brevis
brevis, short
BWL
a short cut
the short span of life
Frieze-Dennison Vergil
Could not find breuiorem in Logeion dictionaries.
breuiorem feminine accusative singular comparative, masculine accusative singular comparative of brevis
- I Lit., in space.
- A In distance, extent, short, little, small, narrow (opp. latus), Cic. Ac. 2 (Luc.), 29, 92: brevior via, Nep. Eum. 8, 5; Tib. 1, 10, 4: via brevis, Verg. E. 9, 23; Ov. M. 5, 253; Juv. 14, 223: cursus brevissimus, Verg. A. 3, 507: brevius iter, Ov. P. 1, 4, 32: cursu brevissimus Almo, id. M. 14, 329: quid mihi, quod lato non separor aequore, prodest? Num minus haec nobis tam brevis obstat aqua? so narrow a stream, id. H. 18, 174; cf. also brevis unda, opp. latum mare, id. ib. 19, 141 and 142: non Asiam brevioris aquae disterminat usquam fluctus ab Europā, Luc. 9, 957 (strictioris, Schol.); cf. id. 9, 317: brevissima terra, Plin. Ep. 10, 69, 2: in Euboico scopulus brevis emicat altō Gurgite, a small, narrow rock, Ov. M. 9, 226: brevibus Gyaris, Juv. 1, 73: scis In breve te cogi (sc. libellum), that you are closely rolled together, Hor. Ep. 1, 20, 8: quo brevius valent, the nearer, the more powerful are they in conflict, Tac. A. 6, 35.—
- 2 Trop. of the journey of life: quid est, quod in hoc tam exiguo vitae curriculo et tam brevi tantis nos in laboribus exerceamus? Cic. Arch. 11, 28; cf.: vitae brevis cursus, gloriae sempiternus, id. Sest. 21, 47: tum brevior dirae mortis aperta via est, Tib. 1, 10, 4.—And poet. of the thread of life: fila vitae breviora, Ov. Tr. 5, 10, 46. —
- B In height, short, small, low (opp. altus and sometimes longus); of the human figure: sed sedebat judex L. Aurifex, brevior ipse quam testis, Cic. de Or. 2, 60, 245: ut statura breves in digitos eriguntur, Quint. 2, 3, 8: forma, Ov. M. 5, 457: (puella) longa brevisque, id. Am. 2, 4, 36: brevis corpore, Suet. Galb. 3; id. Vit. Hor.—Of a maiden changed to a boy: et incomptis brevior mensura capillis, Ov. M. 9, 789.— Of other things: ut pleraque Alpium ab Italiā sicut breviora, ita arrectiora sunt, lower, Liv. 21, 35, 11: brevior ilex, Sen. Herc. Oet. 1641: mus, little, Ov. F. 2, 574. —
- C In depth, small, little, shallow (opp. profundus): puteus, Juv. 3, 226: vada, Verg. A. 5, 221; Sen. Agam. 570.—Hence, subst.: brĕvia, ium, n., as in Gr. τὰ βραχέα, shallow places, shallows, shoals: tris Eurus ab alto In brevia et syrtis urget, Verg. A. 1, 111 (brevia vadosa dicit, per quae vadi pedibus potest, Serv.); Luc. 9, 338: neque discerni poterant incerta ab solidis, brevia a profundis, Tac. A. 1, 70: brevia litorum, id. ib. 6, 33 fin.—Perh. also in sing.: breve, Tac. A. 14, 29 Draeg. ad loc. (Ritter, brevia; al. breve litus).—
- 2 Trop.: brevia, in quibus volutatur, incerta, ancipitia, difficulties, Sen. Ep. 22, 7.—
- D Of the line of a circle: ubi circulus (i.e. arcticus) axem Ultimus extremum spatioque brevissimus ambit, makes the shortest path, Ov. M. 2, 517; cf. of similar orbits, of stars: absides breviores, Plin. 2, 15, 13, § 63.—Of the circular course of a horse on the track: discit gyro breviore flecti, Sen. Hippol. 314. —
- II Transf., of time.
- A Lit. (the usu. signif. of the word), short, brief, small, little.
- 1 In gen.: quanto, nox, fuisti longior hac proxumā, Tanto brevior dies ut fiat faciam, Plaut. Am. 1, 3, 51 (549): breve spatium'st perferundi quae minitas mihi, id. Capt. 3, 5, 85 (743): brevis hora, Lucr. 4, 179; so Ov. M. 4, 696: Pa. Brevin' an longinquo sermone? Mi. Tribus verbis, Plaut. Mil. 4, 2, 30 (1020): occasio, Ter. Eun. 605; Phaedr. 5, 8, 5: brevis hic est fructus homulleis, short is this enjoyment for little men, Lucr. 3, 927; cf.: MORS. PERFECIT. TVA. VT. TIBE. ESSENT. OMNIA. BREVIA. HONOS. FAMA. VIRTVSQVE. GLORIA. ATQVE. INGENIVM., Inscr. Orell. 558: omnia brevia tolerabilia esse debent, Cic. Lael. 27, 104; id. Fin. 1, 12, 40; 2, 29, 94; id. Tusc. 1, 39, 94; Sen. Ira, 3, 43, 5: quoniam vita brevis est, memoriam nostri quam maxime longam efficere, Sall. C. 1, 3; so, vitae summa brevis spem nos vetat incohare longam, Hor. C. 1, 4, 15; cf. id. ib. 1, 11, 6: aut omnia breviora aliquanto fuere, aut Saguntum principio anni captum, occupied a shorter time, Liv. 21, 15, 5: brevissimum tempus, id. 5, 6, 7: detrimentum, Quint. 11, 1, 10: arbitrium mortis, Tac. A. 15, 60: breves populi Romani amores, id. ib. 2, 41: tempus, Suet. Ner. 20 al.: nobis quom semel occidit brevis lux, nox est perpetua una dormienda, Cat. 5, 5: fructus, Lucr. 3, 914: aevum, Hor. C. 2, 16, 17; id. S. 2, 6, 97; id. Ep. 2, 1, 144; Plin. Pan. 78, 2: anni, Hor. C. 4, 13, 22: ver, Ov. M. 1, 118; 10, 85: flores rosae, quickly withering, short-lived, Hor. C. 2, 3, 13: lilium, id. ib. 1, 36, 16: cena, frugal, id. Ep. 1, 14, 35: mensa, id. A. P. 198: dominus, living but a short time, id. C. 2, 14, 24: stultitia, id. ib. 4, 12, 27: ira furor brevis est, id. Ep. 1, 2, 62: actio brevis atque concisa, Quint. 6, 4, 2: somnus, Sen. Troad. 441: nec gratius quicquam decore nec brevius, nothing is more acceptable, but nothing more perishable, fading, than beauty, Suet. Dom. 18: domus, Sen. Hippol. 762: fortuna, Sil. 4, 734.—
- 2 Esp.
- a Comp. brevius, with subj. clause, shorter, i.e. easier, more convenient: brevius visum urbana crimina incipi, quorum obvii testes erant, Tac. A. 13, 43: modo ne existimes brevius esse ab urbe mitti, Trag. ap. Plin. Ep. 10, 40 (49), 3.—
- b In brevi spatio, brevi spatio, in brevi tempore, brevi tempore, and absol. brevi or in brevi, in a short time, shortly (before or after) (brevi tempore and brevi are class.; the latter, as in Gr. ἐν βραχεῖ, to be considered as neuter, without supplying tempore): inque brevi spatio mutantur saecla animantum, Lucr. 2, 77; so Ter. Heaut. 955; Suet. Claud. 12; id. Ner. 30; cf.: in multo breviore temporis spatio, id. Aug. 22: multa brevi spatio simulacra geruntur, Lucr. 4, 160; Sall. J. 87, 3: spatio brevi, Hor. C. 1, 11, 6: res publica per vos brevi tempore jus suum recuperabit, Cic. Fam. 12, 2, 3; 5, 21, 2; id. Tusc. 2, 2, 5; Caes. B. G. 1, 40, 11; Nep. Milt. 2, 1; id. Them. 1, 4; Suet. Caes. 3: sic ille affectus, brevi postea est mortuus, soon after, Cic. Verr. 2, 5, 54, § 142 (Zumpt; acc. to MSS. perbrevi).—So brevi post = paulo post: brevi post Marcellus Romam venit, Liv. 33, 37, 9; 24, 3, 14: brevi deinde, id. 24, 4, 9: (Britanni) tantum usu cotidiano et exercitatione efficiunt, uti in declivi ac praecipiti loco incitatos equos sustinere et brevi (in a short time, i.e. with great rapidity) moderari ac flectere consuerint, Caes. B. G. 4, 33 fin. Herz. and Held.: fama tanti facinoris per omnem Africam brevi divolgatur, Sall. J. 13, 1; Nep. Them. 4, 4: mirantur tam brevi rem Romanam crevisse, Liv. 1, 9, 9: brevi omnia subegit, Suet. Caes. 34; so id. Aug. 17; 65; id. Vesp. 5; id. Gram. 3; Gell. 1, 15, 18: scire in brevi, Afran. ap. Charis. p. 186 P.; Flor. 1, 1, 15.—
- c Brevi, a short time, a little while: cunctatusque brevi, contortam viribus hastam in Persea misit, Ov. M. 5, 32; cf.: illa brevi spatio silet, id. ib. 7, 307; so, * breve, Cat. 61, 187.—
- d Ad breve, for a short time, Suet. Tib. 68; cf.: ad breve quoddam tempus, Cic. Cat. 1, 13, 31.—
- B Transf. to things done or taking place in a short time; so most freq.
- 1 Of discourse, short, brief, concise (most freq. in Cic. and Quint.): narratio, Cic. Inv. 1, 20, 28; id. de Or. 3, 50, 196: laudatio; comprehensio et ambitus ille verborum erat apud illum contractus et brevis, id. Brut. 44, 162; cf. id. de Or. 2, 80, 326: nunc venio ad illa tua brevia: et primum illud, quo nihil potest esse brevius: bonum omne laudabile, etc., id. Fin. 4, 18, 48: quam falsa re! quam brevia responsu! id. Clu. 59, 164: urbanitas est virtus quaedam in breve dictum coacta, Dom. Mars. ap. Quint. 6, 3, 104: Homerus brevem eloquentiam Menelao dedit, Quint. 12, 10, 64 (brevis = οὐ πολύμυθος, Hom.Il. 3, 214): breviores commentarii, Quint. 3, 8, 58: annotatio, id. 10, 7, 31: brevia illa atque concisa, id. 10, 7, 10; so, sententiae, id. 10, 1, 60: causae, id. 6, 1, 8: docendi compendia, id. 1, 1, 24: comprehensiones, id. 12, 2, 19: quod ut brevissimo pateat exemplo, id. 3, 6, 10: commendatio, requiring few words, i.e. moderate, Plin. 11, 42, 97, § 240.— Meton. of a speaker or orator, brief: multos imitatio brevitatis decipit, ut cum se breves putent esse, longissimi sint, Cic. Inv. 1, 20, 38: brevior in scribendo, id. Att. 5, 6, 2: brevis esse laboro, Obscurus fio, Hor. A. P. 25: in eloquendo brevis, Quint. 10, 1, 63: densus et brevis et semper instans sibi Thucydides, id. 10, 1, 73.
- —Hence, brĕvī, adv., briefly, in few words (freq. and class.): brevi pro breviter, M. Tullius de Orat. ad Quintum fratrem (1, 8, 34): ac ne plura quidem quae sunt innumerabilia consecter, comprehendam brevi, Charis. p. 176 P.: id percurram brevi, Cic. Caecin. 32, 94: aliquid explicare, id. Planc. 40, 95 Wund.: circumscribere et definire, id. Sest. 45, 97; so id. ib. 5, 12 Orell. N. cr.; id. Fin. 1, 17, 55: complecti, id. de Or. 1, 42, 190: exponere, id. ib. 1, 46, 203: reprehendere, id. Inv. 1, 9, 12: reddere, id. Leg. 2, 14, 34: respondere, id. Fam. 3, 8, 1: perscribere, id. ib. 4, 5, 1; so Auct. Her. 4, 26, 35; 35, 47 al.; cf.: in brevi, Quint. 9, 4, 32.—So once in epistolary style: breve facere, to be short or brief: quid scribam? breve faciam, Cic. Att. 11, 7, 6; cf.: longum est ea dicere, sed hoc breve dicam, id. Sest. 5, 12.—Once, in breve cogere (diff. from I. A.), to comprise in few words, bring into a small compass: in breve coactae causae, Liv. 39, 47, 5; cf.: in breve coactio causae, Gai. Inst. 4, 15.— In late Lat. subst.: brĕvis, is, m. (sc. liber—acc. to another reading, brĕve, is, n.), a short catalogue, summary, = breviarium: brevis nominum, Vop. Aur. 36; so id. Bonos. 15; Lampr. Alex. Sev. 21; Hier. Ep. 5, n. 2 al.—
- 2 Of a short syllable; rarely as adj.: Syllaba longa brevi subjecta vocatur iambus, Hor. A. P. 251: a brevis, gre brevis, faciet tamen longam priorem, Quint. 9, 4, 86 et saep.—More freq. subst.: brĕvis, is, f. (sc. syllaba): dactylus, qui est e longā et duabus brevibus, Cic. Or. 64, 217 sq.: in fine pro longā accipi brevem, Quint. 9, 4, 93; 9, 4, 86: plurimum habent celeritatis breves, id. 9, 4, 91.— Hence also once of a syllable long by position, but pronounced short: indoctus dicimus brevi primā litterā, insanus productā: inhumanus brevi, infelix longā, Cic. Or. 48, 159 Meyer N. cr.; cf. Gell. 2, 17 sqq., and Schütz Lex. Cic. s. v. brevis.—
- C For parvus, exiguus, little, small: exigua pars brevisque, Lucr. 5, 591: Canidia brevibus implicata viperis, Hor. Epod. 5, 15: Alecto brevibus torquata colubris, Ov. H. 2, 119: brevi latere ac pede longo est, Hor. S. 1, 2, 93; cf. just before: breve quod caput, ardua cervix, v. 89, and brevis alvus, Verg. G. 3, 80 (on the other hand, Nemes. 244: parvae alvi): mus, Ov. F. 2, 574: forma (sc. pueri in stellionem mutati), id. M. 5, 457.— So, lapathi herba, Hor. S. 2, 4, 29 (brevis = parva, non excrescens in altum, Schol. Cruqu.): folia breviora, id. Ep. 1, 19, 26 (minor corona, Schol. Cruqu.): census, id. C. 2, 15, 13: pondus, id. S. 2, 2, 37: impensa, Ov. H. 7, 188 Ruhnk.: sigillum, id. M. 6, 86: insulae, Pall. 1, 28, 1; cf. Juv. 1, 73: vasculum, Pall. Apr. 8, 4: offulae, id. 1, 29, 4: pantheris in candido breves macularum oculi, Plin. 8, 17, 23, § 62.—With nom. abstr.: breve in exiguo marmore nomen ero, Prop. 2, 1, 72; Sen. Oedip. 935.—So, pondus, Hor. S. 2, 2, 37 al.
- —Hence, brĕ-vĭter, adv., shortly, briefly, etc.
- 1 Of space (acc. to I.) (rare): seu libeat, curvo brevius convertere gyro, shorter, i.e. in a smaller circle, Tib. 4, 1, 94: parvo brevius quam totus, a little less than the whole, Plin. 2, 67, 67, § 168: Sarmatae, omisso arcu, quo brevius valent, contis gladiisque ruerent, Tac. A. 6, 35.—Far more freq. in prose and poetry,
- 2 (Acc. to II. A. b. and c.) Of time, in a short time.
- a In gen.: iratum breviter vites, inimicum diu, Publ. Syr. v. 249 Rib. [letter I 20 Meyer]: sapiens, cum breviter et strictim colore atque vultu motus est, Gell. 19, 1, 20.—
- b Esp.
- α In expression, briefly, in brief, in few words, concisely, summarily: sed breviter paucis praestat comprendere multa, Lucr. 6, 1082: multa breviter et commode dicta (sc. ἀποφθέγματα; cf. Cic. Off. 1, 29, 104) memoriae mandabam, Cic. Lael. 1, 1: rem totam breviter cognoscite, id. Verr. 2, 2, 69, § 169; 2, 3, 27, § 67; so id. de Or. 2, 83, 340: summatim breviterque describere, id. Or. 15, 50: breviter tangere, id. Off. 3, 2, 8 Beier N. cr.: breviter et modice disserere, Sall. J. 111, 1: adicere aliquid, Quint. 9, 3, 100; cf. also Verg. A. 2, 11; 4, 632; 6, 321; Ov. M. 2, 783: omnia soli Forsan Pacuvio breviter dabit (i.e. paucis testamenti verbis, quibus heres ex asse scribetur), Juv. 12, 125 Web. (cf. id. 1, 68: beatum exiguis tabulis).—Comp., Cic. Fin. 4, 10, 26; Quint. 8, prooem. § 1; 8, 6, 61; 9, 2, 16; 10, 1, 49; 11, 1, 5 al.—Sup., Cic. N. D. 2, 1, 3; id. Div. 1, 32, 70; Quint. 1, 10, 1; 4, 2, 113 al.—
- β Of syllables: quibus in verbis eae primae litterae sunt quae in sapiente atque felice, producte dicitur, in ceteris omnibus breviter, Cic. Or. 48, 159.
Hibernia ‥ sicut contra Aquilonem ‥ ~ior
brevis ales dimidiatur
quicquid / dextra brevis donat, longa sinistra rapit
nova tumba [veteri ] ‥ unius pedis quantitate ~ior extitit
[Turci ] facies ‥ habent ~es et in parte superiori latas
iiij scale longiores, item ij scale ~iores
~i temporis intercapedine
cum ‥ longissima dies ‥ xv, ~issima viii compleat horas
non enim ~em transitoriamque quaerit indagationem
quam ~is et fluxa sit vita
quod ad curiam regis veniant ad ~em [i. e. ] diem inde responsuriearly
constituens prelatis ‥ annonam ‥ illorum statui nimis brevem
vias strictas in quibus obsistentia ~issimi populi oppugnationi multorum millium suffecisset
Testamenti Veteris ~is epitoma
haec ‥ ~ioribus strictisque comprehensa sermonibus nostris ‥ historiis indere placuit
incipit quedam ~is relatio de Willelmo
ut multos in ~i ab idolatria ‥ converterent
quorum doctrina Britonum fideles in Christo in ~i corroborati sunt
in ~i carinule tue compagines dissolvi ‥ scias
rex ‥ eis in ~i satisfaciet
post ~e ‥ Ranulphus ‥ obiit
in ~i postmodum ‥ Saierum ‥ disseisivimus
reditum nostrum ‥ , qui erit in ~i
rex Francorum ‥ certos nuncios ad nos ‥ infra ~e proponit destinare(
magnates ‥ infra ~e ‥ reducere promisit
hoc unum et in ~i concludimus
rumor ‥ erat ‥ te velle in †~e ‥ adventare
tempora sunt duo, longa et ~e: ‥ ~e est significatio correptae vocalis
omnis syllaba aut ~is est et tempus recipit unum ‥ ut păter, aut longa est et duo recipit tempora, ut māter
non solum metra sed rhythmi componuntur ex pedibus et longis et ~ibus
contra auctores posuit longam pro ~i
~is ‥ apud priores resoluta est in duas semibreves
quandocunque punctus quadratus invenitur qui caret omni tractu, ~is dicitur ‥ ; si tractum habeat a parte sinistra solummodo ascendentem, erecta ~is vocatur ‥ ; ~is vero duos tractus habens, quorum sinister longior est dextro, plicata ~is vocatur
ultima ‥ ~is valet duo tempora et vocatur altera ~is; que magis proprie potest dici ~is alterata
que quidem notule alique vocantur longe et alique ~es
sicut sunt octavi toni sive modi, sic sunt octave species figurarum, sc. larga, duplex longa, longa, ~is, semibrevis, minor, semiminor, minima
~ium alie recte, alie altere nominantur; recta ~is est prima que non valet nisi unum tempus, quod est minimum in plenitudine vocis
~is perfecta valet tres semibreves et tunc est de tempore perfecto; ~is imperfecta valet duas semibreves
hoc idem testificati fuerunt per ~ia sua(
ut vix non dicam epistolam possim scribere sed ~e brevissimum
nullus pro eo [sc. vicecomite ] suscipietur, ‥ etiam si ~e suum direxerit se ratum habiturum quod ille vel ille pro se fecerit
rotulus qui exactorius dicitur, quem quidem nominant ~e de firmis
~e acquietationis quod idem B. mihi fecit
si breve portetur domino, post prandia detur
portabit ~ia domini sicut alii vicini sui
ecce aquila in cujus rostri acucie ~e pendulum ‥ extendit(
demonstratio in ~ibus status porcionis abbacialis ‥ extracta ex rotulis
processus sub ~ibus super modo et forma quibus J. ‥ fuit ‥ reelectus
demptis annulis et ~ibus que causa salutis collo morientis appenderant
spiculum baliste vi maxima contortum ‥ ad quoddam ~e, quod gestabat appensum collo et in pectus demissum, non solum restitit sed tanquam a ferrea lamina resiluit
~es pro defunctis per manum illius ‥ in capitulum deferri debent
pro monachis S. Martini ‥ agimus iiia officia in conventu cum ~is inde advenerit
si aliquid ~e pro defuncto legendum fuerit(
[laicus ] susceptus in morte ‥ in habitu canonici ‥ in~ibus mortuorum scribetur ‥ ; set non mittentur ~ia pro eo nisi habuerit cartam magistri
ad ipsum pertinet ‥ ~ia mortuorum ad Glowecestriam mittere
~i depositionis ejus [defuncti ] in capitulo perlecto, ab abbate ‥ anima absolvetur
presentium porrectori, quem pro defunctis nostris absolvendis ~ium nostrorum constituimus portitorem
idem nomen, quibusdam ~ibus inscriptum, ‥ ad universa monasteria ‥ regni Anglie mittimus
accipiens tabulam legat ~e; ‥ et dum ~e recitatur, qui nomen suum intellexerit inclinet; cui ebdomada aliqua ascripta fuerit, si intelliget se illam ‥ non posse complere, potest misericordiam inde ‥ querere(
rex W. concessit istas terras habendas ‥ W. episcopo sicut ipse recognovit audiente episcopo Dunelmensi, cui precepit ut hanc ipsam concessionem suam in ~ibus scriberet
in E. jacent x hidae ‥ et scriptae sunt in ~i de Hereford
geldant secundum hidas in ~i scriptas
has terras calumpniatur abbas de Ely secundum ~es regis
de his xi hidis habet rex ix hidas et dim. ‥ in ~i suo
ista terra inbreviata fuit in meis ~ibus ad opus ecclesie S. Benedicti, qui sunt in thesauro meo Wyntonie; et hoc testantur ~es mei de c acris terre(
ut vobis per ~e nostrum pendens extra sigillum mandaremus quot milites ‥ feodatos ‥ haberemus
unusquisque baronum fecit duos ~es, unum cum sigillo, alterum sine sigillo(
injeci manum meam in peram ‥ in qua scriptum domini pape continebatur et ‥ extraxi scriptum illud cum ciffo, ita quod ~e tenui sub ciffo
prior ‥ trahit clericum suum ‥ in curia Christianitatis per ~e domini pape
dominus noster Nicholaus quintus ‥ per quoddam sue sanctitatis ~e in ultima nostra congregacione generali lectum et publicatum mandavit ‥(
dum legeremus copiosissimum vestre sanctitatis ~e(
ipsa protulit ~e domini legati patens quod testatur quod ipsa probavit sponsalia
ut vobis sepe per ~es meos mandavi(
neque ‥ inde viderunt ~em regis et sigillum
in ipsa aecclesia inventus est ~is cum sigillo regis E. praecipiens ut aecclesiae restituerentur [maneria ista ]
rex misit ei unum ~e ut saisiret R. ‥ ex omnibus liberis hominibus ‥
sciatis me recognovisse ‥ per ~es meos quod pater meus concessit ‥ Legam ecclesie ‥ de Wintonia(
precipio quod R. episcopus ‥ habeat necessaria sua ‥ sicut precepi per aliud ~e meum ut ipse haberet(
hec sunt jura que rex ‥ habet: ‥ infractio pacis regie per manum vel ~e date(
per ~e regis de ultra mare
ad hunc pertinet ~ia regis de exitu scribere
illud [contrabreve ] penes se reservabit clericus cancellarii in testimonium liberate facte per ~e regis originale
mos curie nostre fuit ut gratis fierent et redderentur ~ia sigillata ministris curie que nomina sua vel negocia continerent
debet xx s. pro habendo ~i de recognitione de vj carrucatis terre
miles quidam, nuncius regis, capitulo ~e regium palam porrexit, quo pro clerico quodam ‥ rogavit quatinus ipsum in episcopum suum ‥ eligere non postponerent
~e domini regis de c m. allocandis ‥ est in forulo marescalli; et ~e illud venit clausum ad scaccarium
per duo ~ia patencia in quibus continetur quod rex commisit eidem Bogoni ‥ comitatus predictos(
per inquisitionem ‥ per ~em nostrum factam(
literas, quas ~ia nominant, plurimas in portubus diversis regni nostri acceperant ut me caperent
pro uno magno ~i recitanti cartam
quoddam ~e nostrum vocatumpatent felonice cepit
causa pluvie que ‥ descendebat per valvam ecclesie ‥ super ~ia predicta, unde eadem ~ia sordidata et putrefacta devenerunt
wryt of pe kyngis cowrt , ~e
alias terras que continentur in ~i de cape
venit de domino rege ~e quod vocatur ‘liberate’ de liberando ‥ l m.
habet ~e de liberate patens ejusdem date
~e nostrum de computate eis habere faciatis
nisi ‥ sibi eas [marcas ] allocari fecerimus per ~ia de computabitur et allocate
in cancellaria non sunt nisi tres forme ~ium de escaeta, ‘quia utlagatus’ vel ‘suspensus’ vel ‘quia abjuravit regnum’
fiat ~e de liberate, duplicatum sub testimonium baronum sine cera(
per inquisitionem captam virtute ~is ad quod damnum
ut sic per ~ia de capias postmodum inde subsequencia diversas pecunie summas ab eis callide posset extorquere
per ~e de parvo sigillo
per ~e de privato sigillo
dominus rex mandavit hic ~e suum de magno sigillo
per ~e sub privato sigillo nostro mandavimus
~e de griffon’
per aliud ~e regis de predicto sigillo griffonis(
~e predictum, clausum et sigillatum magno sigillo domini regis Anglie cum cera alba more consueto Cancellarie ipsius domini regis, integrum et clausum in hujusmodi cera(
ista littera fuit executa per ~ia sub magno sigillo absque ~i de privato sigillo eo quod clericus privati sigilli fuit absens(
prohibeo ne facias Hugoni O. pro aliquo ~i quicquam nisi rectum
predictam terram calumpniaverunt euntes ad curiam regis et ab ipsa curia quoddam ~e recti H. priori attulerunt(
habebit ‥ ad dominum suum, de quo idem clamat tenere, ~e de recto
precipe N. quod reddat R. unam hidam terre ‥; et nisi fecerit summone eum ‥; et habeas ibi summonitores et hoc ~e
dies datus est ‥ quia non habuimus ~e capitale
vicecomes ‥ nullam vult facere summonitionem sine ~i originali
nihil detur vel capiatur ‥ pro ~i inquisitionis de vita et membris
~e quidem, cum sit formatum ad similitudinem regule juris, ‥ rem que est breviter †ennarat [l. enarrat ]: ‥ et sunt quedam ~ia formata super certis casibus et de cursu et de consilio totius regni ‥ approbata; ‥ sunt etiam ~ia ex eis sequentia que dicuutur judicialia et sepius variantur secundum varietatem placitorum ‥; sunt etiam quedam que dicuntur magistralia et sepius variantur secundum varietatem casuum, factorum et querelarum, et quorum quedam sunt personalia, quedam realia, quedam mixta
[brevium ] originalium quedam aperta et quedam clausa
dictus R. custo suo proprio debet perquirere omnia ~ia que huic negocio fuerint necessaria de cursu; si vero ex consensu utriusque partis ad placitum properandum voluerint ~e domini regis de perquisito habere ‥
signabit ‥ ~ia illa que sunt de cursu ‥ ; ea tamen que sunt de precepto non nisi in presencia signantis signabit
per parvum ~e nostrum clausum quo sokemanni nostri utuntur placitare
tenent ut villani et placitant per parvum ~e secundum consuetudinem manerii
in maneriis de antiquo dominico corone Anglie fit ‥ pro tenentibus hujusmodi maneriorum parvum ~e de recto clausum
in ~i clauso adjudicentur dampna mulieribus, sed in patenti non
sunt ‥ clerici juvenes et pedites, quibus ‥ concessum est pro expeditione populi ~ia facere cursoria
omnia ~ia originalia et judicialia tangencia placita de eodem banco(
rotulos de assisis et juratis ‥ una cum ~ibus inchoatis, ~ibus de preceptis et ~ibus finitis predictorum comitatuum(
quodlibet [precipe ] est ~e per se
in itinere justiciariorum non sunt nisi duo ~ia originalia de gracia, videlicet ~e de attincta et falso judicio, et aliquando ~e de attincta est de cursu
de ~ibus judicialibus habeant [querentes ] remedium de placeis unde ~ia illa exibunt
in processu ~is de scire facias, quod est ~e originale
perquisivi ~e de forma donacionis in descendere ‥ de tenementis predictis
‘per ~ia regia’, i. e. literas sub quadam brevitate scriptas; et ‘~e’ idem importat quod ‘preceptum’ vel ‘citacio’
cum quidam R. T. ‥ perquisisset de curia Cancellerie nostre duo ~ia de sub pena ‥, quorum unum cuidam Agneti M. ‥ directum et per T. G. et T. T. deliberatum ‥ predicta Agnes recepit et ad pedes suos projecit et surrexit quosdam ‥ qui predictos T. G. et T. T. ‥ ~e nostrum predictum commedere compulsissent
episcopus ‥ comitem Sarisburiae ea formula juris quod ~e de recto appellant juridici nostri in jus de hoc castro vocavit
prior ‥ habebit ‥ curiam suam ‥ cum omnibus pertinentibus ad eam exceptis placitis corone et placitis terre motis per ~e episcopi
R. ‥ sequitur versus M. ‥ per ~e domini episcopi de quodam muro et fossato levatis
cancellaria nostra ‥ aperta et presto sit omnibus et singulis ~ia petentibus(
ego ipse vidi ~e et donum fratris mei Eadgari regis ‥ et quicquid illud ~e eis testatur volo ‥ ut libere ‥ habeant
ne aliquis eos injuste detineat amodo super hoc ~e
habeat seisinam terre sue ‥ per ~e de capella(
si ita infeodatus impetraverit ~e de garentya de carta pendente assisa ‥(
quod nullus eiciatur extra liberum tenementum suum ‥ sine ~i regis placitabili vel tali ~i quod adjacet(
~e perambulacionis ‥ in forma capelle impetraverunt
~e de proteccione domini regis infricta: rex vicecomiti tali: mandamus [etc. ] ‥ et habeatis ibidem summonicionis testimonium et hoc ~e
- 1. (v. plaats) (a) (in de lengte, hoogte) kort, klein, laag (itt. longus, altus) [homo]; (b) (in de breedte) smal, klein (itt. longus, latus); ➤ via ~; libellum in breve cogere strak oprollen; (c) (in de diepte) ondiep, laag [vada]; — subst. breve, is n doorwaadbare plaats, ondiepte, wad (meestal plur.);
- 2. (v. tijd) (a) kort; ➤ tempus breve; brevi (tempore) binnenkort; in korte tijd, gedurende een korte tijd; brevi post, deinde kort daarop; ad breve (tempus) voor korte tijd; (b) kortstondig, tijdelijk, vluchtig, vergankelijk [vita; dolor; flos kort bloeiend];
- 3. (v. omvang) (a) (metr.) kort (uitgesproken) [syllaba]; (b) (v. uitdrukking) beknopt (uitgedrukt), kort en bondig [litterae; narratio; carmen; praeceptum]; ➤ brevi en breve kort, met weinig woorden; breve faciam ik zal het kort maken; in breve cogere kort samenvatten; breviter describere; — subst. (Laatl.) breve, is n en brevis, is m kort register, korte lijst; (c) (v.e. redenaar, schrijver) zich beknopt uitdrukkend (itt. copiosus) [in scribendo]; (d) schaars, gering, krap [cena; pondus; impensa].
短者。小。— via 短路。— esse laboro 吾圖簡短。Ad breve 不多時。未幾。 Brevis dominus 不久于作主者。
Suggest a Translation
See an image
Comites in fasce libelli : Breves
significat. Lampridius in Alexandro Severo : Milites suos sic ubique
scivit, ut in cubiculo haberet Breves, et numerum, et tempora militum. Annales
Franc. Bertiniani ann. 869 : Ut Episcopi Abbates, et Abbatissæ, Breves de honoribus
suis, quanta mansa quisque haberet... deferre curarent. Acta Murensis
Monasterii : Continentur in supradictis capsulis reliquiæ aliorum quorumdam
Sanctorum, cum quibus Breves non inveniuntur. Synodus Romana sub Bonifacio II.
PP : Factus est autem Brevis de sacris vasis atque rebus Ecclesiasticis.
Utuntur passim hac notione Scriptores. Vegetius lib. 2. cap. 19. in breve, neque Heroldus apud Ansegisum, ubi leguntur in edit. Pith. et Baluz.
Brevis. Pro explorato non habetur utrum latini scriptores
neutrali Breveabsolute utantur, Gruterus enim et alii ubique
brevemreponendum judicant, scilicet
libellum. Ita semper scriptum est in novissima Cod. Theod. editione.
De rebus quæ Hildegardæ Reginæ traditæ fuerunt, volumus ut
fiant descriptæ Breves, et ipsæ breves ad nos fiant adductæ.Eum notarium qui falsum
causæ Brevem in Consilio Imperatorio retulisset... deportavit. Capitulare
Adelchisi Principis Beneventani, apud Camillum Peregrinum cap. 8. Inconveniens usque modo consuetudo extitit, ut jam quisquis voluisset, si nosset
scribere, Brevem undecunque opportunitas exegisset : amodo autem decernimus, ut soli
Notarii Brevem scribant, sicut cetera munimina : et quiscunque deinceps Brevis fuerit
absque Notarii subscriptione ostensus, nullam retineat firmitatem.fraternitateminierant, mittebantur, quibus Monachorum suorum mortem et obitum nunciabant, quo pro iis statas et ordinarias preces et Missas exsolverent.
Litteræ currentesdicuntur in Conc. apud Saponarias ann. 859. cap. 13. quarum formula ita concipitur in libro Usuum Ordinis Cisterciensis cap. 98. extremo :
Prima Augusti
obiit in Monasterio N. Nonnus N. de N. Sacerdos et Sacrista ejusdem Monasterii : pro
cujus anima vestras precamur orationes ex charitate, et orabimus pro vestris.
Alias formulas collegit Haëftenus lib. 8. Disquis. Monast. tr. 1. Disq. 4. § 3. Liber Ord.
S. Victor. Paris. MS. cap. 14 : Ad ejus (Eleemosynarii) officium
pertinet Breves de defunctis foris ad deferendum dare, et allatos suscipere, et in loco
constituto ponere. Hugo Abbas Cluniac. in Statutis Cluniac. cap. de Brevibus mortuorum:
Statuimus, ut... ubicunque Frater decesserit, major deferendis
Brevibus habeatur diligentia, et omnimode defunctis debita persolvantur.
Quod si quod Breve pro defuncto
ipso die legendum fuerit, statim subjungatur : quibus pronunciatis, si præbenda pro
eis fuerit, dicat lector, habet præbendam , vel habet præbendas , quot
scilicet annotatas viderit. Deinde dicat, qui tenet capitulum, anima ejus,
vel animæ eorum, si plures fuerint, et animæ omnium fidelium defunctorum
requiescant in pace ; et responso ab omnibus, Amen, lector,
etc.Sempringhampag. 780. 781. Vitam S. Hildegundis num. 34. Histor. Monast. S. Barbaræ Lugdun. cap. 19.
Ut Brevetarium Cluniaci nomina defunctorum
ad eorum loca portantem, recipiant, etc.Armarioincumbit : ita Liber MS. Ordinis S. Victoris Parisiensis cap. 19. Vide
Tabula Officialis,
Breve Memorabile, Memorialis descriptio, passim in Tabulario Cadurcensis Ecclesiæ, pro ea charta quam
Notitiamvulgo vocant.
Memoratorium, in Chartulario Ecclesiæ Aptensis fol. 55. v°.
Brevibusannotatæ. Obituarium Eccl. Morinens. fol. 2 :
Primo videlicet in plenis obitibus, quos bursæ celarii,
minutorum Brevium, cotidianæ, luqueti, fabricæ ac novarum acquestarum solvunt.
Et fol. 6. v° : Hac die fit semper ad majus altare memoria fidelium animarum
fraternitatis Ecclesiæ Morinensis. Minuta Brevia solvunt. Et fol. 19. v° :
Kal. Septembris. Hic compotus Minutorum Brevium et
loyestarum.Ideo Brevem divisionalem facio de omnibus rebus meis, etc. Vide
Divisa.Factoque ex hoc sacramento, Breve Sacramentorum Regi illi protulit
discedenti.Brusselde Usu feud. tom. 2. pag. v. :
Nichil detur de cetero pro
Brevi inquisitionis ab eo qui inquisitionem petit de vita et membris, sed gratis
concedantur et non negentur. Alio sensu vide infra in Breviarium rerum fiscalium.Amita petens Breve de nova escaeta, tanquam propinquior heres debebat habere
sesinam de hereditate sororis suæ contra nepotem. Vide Escaeta.Ledit Guillaume par l'official fu requis et proceda
tant en la court dudit évesque, que ledit bailli fu excommunié ; lequel bailli.....
empetra hayneusement ou de sa volonté un Brief de fieu lay et d'aumosne, afin de mettre
et tenir toujours ledit Guillaume prisonnier en court laye.Brusselde Usu feud. tom. 2. pag. v :
Breve quod vocatur Principis, de cetero non fiat alicui de aliquo
tenemento, unde liber homo perdat curiam suam.Brussel, pro
Præcipe, ut habent Reg. S. Justi ex Cam. Comput. Paris. fol. 35. v°. col. 1. et Codex reg. 4651.
Præcipimus ne aliquis presbyter aliquos Breves pro aliqua
quæsta facienda, nisi prius collatione facta cum brevi sigillato. Nec brevem non
sigillatum admittant, si aliquid continetur in illo quod non sit in sigillato.Guillermus de
Reniers miles petiit ab hominibus suis quidam (quædam) servicia ; ipsi
dixerunt se fecisse illa servicia : sed nec (per) feodum, nec per costumam
miles habuit saisinam illorum serviciorum : petebant homines estabilitatem : miles
tanquam saisitus volebat se deffendere per duellum tantum. Judicatum est quod homines
debebant et poterant habere Breve de sordemanda.Seigneurie, districtus in quo
Brevedomini currit. Charta Gauffredi Aptensis ann. 1246 :
Breve Episcopale de Brocaria civitatis Aptensis, et Breve quod quondam fuit
dominorum de Vians. Occurrit ibi non semel. Joannes de Racallero Archidiac.
Vasionensis in Antiquitat. MSS. Vasion. : Adjudicavit castrum Vasionense Comiti,
divisa jurisdictione inter Comitem et Episcopum, distincta civitate per partes, quarum
una vocatur Breve Comitis, altera Breve Episcopi, et hoc quoad jus directi
dominii. Charta ann. 1279 : Vocari fecit coram ipsos dominos, et homines
medietatis dicti castri, de Brevi dominæ Jordanæ.
Abbas S. Victoris asserebat quod Ecclesia B. M. habebat
Breve suum. Homagium anni 1480. ex Archivis D. Scilicet de ac in Brevi
et juridictioni ipsius generosi Scutiferi Honorati de
Castellana. In eodem Archivo exstat Cartularium commissionis officialium ac
præconisationum curiæ Brevis nobilis viri Dom. Johannis de Masalgis Militis Condomini
castri de Masalgis, actum, 24. April. ann. 1348. Quo in loco voce Brevis intelligenda videtur Inferior jurisdictio : superiorem
enim in eo castro jurisdictionem obtinebat Raymundus de Agouto ut patet ex eodem
instrumento.Sub domino et
juridictione Breviagii Nobilium prædictorum, etc. Infra : Mandamentum
domini Johannis de Masalgis et ejus Bajuli, quod nulla persona ejus Breviagii, seu ejus
jurisdictioni subjecta, audeat, etc.brevibusdescribi solet. Charta Joannæ Comitissæ Flandriæ pro Marquetano Monasterio, apud Buzelinum lib. 2. Gallo-Flandr. cap. 30. § 26 :
Ad opus quoque unius Hospitalis, quod infra
ambitum ejusdem Monasterii inchoavimus, 200. librarum reditus in eleemosynam
contulimus... sumendos annuatim de paratioribus proventibus, ad Brevia nostra Insulensia
pertinentibus, etc. Infra : 40. libr. reditus assignavimus solvendos ad
nostra Brevia de Gandavo. Alia Margaretæ-Comitissæ apud eumd. : Sexaginta
solidos singulis annis de Brevibus, quæ Majus officium appellantur, Brugis in S.
Christophoro recipiendos. Adde Marchantium lib. 1. Flandriæ, Brevibusdescripti, quos secum deferre solent, qui iis utuntur. Gloss. Græc. Lat. :
præmiain Edit. Capitula Herardi Archiepisc. Turon. cap. 3 :
De maleficis, incantatoribus, et
Brevibus pro frigoribus, etc. Id est, pro curandis febribus, cujusmodi passim
describit Marcellus Empiricus et Myrepsus sect. 37. cap. 66. 67. 97. Nemo in herbarum collocationibus carmina, incantationes, aut alias
observationes, præter Dominicam Orationem et symbolum adhibeat : nec in Brevibus
suspendendis vel ligandis aliquid præter illa scribat. Concil. Trevir. ann.
1310. apud Marten. tom. 4. Anecd. col. 257 : Divinationes, sortilegia,
auguria.... sive in votis quas Brevia seu caracteres vocant.Il doivent jurer k'il
n'ont herbes, ne Brief, ne caraudes seur aus, ne fait sor, ne sorcherie,
ne art, ne caraude. Libellus Catalanicus MS. de Batallia facienda:
Ne fer metzines, ne conjurations, ne posar Breus, ne altres coses, per que neguns
des bataylers fos embergat de son dret à menaro defendre. Infra : Ne y
mettre armes que aien vertut, ne nomina, ne pera preciosa, ne Breu, ne portare sucre
candi, etc. Vide Character, Ligatura, et Phylacterium. Brieuelvi ,
philacteria.Breve, pro litteris, quod et
Brevis invenitur. Hesychius : Βαιόν, ὀλίγον, μικρὸν
γράμμα. Leges Henrici I. Regis Angliæ cap. 13 : Hæc mittunt hominem in
misericordia Regis, infractio pacis, quam per manum suam dabat alicui, contemptus
Brevium suorum, etc. Vide cap. 41. 68. et 79. Quod vero hic contemptus breviumdicitur,
despectus literarumRegiarum appellatur in Capitul. 5. ann. 819. cap. 12. et lib. 4. Capitular. cap. 55.
Sed et secundam decimam post primam decimationem de
domestica carruca mea de Vallis, sive in manu mea sit, sive ad firmam vel censum eandem
aliquis de manu mea receperit ; videlicet pro Brevibus meis quæ Monachi B. Nigasii
debent facere, ubi a Præposito meo vel ab aliis servientibus meis rogati fuerint,
etc. Forte quia soli fere Monachi scribere tunc noverant. Eckehardus Junior de
Casibus S. Galli cap. 12 : Dictante legationis suæ Brevem.
Sed de his de quibus certi fuimus et a prædictis
sanctissimis viris Breves recepimus. Et pag. 271. in Visione Wetini monachi
Augiensis : Singulis quibusque se commendando, Brevibus ad diversos destinatis,
pro absolutione peccatorum intercessores quærendo. Ibid. pag. 290 :
Ad multosque Breves cogitans direxit amicos,
Ut sanctis precibus veniam implorare studerent.
Cil de Jerusalem ont fait lor assamblée,
Par Briet et par saiaux orent lor gent mandée.
:
Là sont les tables au Chapelein Yvon,
Qui fet les Briez au preuz Comte Fromont,
Que il envoie par mer et par Gascons,
Parmi la terre as Chevaliers Barons.
Alibi :
Més festes moi Briez et chartres escrire.
MS. :
Ses chartres fait et ses Briez saieller.
Joan. de Condato MS. :
Messager le Roi fu li Martres,
Cil portoit ses Briés et ses Chartres.
Breu, Epistola. Vide Raynouardi Glossar. Ling. Rom. vol. 1. pag. 258.
Breu-doubleGiraldus Riquerius fortasse formavit ut vocem
Diptychavernacule redderet, quæ Papiæ est
Briefdicebant. Vide Graffii Thesaur. Ling. Franc. vol. 3. col. 302. et Schœnemann. in Indic. cod. Diplom. h. v. Pro epistola vox omnibus fere Germanicis populus usu venit
Nam quando nobis eadem Domini Regis epistola præsentata
est, numerosam synodum collectam habuimus, quibus cum ipsam Brevicolam legi fecissemus,
maximo sunt omnes gaudio repleti. Vide infra Breviculus.Pontifex.... Azzo
protoscrinium manum abscidi præcepit, cum quo Brebe scribebat. Vocabul.
Prædicant. : Breve, neut. gen. vel Brevis, masc. gen. Germ. ein brieff, quam papa
sigillat cum anulo lato in manibus, qui habet in se figuram Petri navigantis ;
quicquid autem cum plumbo sigillatur, non dicitur Breve.Fidelitate facta, habeat seisinam terræ suæ sine
dilatione per Breve de Capella. Vide Capella Cancellaria.Si enim, quod absit, quoquo tempore
venero... contra hoc Breve Refutationis agere, aut causare, etc. Alia apud
Mabill. tom. 4. Annal. Bened. pag. 701. col. 1 : Tandem vero rogatu Grimoaldi
presbyteri, ipse et uxor ejus confirmaverunt eamdem refutationem. Postea autem
Crescentius firmavit ipsam Brevem Refutationis.Deinde per judicium ipsorum
judicum reinvestivit me de ipso castello, ac fecit Breve Testatum, et reversus est
Romam.Quorum territus pavore præfatus Comes
quæsivit nobis pactum Imperatore ac Papa scientibus, et refutavit medietatem prædictæ
curtis et Ecclesiam S. Gethulii cum duobus casalibus, unde Brevem Testatam
habemus.Testatum. Chron. Farfense apud Murator. tom. 2. part. 2. col. 592 :
Et refutavit quicquid ei pertinuit de castello Tribuco. Et confirmavit
Breve Victoriale, quod domnus Nicolaus Papa exinde fieri præcepit.quia est formatum ad similitudinem regulæ juris, quod breviter et paucis verbis
intentionem proferentis exponit et explanat, sicut regula juris rem quæ est, breviter
enarrat. Eadem habet Bracton. lib. 3. tract. 1. cap. 12. § 2. lib. 5. tract. 5.
cap. 17. § 2. Concilium Rotomagense ann. 1299. cap. 5 : Quominus de ipsis
(casibus) cognoscere valeant, (judices Ecclesiastici)
impediunt atque perturbant : eisque cedulas inhibitorias dirigentes, quæ Brevia
nuncupantur, in casibus in quibus de sui natura Brevia nulla cadunt, etc.
Et dictus dominus Ugo fuit condemnatus in quatuor libras Parmenses,
quæ condemnatio fuit cassata et absoluta vi populi, et fuit constitutum quod Consules
viciniarum et mesteriorum, qui ab inderetro non stabant ad Brevia ad consilia
Communis, de cetero starent ad Brevia. Tabularium B. M. de Bono nuntio
Rotomag. : Item dicit quod vidit Robertum Comitem placitantem in assisiis Becci
contra Ricardum Florie et ejus uxorem per Brevem stabilire circa annos
20.Brevium, quot fere
Actionum, quas hic leviter attingemus secundum ordinem literarum, postquam de generalibus
Brevibusquædam dixerimus, indicatis dumtaxat Scriptorum locis, a quibus Lectori plura haurire liberum erit, cum hisce immorari pluribus Glossarii ratio non sinat.
Brevia judicialiain Cancellaria ex recognitionibus et contractibus habitis, et in rotulis Cancellariæ rotulatis. Bracton. lib. 5. tr. 5. cap. 17. § 2. Fleta lib. 2. cap. 13. § 7.
currentia, seu
de cursuFletæ lib. 2. cap. 12. § 2. et 15. dicuntur, quæ concilio totius regni sunt approbata, quæ quidem mutari non possunt absque eorumdem contraria voluntate. Ejusmodi sunt quæ recensentur in Legibus Baronum Scoticorum, seu Quon. Attach. cap. 49. et seqq. apud Bracton. Fletam, Rastallum, Cowellum et alios JC. Anglicos, a quibus Brevia
Henghamin Magna c. 8.
Hengham.
Acceptance, et in hoc verbo.
aut novæ disseisinæ. Leges Baron. Scotic. cap. 53. Fleta lib. 4. cap. 5. § 11. 12. 14. cap. 17. § 17.
Bries de novele dessesine, in Chartulario S. Vandregesili tom. 1. pag. 968. ann. 1299.
Breve novæ dessesinæ, in Tabular. B. M. de Bono-Nuntio Rotomag.
Henghamin Parva c. 8.
Henghamin Summa magna cap. 4.
Henghamin Magna c. 4.
Henghamin Summa magna cap. 1. etc.
Henghamin Magna c. 4.
Incipit Breve in festo sanctorum. Chartul. ejusd. eccl. :
Unum missale, duo gradalia, tria psalteria, unum Breve.Opus habentes codicem, vel ipsam Tabulam Brevialem
accipere alio loco, quam ubi sedere solent, nunquam accipiunt sine licentia
magistri.Portarius inde nullam sollicitudinem, excepto ad suscipiendum, habeat. Per
Brevem tamen de singulis locis omni anno semper omnia suscipiat, ut, si necesse fuerit,
etc.brevesredigere, describere. Gloss. Gr. Lat. :
Hæc de Regina interim Breviavi. Eckehardus Jun. de Casib. S. Galli
cap. 16 : Has in cartis Breviatas a me clementer audi.
Namque cernens... memet nullo modo evadere posse casum mortis
diræ conditionis, ante me Breviare omnia jussi, quod tribuere cupiebam Deo meo
Conditori ac monachis B. Petri et Pauli Cluniacensis monasterii. Ubi
Breviareidem est quod agendorum chartulam seu conceptum animo testamentum perscribere, delineare, Gallice
Minuter.
Et sic cetera Breviare
debes.Et sic cetera de talibus rebus breviare debes. Item
Adbreviandum de peculiis. Infra : Et sic de ceteris omnibus
numerabis.Investigent ac
diligenter Inbrevient res Ecclesiasticas, etc. Hincmarus in Præfat. opusculi 55.
Capitul : Habebas Imbreviatos, quot infantes sine baptismate, et quot homines sine
communione obierint. Historia Ignoti Casin. cap. 6. in Diplom. Ludovic. II.
Imp. : Ut cum nos hoc prospexerimus, et Inbreviare fecerimus, non negligentes
appareant. Annal. Fr. Bertiniani ann. 869 : Comites vassallorum beneficia
Imbreviarent. Rogerus Hoved. in Ricardo I : Imbreviabuntur et numerus
carucatarum terræ, et valentiæ terrarum.
Inbreviare
faciant omnia milliaria et centurias et libras, etc.Exigatur ab omnibus
notariis sacramentum, ut quandoque rogati fuerint de aliqua charta, quam citius possint
Inbreviaturam inde conficiant, in qua contineri debet quicquid dictum fuerit ab eis, vel
ab eo, qui chartam rogaverunt, vel rogavit. Item contineatur in ea dies factæ præcis,
anni Domini et indictio. Et statim cum charta facta fuerit et completa Imbreviatura,
circumducatur linea atramenti. Vide in Brolhardus. Registre ou Embreveure originelle, in Consuetud. Cameracensi tit. 3. art. 8. Charta ann. 1181. apud Ughell. in Archiep. Mediolan. :
Illæ terræ
quæ erant inbreviatæ in quadam Inbreviatura. Libertates urbis Sacri Cæsaris in
Bitu- rigibusann. 1327 :
Nullus eorum, qui quondam servientes erant, de
proprietate sua, quam vendet, aliquam dabit consuetudinem, vel Imbreviaturas.Imbreviator sive descriptor
stipendiorum regalium, mox, Descriptor et relator stipendiorum
regalium, apud Hincmarum Remensem.
Aut male narrabis narranda, vel Abbreviator
Apponet factis plusve minusve tuis.
Breve inquisitioniset pag. 354. nude
Brevedicitur in diplomate ipso. Fragment. amplior. Polypt. Sithiens. cap. 22. ibid. pag. 404 :
Brevis et de substantia et censu et dispensa, etc. Vide
supra Breve 10.ubi reponuntur vel reportantur Brevia, vel ubi
aliquid continetur abbreviatum : unde quidam liber in quo est totum Officium diurnum et
nocturnum, dicitur Breviarius, liber Ecclesiasticum Officium compendio
complectens. Charta Ludovici Pii in Vita Aldrici Episc. Cenom. n. 11 : Sicut in
plenariis et Breviariis ejusdem Ecclesiæ continentur. Acta Murensis Monast. pag.
32 : Sunt et 2. cursinarii, et 3. benedictionales libri ; ex his unus habet
obsequium mortuorum, et unus Breviarius. Epistola Hugonis Lugdunensis
Archiepiscopi ad Robertum Lingonensem Episcopum in Hist. de Exordio Cisterciensis Ordinis
cap. 7 : Præter Breviarium quoddam quod usque ad festivitatem S. Joan. Baptistæ
retinebunt, ut transcribant, etc.
Sequitur festum S. Georgii martyris, quod est in cappis propter Reliquias, quæ
sunt in ista Ecclesia, et propter altare suum, et ideo licet sint
plures insimul martires, de quibus secundum Breviarios deberent fieri insimul duodecim
lectiones simplices ; tamen propter supradicta, etc. Capitulum gener. S.
Victoris Massil. ann. 1198 : Breviaria quæ proprie ad Abbates pertinent.
Aliud ann. 1340. ex Archivis ejusd. S. Victor. : Moneta, capæ et Breviaria
completa.Incipit Breviarium, sive Ordo officiorum per totam anni decursionem. Quod
quidem breviarium totius Ecclesiastici Officii rubricas, ritus etiam et ceremonias
continet tam Officii recitandi, quam Missæ celebrandæ, necnon peculiares præcipuarum
solennitatum observantias. Ubi vir doctissimus Paschasius Quesnellus hinc colligi posse
censet, primitus breviarii nomine solas rubricas, seu ordinem Officiorum olim innotuisse,
quod postmodum toti officio quod sequebatur, adscriptum est.Cum quodam calice, uno missali ac Breviariis notatis,
etc.De illo meo Breviorio, quem emi justo prætio ab ipsis
ecclesiolæ canonicis... do itaque ipsis canonicis illum, et concedo conditione tali, ut
cum ego illum habere voluero ad exercendum officium ecclesiæ meæ, reddam vobis in
unoquoque anno duas libras ceræ, et post obitus mei clausulam, liberum illum habeant
ipsi canonici. Sed, si priusquam mors me preoccupet, sub regimine alicujus ordinis
vivere me decrevero, absque ullo impedimento recipiant illum ipsi canonici.Et pro rebora unum Breviarium de Carreira
de die et de nocte. Vide Carreria 1.Goujonsann. 1314 :
Legavit
Hoduyno capellano melius Breviale quod habebat.Item do et lego meum Brevialle fratribus Minoribus
Bisuntinensibus et conventui ipsorum pro infirmatoria.Cum in ecclesia parrochiali dictæ villæ de Bouconvilla non essent Breviare et
psalterium, etc. Pluries ibi.Breviarium vel Breviarius, ein abgekurtz betbuch, das ist nitt ein genugsam
betbuch.Sed et iste Breviarius ad ornamentum Ecclesiæ pertinet, id est, turibula deaurata
2. cortinæ 12. etc.
Breviarium divisionis thesaurorum Carol. M. apud Baluz. post Capitular. 3. ann. 811.
Bajulus et portator brevium, apud Joan. de Janua.
Brevigerulus. Vide Rotlifer.
Breve. Occurrit in Concilio Bracarensi II. cap. 9. apud S. Augustinum, Agobardum de Baptismo Judæor. et in Epist. ad Proceres Palatii, Flodoard. lib. 3. Hist.
Lors commencerent ceux d'Ypre à murmurer, et feirent
Brieveletes, et les jetterent secretement par toute la ville pour les gens
discorder.Exceptis et retentis dicto Duci,... peceio seu naufragio marino, forefacturis,
emolumento ex fractura navium, et ratione peceii et naufragii ob defectum Brevetorum.
Ludovicus D. G. Francorum Rex, etc. Promisimus Petro de Drosco alias de Brenne
Duci Britanniæ et ejus successoribus omnia sua jura illæsa servare.... salvas guardias
dandi, portus marinos habendi, peceia seu naufragia marina, cum forefactis et emendis
ex fractura navium et ratione præmissorum peceiorum ob defectum Brevetorum seu
sigillorum marinorum, capiendi in havris, in portis sui Ducatus et in mari obvenient
quoquomodo percipiendi : Brevetos seu sigillos Brevetorum, videlicet salvationis,
salvi conductus et victualium pro navigantibus seu marcantibus per mare Britannicum,
etc.
Breve Salvationis, in Hist. Britan. tom. 2. pag. 1009 :
Quod Episcopus
Macloviensis nititur habere naufragia occurrentia in mari contiguo civitati
Macloviensi, quæ competunt Domino Duci in navigantibus, qui non receperunt bulletas
seu Brevia Salvationis. Sunt autem Brevia Salvationis seu Breveti, si bene ex allatis locis conjicio, schedulæ seu litteræ navigantibus necessariæ, ut res suas e naufragio ereptas possent repetere. A Duce concedebantur in Britannia, resque omnes navibus impositas instar indiculi, ut probabile videtur, recensebant, ut fides esse posset eas res esse navigantium. Ubi deerant hujuscemodi
Breviaseu
Breveti, quidquid e naufragio eripiebatur, ad Ducem seu Dominos simili jure gaudentes pertinebat, jure scilicet naufragii. Gall.
A SS. Domino nostro Papa scripta sub Piscatoris annulo in modum Breveti
suscepisse clausa. Vide Annulus Piscatoris in
Annulus.Anno 1473. die solennitatis omnium
Sanctorum R. in Christo pater Franciscus Aurelianensium Episcopus, Commendatarius hujus
Monasterii de Pontelevio visitavit capsam super majus altare, in qua invenit plura ossa
et tria Breveta, in quorum uno scriptum erat : Hic sunt Reliquiæ de S. Maria et de S.
Petro Apostolo, etc.Sed videamus quid jam Brevialis
hic sermo proponat.Quos solidos per sacellos separatim
cum Brevicellis sigillatis ad unumquemque locum... commendavi.- BREG-.— In space, short: via, V.: brevior via, N.: cursus brevissimus, V.: brevius iter, O.: tam brevis aqua, so narrow a stream, O.: scopulus, small, O.: brevibus Gyaris, Iu.— Of stature, short, small, low: iudex brevior quam testis: (puella) longa brevisque, O.— Of height: ut pleraque Alpium, sicut breviora, ita adrectiora sunt, lower, L.—Of depth, shallow: vada, V.: puteus, Iu.—Plurn. as subst, shallow places, shallows, shoals: Eurus In brevia urget, V.—Of the line of a circle: ubi circulus spatio brevissimus ambit, makes the shortest path, O.—Fig., of life: vitae curriculum: vitae brevis cursus: fila vitae breviora, O.—Little, small: brevibus implicata viperis, H.: caput, H.: alvus, V.: folia breviora, H.: census, H.: sigillum, O.—As substn.: scis In breve te cogi, i. e. to be rolled up closely(of a book), H.— Meton., of time, short, brief, little, short-lived: tempus: brevissimum tempus, L.: anni, H.: occasio, T.: omnia brevia tolerabilia esse debent: vitae summa brevis (gen.), H.: littera, a short vowel: syllaba, a short syllable, H.: dactylus, qui est e longā et duabus brevibus: aut omnia breviora aliquanto fuere, aut, etc., occupied a shorter time, L.: flores rosae, short-lived, H.: cena, frugal, H.: ira furor brevis est, H.—Of discourse, short, brief, concise: narratio: Crassi oratio: quam brevia responsu!: cum se breves putent esse, brief: brevis esse laboro, Obscurus fio, H.: breve facere, to be brief: in breve coactae causae, L.: tam in brevi spatio, in so short time, T.: brevi spatio, a little while, S.: spatio brevi, H.: brevi tempore ad nihilum venire, in a little while.
-
…audaciae maturitas in nostri consulatus tempus erupit. nunc si ex tanto latrocinio iste unus tolletur, videbimur fortasse ad breve quoddam tempus cura et metu esse relevati, periculum autem residebit et erit inclusum penitus in venis atque in visceribus…
Cicero, in Catilinam
-
…instare iam plane aut certe appropinquare. quos si meus consulatus, quoniam sanare non potest, sustulerit, non breve nescio quod tempus sed multa saecula propagarit rei publicae. nulla enim est natio quam pertimescamus, nullus rex qui…
Cicero, in Catilinam
-
…curae ; frumentum Sequanos, Leucos, Lingones subministrare, iamque esse in agris frumenta matura ; de itinere ipsos brevi tempore iudicaturos. Quod non fore dicto audientes neque signa laturi dicantur, nihil se ea re commoveri scire enim…
Julius Caesar, Gallic War
-
…etiam bonis otiosorum. habes ubi ostentes tuam illam praeclaram patientiam famis, frigoris, inopiae rerum omnium quibus te brevi tempore confectum esse senties. tantum profeci, cum te a consulatu reppuli, ut exsul potius temptare quam consul…
Cicero, in Catilinam
-
…solidum est flectique nequit, mutatur in ossa ; quae modo vena fuit, sub eodem nomine mansit ; inque brevi spatio superorum numine saxa missa viri manibus faciem traxere virorum, et de femineo reparata est femina iactu. Inde…
Ovid, Metamorphoses
-
…ad amnem Quidve petunt animae, vel quo discrimine ripas hae linquunt, illae remis vada livida verrunt Olli sic breviter fata est longaeva sacerdos Anchisa generate, deum certissima proles, Cocyti stagna alta vides Stygiamque paludem, di cuius…
Vergil, Aeneid
-
…mali suspectiores sunt semperque iis aliena virtus formidulosa est. Sed civitas incredibile memoratu est, adepta libertate, quantum brevi creverit tanta cupido gloriae incesserat. Iam primum iuventus, simul ac belli patiens erat, in castris per laborem…
Sallust, Catilina
-
…, auro deterior, fulvo pretiosior aere. Iuppiter antiqui contraxit tempora veris perque hiemes aestusque et inaequalis autumnos et breve ver spatiis exegit quattuor annum. Tum primum siccis aer fervoribus ustus canduit, et ventis glacies adstricta pependit .…
Ovid, Metamorphoses
-
…. Quo mihi rectius videtur ingeni quam virium opibus gloriam quaerere et, quoniam vita ipsa, qua fruimur, brevis est, memoriam nostri quam maxume longam efficere. Nam divitiarum et formae gloria fluxa atque fragilis est, virtus…
Sallust, Catilina
-
…, dispari genere, dissimili lingua, alii alio more viventes, incredibile memoratu est, quam facile coaluerint ita brevi multitudo dispersa atque vaga concordia civitas facta erat. Sed postquam res eorum civibus, moribus, agris aucta ,…
Sallust, Catilina