exercitium

exercĭtĭum, ii, n. [exerceo],

• exercise (post-Aug.; not in Cic. and Caes.): frequentibus exercitiis praeparare milites ad proelia, Sall. Fragm. ap. Veg. Mil. 1, 9 fin.: equitum, Tac. A. 2, 55; cf. Vell. 2, 109: aliarum quoque rerum vel studio vel exercitio eum teneri, Gell. 3, 1, 12: in exercitiis disci, i.e. plays, Vulg. 2 Macc. 4, 14.

exercitium, iī, n. (exerceo), I) die eifrige Beschäftigung mit etw., a) übh.: aliarum rerum vel studio vel exercitio eum teneri necessum est, Gell.: exercitio (Besch. mit dem Ackerbau) squalidus, Paneg. vet.: nostra illa secreta studiorum exercitia, Paneg. vet. – b) insbes., als milit. t.t., die Übung, militare, Spart.: Pompei, Veget. mil.: equitum, Tac.: omnium militum, Vulc. Gall.: milites cotidie in exercitio detinere, Capit.: Plur., perpetua exercitia, Vell.: suos milites frequentibus exercitiis praeparare ad proelia, Veget. mil. – II) die Handhabung, iuris, Capit. Anton. phil. 10, 2.

exercitium [CL] 1 exercise, practice (for improvement). b experience, proficiency. sequuntur nunc harum regularum ~ii majoris causa questiones xviij Rob. Angl. (I) Alg. 144; ea in exemplis ponere studuimus ut ‥ facile sit ~ium Balsh. AD 8.  b Entries 443 (v. exercitio 2a). 2 exertion, effort, toil. b (physical) exercise; c (mil.); d (log.). e (spiritual) exercise, meditation. f action, activity. V. et. exercitamentum, exercitatio 3; exercitio 1. ~iis, bigangum GlC E 387; per ignotas ‥ pererrans, / divinae gentes sationis tempore passim / dilatans, exercitium non segne gerebat Frith. 563; 1012 (12c) soror ‥ omnia quae possibilitatis ejus et utilitatis fratris omnibus ~iis studuit explere CD 719; multos ‥ loris innexos jugis ruralibus ~iis submittunt Ord. Vit. IX 2 p. 467; bruta ‥ sunt in assiduo existentia labore et ~io Quaest. Salern. B 300; [Saturnus] in agricultura magnum impendens ~ium Alb. Lond. DG 1. 2; inanitio et repletio, ~ium atque quies Bart. Angl. IV 4; non consentit ‥ scholastica ~ia intermittere Ad. Marsh Ep. 26; c1318 tanto furore incipiunt insanire quod excercicia ruralia, per que victus noster adquiritur, ‥ fieri non permittunt J. Mason Ep. 16 p. 205.  b bonum est ~ium corporis Anselm (Ep. 446) V 394; oportet ut caveat ab ira, ‥ et balneis et exertitiis corporis Gilb. IV 194v. 2; patet quod ~ium corporale sine lassitudine vel tedio affuisset Wycl. Innoc. 492; principalis species ~iorum est deambulans per loca alta et munda J. Mirfield Flor. 140.  c militari ~io ‥ certaverunt Ord. Vit. X 8 p. 45; quod ‥ studio vanitatis hausi de ~io militari ‥ converti ad exercitium spirituale R. Niger Mil. I prol. p. 93; s1175 [rex] martiis plurimum intentus et detentus ~iis Anglorum Gir. EH II 5.  d primo, premit to quod oportet omnem theologum concedere‥. secundo, gracia ~ii dico quod ‥ Baconthorpe Quaest. Sent. 9D.  e ~ia, intentiones, meditationes GlH E 460; fratres qui voluerint ad suam redeant requiem; qui autem spirituali ~io [AS: p. 411: onbigencge] noluerint ‥ RegulC 38; R. Niger Mil. I prol. p. 93 (v. 2c supra); 1549 ne ullus ecclesiasticus ‥ immisceat se secularibus negotiis ‥ lucri causa ‥ quo a spirituali ~io, propria cura neglecta, abstrahatur Conc. Scot. II 89.  f [de verbo]: quia ‥ omnis causa agens circa personam agit in paciens et non simul et sic cum mora, accidit sic significanti in ~io sive motu temporis adjacencia Ps.-Gros. Gram. 46. 3 (moral) rousing, stirring up. religio illa excrevit ut ille de Cistercio forent omnium monachorum ~ium, studiosorum speculum Higd. VII 10 p. 404; s1461 misericors ‥ Dominus qui, peccatis nostris exigentibus, perversorum malitiam ‥ ad ~ium nostrum sinit prevalere ‥ suscitavit nobis propugnatorem Croyl. Cont. C 532. 4 execution, carrying out, performance. b discharge (of function or duty), performance (of duty). V. et. exercitatio 4, exercitio 2. malens scripturam emolumento litterarum carnalis vitae nutrimenta per laboris ~ium adipisci quam ‥ Aldh. PR 143 p. 203; dum haec ~ia bonorum operum ‥ agerentur B. V. Dunst. 6; ‥ ut quietus ad sola piae vitae ~ia exquirenda sedulo vacet Anselm (Ep. 37) III 146; squalorem penitentie converterunt in ~ium luxurie Ord. Vit. XI 11 p. 208; Quaest. Salern. B 8 (v. desiccare 1a); s1088 Rogerus ‥ sceleris ~ium per Estangle ‥ inchoavit H. Hunt. HA VII 1; post amaros gemitus et immensa spiritualium operum ~ia superne contemplacionis dulcedinem sentire Rolle IA 208.  b 955 (12c) praeter triplum liberum servitium, hoc est arcis pontis expeditionisque ~ium CS 905; Pull. Sent. 927C (v. degradatio 1b); in ‥ ~io ecclesiasticorum officiorum Gir. GE II 25; 1289 rex tradidit ‥ Bernardo custodiam et ~ium sigilli regis et contrasigilli quod habet in Agenesio RGasc II 305; 1488 concedimus eidem Ricardo pro †excercio [MS: exercicio] et occupatione officiorum xl li. per annum RScot 483a; 1549 fideli ~io tabellionatus [et] officii hujusmodi Conc. Scot. II 112 (cf. ib. 121: sequuntur ‥ ordinationes penes officium procuratorum curiarum consistorialium et †exercitiam [l. ~ium] in eorum causis deducendis); 1595 decretum ‥ de ~iis juristarum et medicorum ordinariis StatOx 453; 1597 qui ‥ de determinationibus suis non curantes ad ‥ universitatis dedecus ‥ ~ia ‥ omittunt Ib. 455.

exercĭtĭum, (14) ĭī, n. (exerceo), exercice, pratique : Gell. 3, 1, 12 || exercice militaire : Tac. Ann. 2, 55.

exercitium , ii. n.
操練。活動。工夫。 Hujus rei exercitio teneri 務練此事。

Suggest a Translation
See an image

exercitium ī, n

• exerceo, training, exercise: equitum, Ta.