domicellus
dominis et ~is de Hispania, qui conduxerunt Johannam reginam Castelle ad partes Francie
rex comitibus, vicecomitibus, baronibus, militibus, ~is, civibus, burgensibus ‥(
post hastiludia ~orum rex fecit cenam magnam
dominus Ph‥. duos ‥ milites et duos ~os misit ‥ in Angliam
~us
inclitum ~um Alfonsum ‥, tunc infantem Arragonum
peticio pro parte ‥ nobilis viri D. de Berclay ~i
J. Lytiltone, domisellus
Johanni C., ~o et armigero
nobilis et strenuus ~us, J. Burian ‥, dominus in Rabenstein ex regno Bohemie
loricatus miles ‥ sonipedem ascendit dimissoque ~o campum solus ‥ ingreditur
per te leo fit agnellus, / dominator domicellus
ictus fulminis ‥ duos ~os, qui in eorum [regis et regine ] presencia stabant, interfecit
coram Alberto ‥ et Jacobino ‥, ~is ‥ domini episcopi Vicentini
per H. de Cundicote, ‥ cancellarii [Oxon’ ] ~um
assignans eis certum numerum servitorum, viz. cuilibet cardinali unum clericum et duos ~os
cum sitis episcopus et dominus meus et ego vester ~us portans robas vestras
cuidam Turstino ~o abbatis
~i et servientes monasterii
mercatores quendam regis ~um literas regias ‥ deferentem ‥ trucidabant
cujus erat solus nuper catulus domicellus, / en sequitur totus hunc quasi mundus eum
dŏmĭcellus, ī, m. , jeune maître de maison : Gloss.
Domnus. Gloss. antiquæ MSS. :
Dum generaliter ad omnes Domesticos Regis ordinatio
processit, pro nativitate Domnicelli nostri illius, ut a Domino melius conservetur,
etc. Leges Edwardi Confess. cap. 35 : Rex vero Edwardus Edgarum filium
eorum secum retinuit, et pro filio nutrivit, et quia cogitavit ipsum hæredem facere,
nominavit Ethelinge, quod nos Domicellum , i. Damisell : sed nos indiscrete de pluribus
dicimus, quia Baronum filios vocamus Domicellos , Angli vero nullos nisi natos
Regum. Sic Ludovicum VI. postmodum Regem, Si
asembla une fois le Roy son conseil pour savoir qu'il avoit à faire, auquel Conseil le
Damoisel Louys le Gros... parla. Vetus Poema de Garino Lothareno :
Coroner firent le Damoisel Pepin.
Froissartes 1. vol. cap. 325. Edwardum, postmodum Angliæ Regem, Principis Walliæ
filium, Le jeune Demoisel Richartvocat. Apud Danos et Suecos Regum filios non semel
Parvulos Dominosvocat Gregorius M. lib. 6. Epist. 23. Apud Byzantinos Augustos, sequioris præsertim ævi, eorum filii Despotica donabantur appellatione, id est,
Dominidicebantur, indulto scilicet Principis : alioquin non
Domicellus Romanorum.
Mos erat tunc temporis apud Gothos, ut Domicelli et Domicellæ, Magnatum filii,
in Regali Curia nutrirentur. Et lib. 5. cap. 2 : Nunius vero pater ejus
fere ab omnibus Castellæ Militibus Domicellos filios petiit nutriendos.
Domicellus Hollandiæ, apud Joan. de Beka.
Domicellus Erardus de Marka, apud Levoldum Northovium in Chronico Markano.
Dominiappellatio competeret, cæ teri cujuslibet conditionis proprio nomine et cognomine compellarentur : invaluit postmodum, ut Baronum præsertim, et Magnatum filii, non
Domini, sed
Domicelliaudirent, ut qui cæteris Scutiferis et natalium splendore, et parentum dignitate præstarent. Andreas
Bosch dels Titols de honor de Cathalanyalib. 3. cap. 3. § 16 :
Los Donzells son aquells que no son armats Cavallers, sino son fills y
descendents dels Cavallers armats : demanera que lo quis arma, y obte le privilegi es
propriament Cavaller, sos descendents Donzells. Charta ann. 1233. apud Perardum
in Burgundicis pag. 425 : De laude et assensu.... filiorum meorum, videlicet
Hugonis, jam Militis, Elizabeth uxoris ejusdem, Alani et Galtheri filiorum meorum adhuc
Domicellorum, etc. Charta Ludovici de Bellojoco Militis D. Montis ferrandi in
Arvernia : Cum..... tempore, quo eramus Domicellus, et ante tempus Militiæ nostræ
donaverimus et concesserimus, etc. Tabular. Albæ ripæ in Diœcesi Lingon. an.
1233 : Nobilem mulierem Andru de Rupescissa, et Renaudum Domicellum ejus, qui jam
erat extra avoeriam ejus, etc. Mox, idem Renaudus, filius Andrudicitur. Apud Joannem Bekam in Willelmo Episcopo Traject. Theodoricus Comes Hollandiæ, nondum sui juris factus,
Domicellusappellatur.
Nobili Domicello Johanni Vivaudi
filio nobilis Domicelli Jacobi Vivaudi.Unum de nobilibus
armigeris eligit, quo comite locum adiit, ad ostensum locum loricatus appropinquans,
sonipedem ascendit, dimissoque Domicello, campum solus ingreditur. Observat
Marca in Hist. Beneharn. lib. 6. cap. 24. Nobiles istius tractus vulgo distribui in tres
ordines, Baronum, Militum, et Domicellorum, quos Domengersvocant, ut Milites,
Cavers. Proinde ut plurimum
Domicelliiidem sunt, qui in cæteris provinciis
Scutiferinuncupantur.
Cleph nobilis Lombardus Lombardiæ
Rex secundus, regnavit anno uno et mensibus sex. Hic primus et ultimus, qui in Papia
coronatus, et a quodam suo Domicello gladio jugulatur ann. Domini
dlxxiv .Damoisels, et
Danzelsvocabula apud vernaculos Scriptores accipiendi constat. :
La veissiés tant Damoisel venir,
Qui portent lances por lor Signor servir.
Idem Poeta :
Si vos sivront et Danzel et meschin.
Alibi :
Et li Danzel que Bues ot norris,
Qui attendoient Chevalier les feist.
Rursum :
Borgois, et Dames, Chevalier et Danzel.
Idem :
La veissiez maint Damoisel gentil
Qui le vin portent en argent en or fin.
MS. :
Li Dus fait apporter s'espée,
Si la li eut au col fermée,
L'espée çaindre ne voulou,
Parce que Damoisiaus estou.
Alibi :
Li Rois aura moult son servise
Armes li donna à sa guise,
Tous les Damoisiaus adouba
Que Florimons y amena.
Rursum :
Li dui enfant erent moult bel,
De lor aage Damoisel,
Li Rois les vit fors et legers,
Ambedeus les fit Chevaliers.
Vide Sanutum in Hist. Hierosol. pag. 21. et Hist. Castilloneam Duchesnii lib. 6.
cap. 1. Probationes Hist. Bressensis pag. 203. etc. Domicellorumin Regum et Principum filiis exolevit appellatio, obtinuitque ut
Dominidicerentur, præfixo tamen nomine appellativo. Sed præstat, quod in hanc rem habet Fecialis, qui sub Henrico VI. Rege Angliæ vixit, in Tractatu MS. de Officio Heraldorum, hoc loco adscribere :
Escuiers se doivent saluer en quatre manieres, les plus hauts se doivent saluer
Tres-nobles et tres-honorez Escuiers, et les ensuivans, Tres-honorez Escuiers, et les
tiers, Honorez Escuiers, et les quarts, Gentils Escuiers, Dieu vous doint accroissement
d'honneur : et doist cognoistre un Herault ou Poursuivant, que tous fils de Rois sont
Princes, et se doivent saluer comme Princes, non obstant qu'ils ne soient qu'Escuiers.
Et si ce sont Ducs, ou enfans de Ducs, le Duc et son aisné fils semblablement, et si le
fils avoit Seigneurie de Duché ou de Comté, il se salueroit comme Duc, ou comme Comte :
Et si c'estoient ses autres enfans, selon les Seigneuries, en quoi ils
seroient pourveus : et s'ils estoient sans Seigneurie, ils se devroient comme Comtes :
Car quand l'on voit le fils d'un Duc, l'on ne dit point voilà un bel Escuier ; mais l'on
dit, voilà un beau Seigneur. Et enfans et Comtes se doivent saluer selon les
Seigneuries, en quoy il sont pourveus, et s'ils sont sans Seigneurie, et ils sont de
sang Royal, il se doivent nommer, Monsieur, aprez leur propre nom, comme qui voudroit
dire, Jean Monsieur, ou Ricart Monsieur.Effectum statutorum
per b. m. Dominum Gerlacum A. M. prædecessorem nostrum contra (i. e. erga)
Scholasticos Ecclesiarum nostrarum civitatis et diœcesis Maguntine pro juvenibus, qui
communiter Domicelli nuncupantur, factorum, ex certis causis nos ad hoc moventibus,
circa tuam personam tollimus. Vide ibid. pag. 668. Canonici minoreset
juniores.
Domicellorumet
Domicillarium, frequens apud Germanos mentio, qui canonicos Dominorum nomine vulgo appellabant.
In manu dilecti filii, nobilis viri, Galeotti Roberti de Malatestis, Domicelli
Arimini.Domicellus Abbatis, pag. 1784. Domicelli et servientes Monasterii, pag. 1980. quomodo
valetosappellatos infra ostendemus. Ugutio et Joan. de Janua :
Camerarius, Custos cameræ Papalis. Ord. Rom. apud Mabill. Musæi Ital. tom. 2. pag. 426 :
Dominus vero Papa interdum ibidem, cum ad cameram suam
redierit, consuevit novis cardinalibus creationem de eis mandare per Domicellum suum,
interdum non. Ibid. pag. 270. Domicellietiam vocantur Nobiliores e familia Cardinalium.
Domicellumsuum eligit, in Formul. MS. fol. 33. v°. :
Volentes
personam tuam propter hoc prærogativa nostræ benivolentiæ (prosequi) te in
Domicellum et familiarem nostrum duximus admittendum, volentes ut Domicellus et
familiaris noster re et nomine consequaris.