guida
Guider, aliquem per viam ignotam ac incertam deducere, quasi
Gueder. Alia suggerit Octav. Ferrarius in
Guida.
Viæ dux, unde
Viædus, deinde
Guidus, nostrum
Guide, putat efformatum.
Viare, in viam deducere, unde quidam vocem
Guiareeffictam volunt. Ugutio :
Nisi antea ab ipso seniore suo, seu ab amico amonitus fuerit, ut eum non
Guidasset, nec cum illo abiisset. Curia Generalis Catalaniæ in villa Montisalbi
ann. 1333. sub Alphonso Rege Arag. MS. : Ordinamus, quod si contingat bannitos
Guidari ex aliqua causa per Vicarios, vel alios officiales, quod sublato dicto guidatico
dicti Vicarii et alii officiales teneantur noviter bannire, et bannimentum voce præconia
publicare in capite cujuslibet vicariæ. Consuetudines MSS. Solemniaci in
Arvernis : Si aliquis fecerit furtum in dicta villa de Solignac,... non debet
Guidari a nobis, nisi de voluntate et consensu ejusdem Communitatis, etc.
Consuetudines villæ Martelli in Vicecomitatu Turenensi : Vicecomes Guidare non
debet in villa Martelli malefactorem aliquem, nec debitorem, etc.
Nullus
alius in iis quæ ad mare pertinent, sine consilio vestro affidare vel Guidare
possit. Conventiones anni 1338. Hist. Dalphin. tom. 2. pag. 422. col. 2 :
Item, quod tempore guerræ nullus homo de terra domini Clarimontis audeat
Guidare, recipere vel retinere, recolligere aliquem de inimicis
Dalphinatus.De Guidaticis. Item quod aliquis qui fecerit injuriam corporalem alicui civi
Barchinonæ, non potest Guidari, quod veniat vel stet in Barchinona, per vicarium vel per
alium officialem domini regis, nisi paratus esset firmare jus. Charta Petri III.
reg. Aragon. ann. 1337 : Tenore præsentis cartæ nostræ Guidamus et assecuramus
socios, factores seu negotiatores societatis Bardorum, etc. Alia ann. 1266. in
Chartul. Cluniac. ch. 326 : Ipsum forum seu mercatum tenetur conducere seu Guidare
dominus Sinemuri, qui pro tempore fuerit. Unde Guier, pro Securitatem coram judice præstare alicui, quocum inimicitias quis habet ; hinc
Aguiédicebatur is, qui ejusmodi securitatem receperat. Lit. remiss. ann. 1465. in Reg. 194. Chartoph. reg. ch. 115 :
Domenez Record pria le suppliant selon la coustume du pais qu'il le
Guiasse, c'est assavoir qu'il le asseurast pour trois ou quatre eadem acceptione, in aliis ann. 1463. ex
Reg. 199. ch. 79 : Icellui Loys pour cuider demourer victorien, a trouvé maniere de
soy faire Guiseler et de faire Guiseler le suppliant, selon les loy et usaige de la
chastellenie de Bourbourg.Quicumque veniet ad forum sive ad nundinas,... et debent ipsum Guiare per totam
terram Domini Borbon. Guier, nostris, conducere.
Piniax les Guie à une verte enseingne.
Guill. Guiart:
A ceus, qui le navie Guient.
Guiare, non est Conducere, sed
Gagiare, Pignerari, pignus auferre, Gall.
Præpositus de Villa francha non debet Guiare apud Villam francham, nisi
semel, hominem qui injuriam fecerit burgensi de Villa francha, aut debitum sibi
debuerit... et si burgensis voluerit, Præpositus jurabit, quod acceperit eum in guagium
prima vice, secunda vice ipse vel alter potest eum Guiare pro debito cognito, et pro
fide juxta cognita debet quilibet pignorare apud Villam francham, si voluerit, et
tenebit pignus per septem dies, etc. Vide Vadium.Iste
Odo per tale laudavit tenere, in antea servitium reddere unoquoque anno, et taschas, et
decimum, de Montemoreto, sicut pater suus monstravit et Guiavit.Item quod dominus
comes et domina comitissa nullum hominem guidabunt in civitate vel ejus territorio, sine
assensu offensi, nec a suis officialibus Guidum permittent, qui civem Massiliæ
offenderit in persona vel rebus.Salvagardia:
Confitemur nos dedisse treugam, Guidaticum et assecuramentum per nos et per omnes
valitores nostros ac sequaces, homines et terras nostri et eorum vobis Serenissimo... D.
Karolo primogenito illustris Regis Karoli bonæ memoriæ... et omnibus valitoribus... ab
hac proxima die Dominica, quæ erit 9. Kl. Madii usque ad 15. dies sequentes.
Curia Generalis Catalaniæ ann. 1320. MS : Talis bannitus assecuretur per
officialem,... et sic bannitus transacto tempore dicti Guidatici, etc. Alia ann.
1311 : In protectionibus et Guidaticis. Alia Jacobi Reg. Aragon. æræ 1270.
apud Diagoin Hist. Regni Valentiæ lib. 7. cap. 24 :
In nostra fide et in
nostro Guidatico, etc. Franciscus Tarafa in Hist. Episcoporum Barcinon. in
Arnaldo II : Jacobus Rex Aragonum sub Guidatico et protectione sua suorum
successorum accepit possiones Ecclesiæ.
Quod si quando egredi vellet
(Episcopus) parochias visitatum, dominos, ad quorum terras ire
disponeret, necesse habebat Guidagium implorare, Charta Willelmi Pictaviensis Comitis Valentini, in Bibl.
Sebusiana cent. 1. cap. 19 : Notum sit omnibus, me domum Liuncelli, et omnes res
ejus mobiles et immobiles in securitate mea et protectione et Guidagio
suscepisse. Epistola Raimundi Comitis Tolosani ad S. Ludovicum Reg. Franc. ann.
1242 : Si nobis apud Caturcum cum litteris vestris patentibus et pendentibus
miseritis Guidagium honorabile, et securas firmitates, etc.
Nos R. Berengarius Comes Provinciæ... affidamus et sub
Guidagio et protectione nostra recipimus bona fide Monasterium S. Victoris Massil. ac
omnia molendina paratoria et candoria ipsius Monasterii... Quicquid ad dictum
Monasterium pertinet in tota valle Massiliæ... sub Guidagio et protectione et fidantia
nostra recipimus. Sub Guidagio et salvatione, tom. 1. Maceriarum Insulæ
Barbaræ pag. 177. Caput 32. libri 5. Statutorum Massil. est de Guidagio non præstando alicui, qui civem Massiliæ offenderit. Occurrit in Charta ann. 1266. Marcæ Hisp.
col. 1447. in alia ann. 1307. apud Menester in Probat. Hist. Lugdun. pag. 41. in
Conventione ann. 1251. inter Carolum I. Andegav. Comitem et Arelatenses art. 1.
etc.Præterea idem G. fidem dedit, quod de Guidonagio Pontis-Episcopi, et de ceteris
pedagiis et pontonagiis per supradictum castellum Noviomensi Episcopo nullum damnum
eveniet, nec aliqua quadriga ferens vinum, nec aliqua mercatio tendens ad quascumque
ferias per castellum transibit ; aut si hoc evenerit, Episcopus Guidonagium et
forisfactum de transeuntibus habebit. Hic Guidonagiumtributum est pro securo transitu.
Par demesure et par oultrage
Vous lairont hui grant Guionage.
Capiens pedagium debet dare Salvum Conductum, et
territorium ejus tenere securum : adeo ut si aliquis spolietur, teneatur ejus dominus
rapinam resarcire. Tabularium S. Martini de Campis : Ego Radulphus
Viromand. Comes et Aelidis uxor mea concessimus et donavimus Ecclesiæ B. Medardi de Capi
ad luminaria facienda singulis annis 10. sol. in conductu mercatorum, quod vulgo dicitur
Guionagium, capiendos Peronæ, etc. Charta Radulfi Comitis Suessionensis ann.
1219. in Tabulario Corbeiensi Ch. 241 : Concessimus præfatæ Ecclesiæ 20. modios
vini sui de Valliaco ad usum ipsius Ecclesiæ absque ulla exactione et Guionagio libere
ad pontem Suessionicum transeundos. Charta ann. 128. apud Perardum pag. 562 :
Quingentos solidos... pro dicto Guidagio et conductu. Charta Guidonis de
Montecatano Vicecom.Cupiens
transeuntium gravamina removere, pedagium supradictum vel Guidagium, et quiquid a
mercatoribus vel viatoribus... exigi consuevit, remitto, etc. Alia apud Catellum
in Comitib. Tolos. pag. 245 : Quod indebita pedagia vel Guidagia colligo et
colligere facio. Et pag. 247 : Guidagia vel pedagia vel exactiones
aliquas a transeuntibus per stratas, vel etiam per flumina nullatenus
accipiemus. Alia Rainoldi Episc. Noviomensis ann. 1184. in Tabulario Lehunensi :
Quoties vina sua, sive quælibet usibus Fratrum necessaria per pontem nostrum
deduci contigerit, a Guionagio et ab omni eo, quod a transeuntibus exigitur, præter
calceatam,... eis in perpetuum confirmamus. Adde pag. 353. 357. Concilium
Avenionense ann. 1209. can. 5. Probat. Hist. Turenens. pag. 103. Lib. 5. Decretal. tit.
40. cap. 26. Gariellum in Episcop. Magalon. pag. 168, etc. Bernardus a Breydenbachde expugnatione Constantinop. :
Pedagia, Guidagia, impositiones et gravamina illuc
applicantibus vel permanentibus suapte statuerunt. :
De mer me tolent le port et le passage,
Et de la terre le mestre Guionage,
Et de Gironde trestot le revage.
Ex his emendandum Chronicon Valciodorense pag. 581. tom. 7. Spicilegii Acheriani,
in qua perperam Ginovagiumscribitur.
Juraverunt etiam sese nihil in stratis, neque pro
pedagio, neque pro conductu sive Guisagio.... a transeuntibus accepturos. Ibidem
pag. 67. habetur Guitsagium.
Salomon (dominus castri de Felgariis) usque modo exigebat ab
hominibus Villæ magnæ et Minariorum et Monetatis nomine Guisatici et pesatici in
trocellis, carguis, balis, saumatis, ac oneribus quarumlibet rerum per castrum de
Felgariis transeuntium hoc quod de aliis hominibus ibi capiebat.Wionagia, quæ nunquam dedimus, nec dare debemus, a nobis exigit. Ita in
veteribus Tabulis aliquot in Hist. Guinensi pag. 338. 347. 349. 353. Wionagio plaustrorum et vehiculorum, apud Herimannum de Restaurat. S. Martini Tornacensis cap. 92. Charta Idæ Castellanæ S. Audomari ann. 1196. in Tabular. Eccles. S. Nicolai de Clarofonte Ord. Præmonstrat :
Totum Wionagium, quod ducendo aliquid vel reducendo
per villam meam, quæ Perices dicitur, debituri erant in posterum, etc.Præfatum Cœnobium decimarum, teloneorum, Winagiorum et aliorum quorumdam
redituum munificentia ditavit. Charta Lotharii Regis Franciæ apud Vassorium in
Noviomo : Concedimus etiam fratribus ejusdem Ecclesiæ Winagium et teloneum in omni
regno nostro super omnibus, vel quæ de propriis sumptibus vendiderint, vel in proprios
usus emerint. Charta Godefridi de Ribodimonte ann. 1104. apud Hemeræum : Concessi in eleemosynam totum Winagium, vel omnimodæ carrucæ transitum liberum ab
omni exactione ac repetitione, etc. Alia ann. 1182. apud eumdem pag. 153 :
20. solidos in perpetuum super Vinagium Guisiæ et scalæ, et per omnes terras suas
immunes a vectigali vecturæ. Charta ann. 1226. apud Buzelinum lib. 2. cap. 25 :
Ut vecturæ, quæ res Ecclesiæ deferunt, liberæ sint a Winagio per totam terram
meam. Alia Joannæ Comitissæ Flandriæ apud eumdem cap. 30 : Absque omni
exactione Winagii, passagii, rotagii, telonei, etc. Adde pag. 403. Charta
Philippi Comitis Flandrensis ann. 1176. apud eumdem lib. 2. cap. 22 : Vinagium et
pedagium de omni vino, quod Fratres ducunt ad Ecclesiam ad opus suum per transitus
nostros libere transire, et nihil omnino a ductoribus vini exire. Alia Ivonis
Comitis Suessionensis ann. 1177. apud Hemeræum : Notum... dedisse me... Monasterio
S. Præjecti in eleemosynam perpetuo possidendam Winagium septies viginti ter modiorum
vini apud Pareguy. Alia anni 1210. apud eumdem : 20. bigatas vini, quas
ei concedo in eleemosynam perpetuam ducere per terram meam singulis annis ab omni
Winagio meo liberas et quietas. Arestum ann. 1259. ex Regesto 1. Parlamenti
Paris. fol. 16 : Solvendo Vinagium ad Pontem Episcopi de quolibet dolio antiquitus
4. denar. et obol. Ubi cavendum, ne hisce locis Vinagiumputetur dictum a
vino, cum nihil aliud sit quam
Winagium, seu præstatio pro vectura vini. Charta Gallica apud Haræum in Castellanis Insulensibus lib. 2 :
Et si promet ledit
Castelain les rivieres devant dites franchir de Winage, de tous peages, et de toutes
autres prises à tous jours, etc.
de Laurierein Glossario Juris Gallici :
Au lieu de Soignon, le Prieur de
Doncheri a droit de Winage, c'est à sçavoir de chaque chariot passant et repassant par
le detroit dudit lieu deux sols huit deniers parisis, et de chaque charette seize
deniers parisis.In festo
S. Martini pro Vinagio unusquisque, qui habet equum vel equam, solvit 2. solid.
similiter quædam terræ sunt, quæ solvunt pro Vinagio 26. sol. Charta Willelmi
Comitis Pontivi ann. 1205 : Stalla circa S. Georgium, omne Vinagium in domo Alardi
de Noion, decimam de Majoc, etc.
Promet ledit Chastellain les reventes devant dites franches de Winages, de tous
payages, et de toutes autres prises à toujours. Ibidem pag. 206 : Ad
pontem de Windin arrestati erant homines sancti Petri pro Winagio. Ecclesia liberos
eos reduxit. Vide Vinagium suo loco.Les Commis des Vinages et des pontenages.
Froissart. 1. vol. cap. 30. de Artevello : Il faisoit lever les rentes, les
Winages, et les droitures, que le Comte devoit avoir, etc.Noverint quod cum
religiosus vir D. Hitbertus, prior domus sive monasterii de Casciano, Biterrensis
diœcesis, conquerendo assereret,... tempore dom. Raymundi comitis Tholosani,....
servicia infrascripta fuisse hominibus dictæ villæ imposita indebite et injuste,
videlicet Guidagium, gallinagium, etc.Guidonatgium cabanarum pro quindecim libris Morlanorum.Probusfol. 62. Antiq. Recogn. de Albaripa :
Item comes capit in Guionagio pro sex
militibus, et potest valere pars sua communibus annis xx. sext. avenæ
Vienn.Cum... domibus, urbanis et suburbanis, vinetis, olivetis, castagnetis, et
cum omni dominio et Guidonatico, etc.Religiosi Corbeienses erant in possessione et saisina... percipiendi anno
quolibet ab omnibus habentibus mediam mensuram in eorum villa de Silliaco sicco iij.
denarios, quod vulgariter nuncupatur Winagium.Fratribus
Clarifontis totum Winagium, quod ducendo aliquid sive reducendo per villam meam, quæ
Perices dicitur, debituri erant, in posterum ex integro in perpetuum remisi.
Vynguæ, eodem sensu, apud Rob. Avesbur. in hist. Edwardi III. reg. Angl. pag. 67.
unde emendandus idem Robertus ibid. pag. 106. et 174. ubi Umageslegitur. tur.
Wynagevero, Præstatio pro vectura vini, in Stat. Ms. scabin. Macer. ad Mosam :
C'est la déclaration du droit des Wynages duquel l'en use... au lieu de
Maisieres. Primo, tous nobles et clers,... qui amainent vins,... doient pour chascun
char xviiij. den. Par.Wionagium. Charta Joannæ Comitissæ Flandriæ ann. 1243. apud Buzelinum lib. 2. cap. 28 :
Prædictam Ecclesiam ab omni exactione Wienagii, passagii,
thelonei, rotagii,... omnino emancipatam et liberam esse volo. Philip.
Mouskesin Hist. Franc. MS. de Tornacensib :
Et s'eust l'avoerie ausi,
Et les forages leur guerpi
De vin, de cervoise, et de miés,
Qu'il k'il soient nouviel u viés,
Si leur donna le Vienage,
Des nés et tout le pontenage,
Et l'estalage et les merciers, etc.
Quamdam partem in Wienagio de Bieviler, Wienaige, eodem
sensu, in Charta ann. 1270. ex Chartul. S. Vinc. Laudun : La poursuite de nos
Wienaiges et la justice, qui appartient ès Wienaiges, Winnage, pro qualibet
præstatione, in Lit. ann. 1238. apud Marten. tom. 1. Anecd. col. 1007. ut et
Wynage, in Lit. remiss. ann. 1389. ex Reg. 138. Chartoph. reg. ch. 74. Hinc
Wignageur, Ejusmodi præstationis seu quorumvis vectigalium collector, in Charta Phil. VI. ann. 1349. ex Reg. 80. ch. 104 :
Les Wignageurs et péageurs des Wignaiges
et peages de Bapalmes et de Péronne, etc.Controversiam... eo tenore terminavimus, ut præfatus Nicolaus et
successores sui sæpe fatæ Ecclesiæ Humblariensi infra Nativitatis dominicæ et Theophaniæ
dies, singulis annis per Vienatorem suum, qui successu temporum Vienatium de
Landreciis