam, vel saltem ex forma sua militari vel
laicali congrua honestate dissimilem. Ubi Lindwodus vestes Birratas scissas sive divisas aut complicatas, interpretatur : Hinc forte nostri dicunt
variegatus.
Birrata. Capitulum Cisterc. ann. 1427. apud Marten. tom. 4. Anecd. col. 1577 :
Omnibus et singulis tam Abbatibus quam Monachis ac etiam Conversis...
inhibet generale Capitulum... ne de cetero per villas et loca judicum... sine cucullis
vel cappis incedant, quodque Birretas postquam vel itinerando tunicas curtas et
fœderatas atque scissas ante et retro, gipones et cetera indumenta seu etiam
calciamenta, quæ ordinis honestatem deformant, studeant penitus amovere, atque se
deferant magis religiose.Audivimus quod plures Ecclesiastici... incedunt inhoneste et indecenter,
gestantes parvas coronas juxta suum ordinem, cum capillis effusis et barba promissa, ac
palliis brevibus et apertis, et sine Biretinis, ac quod pejus est, aliquando cum
vestibus sæcularibus, etc. Dubitari potest an pro Birrus, vel pro
Birretumhic accipienda sit vox
Beretinus.
Albertus Patriarcha fecit regulam Fratribus
qui Stragulati, Radiati, et Birrati vocabantur. Walsinghamus pag. 49. et Henr.
Knyghton. lib. 3. cap. 1 : Honorius IV. PP. 4°. Papatus sui anno mutavit
capas Fratrum de Carmelo in purum album, quæ prius erant stragulatæ, radiatæ, et
Birratæ. Ordericus Vitalis lib. 8. pag. 711. de similibus suæ ætatis Monachis :
Inusitata quoque pannorum sectione suorum ab aliis discrepare appetunt.
Carmelitarum birratavel
barrata, seu radiata pallia habes apud virum doctissimum Danielem Papebrochium ad 8. April. pag. 799. Vide Radiati, et Barrati Fratres.
BIRRUS
BIRRUS(βίρρος), or BURRUS, a cloak or cape furnished with a hood; a heavy, coarse garment for use in bad weather. (Burmann, Anth. Lat. 2. p. 407; Cod. Theod. 14.10, 1.) Its material was stiff (birrum rigentem--fluentem lacernam, Sulp. Sev. Dial. 1.14), with a long nap--usually wool, sometimes beaver (Claud. Epigr. 42). The word is used as a synonym of lacerna (Schol. ad Pers. 1.54), of cucullus (Schol. ad Juven. 8.145), of sagum (Dioclet. Edict. 16.11, ed. Waddington; Vopisc. Gallien. 6, Carin. 20, with note of Salmasius). Waddington (l. c.) prefers to regard it as a word of barbarous origin, rather than to suppose that it is connected with πυρρός (Festus, s. v.; Marquardt, Privatleben, p. 550), on account of the red colour of the wool. The spelling byrrus is rare in MSS. In Diocletian's Edict (l. c.) we read of βίρροι made not of coarse materials, but of the more costly Laodicean and Nervian wools.
[W.S] [J.H.F]Birrus
or Burrus (βίρρος). A cloak or cape furnished with a hood; a heavy, coarse garment for use in bad weather. It was made of wool or beaver, with a long nap. The word is also used as synonymous with lacerna, cucullus, and sagum, all of which see.