factum

factum, i, n.,

v. facio fin.

factum, ī, n. (v. factus, a, um), I) das Zurechtgemachte; dah. als ökon. t. t. = das Quantum von Oliven, das man auf einmal kelterte (s. Varro r. r. 1, 24, 3), Varro u. Col. – II) das Geschehene, a) die Tat, Handlung, das Verfahren, Benehmen (Ggstz. cogitatum, dictum; u. Plur. facta, Ggstz. dicta, voces, verba, decreta, consilia), noch m. Partizipialkraft, paulo fortius factum, Caes.: bene facta, gute Handlungen, Cic.: maiorum bene facta, Tac.: recte factum, Caes.: recte facta, Verdienste, Liv.: recte perperamque facta, Liv.: conscientia honeste recteque factorum, Amm. – rein subst., meum factum, Cic.: f. egregium, pulcherrimum, Cic.: f. hostile, Liv.: f. forte, Cic.: mei facti ratio, Cic.: C. Marii insolens f., Val. Max.: facta tua, Ter.: nostra, Sall.: magna, clara, Verg.: egregia, fortia, Sall.: immanissima, Suet. – poet., facta boum, Arbeiten der Stiere, d.i. gepflügtes Feld, Ov. – bonum factum! eine Eingangsformel vor Befehlen und Erlassen, ein gutes, heilbringendes Werk (sei, was wir beginnen)! = zu gutem Glücke! Glück auf! Auct. prol. Plaut. Poen. 16 u. 45. Suet. Caes. 80 u.a. Auct. Vict. de vir. ill. 49, 17. – 2) als publiz. t. t., eine Verfügung, ein Dekret, f. imperatorium, Capit. Gord. 5, 7; vgl. Capit. Macr. 13, 1. Cod. Theod. 11, 29, 6. – ➳ synk. Genet. Plur. factûm, Enn. fr. scen. 59; vgl. Cic. or. 155: arch. Abl. Plur. facteis, Corp. inscr. Lat. 1, 33, 6.

factum, (7) ī, n. , ¶ 1 c. factus 2 : Varro R. 1, 24, 3 ¶ 2 fait, action, entreprise, travail, ouvrage : meum factum Cæs. d. Cic. Att. 9, 16, 2 ; illud meum factum Cic. Domo 97, mes actes, ma conduite alors ; facta illustria et gloriosa Cic. Fin. 1, 37, les actions belles et glorieuses ; recte, male facta Cic. Off. 2, 62, bonnes, mauvaises actions ¶ 3 facta [abs^t ] actions dʼéclat, hauts faits, exploits : Virg. En. 10, 468 || bonum factum [abrégé en B. F., formule précédant un ordre, un édit] pour le bien général, que... : Suet. Cæs. 80 ; Vitell. 14.

factum, ī n (facio) (meestal nader bepaald door een adv., soms door een adj.)

1. daad, handeling, werk [illustre; bene facta; egregium];
2. voorval, gebeurtenis; ➤ post id -um;
3. feit.

factum , i. n.
行爲。工。事。

Suggest a Translation
See an image

. Sic appellata, ut auctor est Sirmondus in Notis ad Sidonii Epithalamium Polemii, Constitutio quædam Honorii et Theodosii Augg. ad Agricolam Præf. Pr. Gall. in Codice Autisiod. quæ ab Hincmaro Edictum dicitur. Vide quæ de hac voce observat præterea Salmasius ad Capitolinum pag. 259. ubi Factum idem esse, quod πραγματικόν Græcis, seu Pragmatica Constitutio, argute docet. Solitæ autem sunt Pragmaticæ istiusmodi sanctiones, nonnisi in publicis causis fieri, ad preces civitatum et provinciarum et ad suggestionem plerumque Judicum et Præsidum provinciarum : sicque dictæ sunt, quod longo tractatu et consilio habito solemniter et multa verborum dissertatione formarentur ; qua ratione quidquid fit, Græcis πραγματικὸν dicitur. Sic Constitutionis Fl. Constantini Tyranni, qua sanxit ut vii. provinciarum Galliæ conventus Arelati, Imperii tum sede, agerentur quamque primus in Ausonianis Lectionibus vulgavit Scaliger, inscriptionem in scripta scheda hanc fuisse testatur ad Symmachum Juretus : Factum Fl. Constantini ad Agricolam Præfectum Præt. Galliarum. Plura vide apud Salmasium in Notis ad Vitam Gordiani. Hæc ex Hofmanni Lexico.

, Inquit Spelmannus, a Forensibus Anglicis dicitur scriptum solenne, quo firmatur donum, concessio, pactum, contractus, et hujusmodi : alias charta, instrumentum contractus in scriptis conceptum, aut in scripta redactum, apud Cowellum lib. 3. Instit. tit. 22. § 10. Monasticum Anglicanum tom. 2. pag. 246 : Prædictus vero Willelmus postea per concordiam quietum clamavit libere et pacifice ab omni servitio dictam advocatiam,...... ut patet per Factum suum. Placit. Pasch. ann. 8. Edw. II. Kanc. rot. 13. in Abbrev. Placit. pag. 320 : Ricardus cognovit prædictum scriptum esse Factum suum, et non ostendit aliquod Factum speciale, quin Joanni in prædicto debito debeat teneri nisi quod prætendit prædictam verificationem, quæ in casu isto contra prædictum Factum non est admittenda, etc. Vide Indentura.

, Facti seu litis expositio, vox Practicis nostris notissima, de qua sic Cl. Dom. Fleury Hist. Eccl. lib. 98. tom. 20. pag. 339. ubi de Urbani VI. Papæ adv. Clementem VII. defensione ad Castellæ Regem : Nous avons ce Factum du Pape Urbain assés conforme au recit que j'ai fait de son election, et c'est la premiere fois que j'ai trouvé le mot de Factum emploié en ce sens.

, Territorium, prædium. Venditio anni 1408. in Archivis D. Marchionis de Flamarens : Vendendo dederunt... Bernardo de Gorsolis... Factum quod dicitur de Sentis... cum terris, pratis, nemoribus et cum eorum juridictionibus et pertinentiis. Recognitio facta per Templarios Abbati Psalmodii ann. 1265 : Recognoscimus vobis totum Factum seu affare de la Venne. Hoc est, Recognoscimus nos a vobis tenere prædictum seu feudum de la Venne. Vide Factus. Idem quod Affare. Charta ann. 1267. in Reg. 4. Armor. gener. pag. 2 : Raymundus de Rastello et dom. Bertrandus de Ayrolis taliter convenerunt se insimul de venditione, quam fecerat Raymundus Ruphus de Condorseto de Facto seu affari bastidæ de Costacalida. Testam. Rostagni de Pratocomit. ann. 1429. ibid. in Reg. 3. part. 2. pag. xxxiv : Item plus lego eidem Alsiacio totum Factum meum et hæreditatem, quod et quam habeo et possideo in loco de Montebocherio...... Volo et ordino quod dictum Factum et hæreditas supra, etc. Faire, Actum, factum, in Lit. remiss. ann. 1411. in Reg. 165. Chartoph. reg. ch. 145 : Je vueil bien que chacun sache que je faiz ce Faire. Faisance vero et Fesance usurparunt nostri, ut tempus, quo aliquid factum est, designarent. Lit. ann. 1360. apud Marten. tom. 1. Ampl. Collect. col. 1473 : Vous faisons savoir que à la Fesance de cestes, nous estiens tout sains et en bon point. Epist. Joan. le Maingre ann. 1407. apud eumd. Marten. tom. 2. Anecd. col. 1331 : Après font mencion vos distes lettres de vostre avénement à Rome, et que encore à la Faisance d'icelles vos distes lettres, n'avez fait révérence à Gregoire.

, Expeditio militaris. Hoc significatu Factum Vasconiæ legitur apud Rymerum tom. 1. pag. 589. col. 2. , Gall. Voie de fait, Vis illata, seu violenta et coacta cum aliquo agendi ratio. Omnia facta guerræ, inimicitiæ et Viæ facti cessabunt, apud Rymerum tom. 13. pag. 746. col. 1.

, quod ad eam rem attinet, ut Gallice dicimus, En fait de religion, En fait de politesse. Chronic. Richardi de S. Germano, apud Murator. tom. 7. col. 130 : Factum canapis omnino remittitur. Vendentibus vinum sive ad minutum sive ad grossum, nihil requiritur. Hoc est, quod spectat canapem, omnis exactio remittitur.

, Rei alicujus conditio, status. Charta ann. 1310. ex Schedis Præsid. de Mazaugues : Cum ipsæ ignorent Factum et qualitatem dictarum recognitionum. Galli dicimus le Fait et la qualité. , Hastiludia, Torneamenta ; Gallis, Faits d'armes. Jo. Brompton. in Ricardo I. pag. 1261 : Rex Ricardus, in Angliam transiens, statuit Facta armorum, quæ vulgo Torneamenta dicuntur, in Anglia exerceri. , in Regest. Cameræ Comput. ann. 1358. fol. 100 : Ad facta manualia procedentes in dicta rixa ; hoc est, ad vim manifestam. , Gall. Etre au fait, Rem apprime scire. Julian. Cæsarin. Card. Epist. ad Eugenium IV : Quanto fuisset consultius intimare mihi prius ista, qui sum hic in Facto, ut postea Sanctitas vestra avisata de omnibus maturius deliberaret.

factum ī, n

P. neut. of facio, a deed, act, exploit, achievement: horum facta depingere, T.: te pro istis factis Ulciscar, T.: Dimidium facti, qui coepit, habet, H.: famam extendere factis, V.: egregium: inlustria et gloriosa: mortalia, of mortals, H.: totā notissima Cypro Facta, the story, O.: recte ac turpiter factum, Cs.: bene facta, benefits: recte facta, services, L.—An event: paulo post id factum, Cs.: mirabile, O.

`/` `s`	Search
`←` `→`	Previous / next dictionary
`1` – `9`	Go to dictionary 1–9
`j` `k`	Next / previous word in the word wheel
`m`	Switch between Logeion and Morpho
`b`	Save or unsave this word
`Shift` `B`	Saved and recent words
`l`	Look up the selected word
`Esc`	Close suggestions or a panel
`?`	This list

Menu

Word wheel

BWL

Frieze-Dennison Vergil

Saved

Recent

Keyboard shortcuts